Şiddetli yağışların ardından yolların ve otoparkların su altında kalması, araç sahiplerini yüksek onarım masraflarıyla karşı karşıya bırakabiliyor. Özellikle kasko sigortası bulunmayan sürücüler, sel sularının araçlarında yol açtığı hasarı kendi imkânlarıyla karşılamak zorunda kalabileceklerini düşünüyor. Ancak zararın meydana gelmesinde kamu hizmetlerinin yetersizliğinin etkili olduğu durumlarda, ilgili idareden maddi tazminat talep edilmesi mümkün olabiliyor.
Kaskosu olmayan araç sahipleri tazminat alabilir mi?
Kasko sigortasının bulunmaması, tek başına tazminat talep edilmesine engel oluşturmuyor. Türk hukukunda kamu idarelerinin kendi eylem ve işlemlerinden kaynaklanan zararları karşılama yükümlülüğü bulunuyor.
Örneğin yağmur suyu tahliye sistemlerinin yetersizliği, mazgalların bakımının yapılmaması veya gerekli önlemlerin alınmaması nedeniyle bir aracın sel sularına maruz kaldığı ileri sürülüyorsa, ilgili idarenin sorumluluğu hukuki incelemeye konu olabiliyor.
Danıştayın selde zarar gören araçla ilgili kararı ne diyor?
Danıştay 8. Dairesinin 16 Nisan 2025 tarihli, 2023/3754 esas ve 2025/3751 karar sayılı dosyasında, Ankara'nın Etimesgut ilçesinde 9 Haziran 2019'da meydana gelen sel baskını nedeniyle kapalı otoparkta bulunan bir aracın zarar görmesiyle ilgili uyuşmazlık ele alındı.
Dosyada, aracın sigortalısına ödeme yapan sigorta şirketi, ödediği hasar bedelinin idarelerin hizmet kusuru bulunduğu gerekçesiyle ilgili kamu kurumlarından tahsil edilmesini istedi. Uyuşmazlıkta belediye ve su-kanalizasyon idaresinin sorumluluğu değerlendirildi.
Danıştay, doğal afetlerin her durumda idarenin sorumluluğunu ortadan kaldıran bir neden olarak kabul edilemeyeceğine dikkat çekti. Kararda, olağanüstü yağışlar sırasında kamu hizmetlerinin zamanında ve gerektiği gibi yürütülmemesinin zararın meydana gelmesine veya büyümesine katkıda bulunabileceği belirtildi.
Daire, idarelerin hizmet kusurunun bulunup bulunmadığının, yağmur sularının tahliyesi için gerekli önlemlerin alınıp alınmadığının ve zararın oluşumundaki etkenlerin ayrıntılı biçimde araştırılması gerektiğine hükmetti. Eksik incelemeye dayalı kararın hukuka uygun olmadığı sonucuna varıldı.
Selde araç hasarı oluşursa hangi belgeler toplanmalı?
Tazminat talebinde bulunmayı düşünen sürücülerin, öncelikle zararın kapsamını ve meydana geliş şeklini belgelemeleri önem taşıyor. Başvuru sırasında kullanılabilecek belgeler arasında olay yerini gösteren fotoğraflar, videolar, varsa kolluk veya itfaiye tutanakları, servis raporları ve onarım faturaları bulunuyor.
Bunun yanında, su baskınının yaşandığı bölgede altyapı yetersizliği bulunduğu iddia ediliyorsa bu iddiayı destekleyen kayıt ve tespitlerin de araştırılması gerekiyor. Hasarın fotoğraflanması ve mümkünse araç onarılmadan önce durumun belgelenmesi, sonradan ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklarda yararlı olabilir.
Tazminat başvurusu hangi kuruma yapılmalı?
Başvurulacak kurum, sel baskınının meydana geldiği yer ve zarara neden olduğu ileri sürülen hizmetin hangi idarenin sorumluluğunda bulunduğuna göre belirleniyor.
Yağmur suyu tahliyesi, kanalizasyon altyapısı veya yolun bakımından sorumlu kurumun tespit edilmesi bu nedenle önem taşıyor. Her olayda aynı kurumun sorumlu olacağı varsayılamıyor.
Sel hasarı için başvuru süresi ne kadar?
İdari eylemlerden kaynaklanan zararlar bakımından İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 13. maddesinde süreler düzenleniyor. Buna göre zarar gören kişinin, ilgili idari eylemi öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her durumda eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurması gerekiyor.
Sel doğal afet sayılırsa idarenin sorumluluğu ortadan kalkar mı?
Selin doğal afet niteliği taşıması, ilgili kamu kurumunun her durumda sorumluluktan kurtulacağı anlamına gelmiyor. Hukuki değerlendirmede yağışın niteliği, altyapının durumu, gerekli önlemlerin alınıp alınmadığı ve zararın oluşumunda hangi etkenlerin rol oynadığı birlikte inceleniyor.
Kaskosu olmayan sürücüler haklarını nasıl arayabilir?
Sel nedeniyle araçları zarar gören sürücüler, kasko sigortaları bulunmasa da zararın sorumluluğuna ilişkin hukuki yolları araştırabiliyor. Altyapı yetersizliği veya kamu hizmetindeki aksaklık nedeniyle oluştuğu ileri sürülen hasarlarda, ilgili idareye karşı tazminat talebinde bulunulması mümkün olabiliyor.
