Yüksek Mahkeme, satış hedeflerine bağlı olarak değişken tutarlarda ödenen primlerin de kıdem tazminatı hesabında esas alınan "giydirilmiş ücrete" dahil edilmesi gerektiğine hükmetti. Kararda, primlerin her ay aynı miktarda ödenmemesinin veya yalnızca belirli hedeflerin gerçekleşmesi halinde hak edilmesinin, bu ödemelerin kıdem tazminatı hesabı dışında bırakılması için yeterli bir gerekçe oluşturmadığı vurgulandı.
Dosyaya konu olayda takım lideri olarak çalışan bir işçi, temel maaşının yanı sıra satış performansına bağlı prim, yemek, yol ve özel sağlık sigortası gibi çeşitli yan haklardan yararlandığını belirtti. İşçi, yasal çalışma süresini aşan mesailerin karşılığının ödenmediğini, satış hedeflerinin keyfi şekilde belirlendiğini, prim almasının engellendiğini ve iş yerinde psikolojik baskıya maruz kaldığını ileri sürerek iş sözleşmesini haklı nedenle feshetti.
Haklarının ödenmediğini savunan çalışan, kıdem tazminatı ile fazla mesai alacaklarının tahsili için İş Mahkemesi'ne başvurdu. İşveren ise işçinin kendi isteğiyle ayrıldığını, tüm işçilik alacaklarının eksiksiz ödendiğini ve primlerin tamamen hedefe bağlı değişken ödemeler olduğunu savunarak davanın reddini talep etti.
MAHKEME İŞÇİYİ HAKLI BULDU
İlk derece mahkemesi, dosyadaki puantaj kayıtları, tanık beyanları ve diğer delilleri inceleyerek işçinin fazla çalışma ücretlerinin eksik ödendiğine karar verdi. Mahkeme, ödenmeyen fazla mesai alacağı nedeniyle işçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini kabul ederek kıdem tazminatı ve fazla çalışma alacağının bir kısmının ödenmesine hükmetti.
İşverenin istinaf başvurusu üzerine dosya Bölge Adliye Mahkemesi'ne taşındı. Bölge Adliye Mahkemesi de fazla çalışma ücretlerinin ödenmediği yönündeki tespiti yerinde buldu ancak bordrolarda "ÇPS Bonus" olarak yer alan primlerin sürekli olmadığı gerekçesiyle bu ödemeleri kıdem tazminatı hesabından çıkardı.
YARGITAY'DAN EMSAL NİTELİĞİNDE BOZMA KARARI
İşçinin avukatının temyiz başvurusu üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesi'nin kararını bozdu.
Yargıtay, kıdem tazminatına esas alınacak ücret belirlenirken yalnızca çıplak maaşın değil, işçiye düzenli olarak sağlanan para ve para ile ölçülebilen tüm menfaatlerin dikkate alınması gerektiğini hatırlattı.
Kararda, satış performansına göre hesaplanan primlerin miktarı değişken olsa bile, belirli dönemlerde düzenli olarak ödenmesinin bu ödemeleri giydirilmiş ücret kapsamına dahil ettiği ifade edildi. Bu nedenle son bir yılda ödenen primlerin aylık ortalamasının hesaplanarak kıdem tazminatı hesabına eklenmesi gerektiği belirtildi.
SADECE PRİM DEĞİL, BİRÇOK SOSYAL HAK DA HESAPLAMAYA DAHİL EDİLİYOR
Yargıtay kararında, kıdem tazminatının hesaplanmasında yalnızca maaş ve primlerin değil, süreklilik arz eden diğer sosyal hakların da dikkate alınması gerektiği vurgulandı.
Buna göre; Yemek yardımı, yol veya servis desteği, yakacak yardımı, giyim yardımı, kira desteği, özel sağlık sigortası, hayat sigortası primleri gibi para ile ölçülebilen düzenli menfaatler de giydirilmiş ücret kapsamında değerlendirilebilecek.
MİLYONLARCA ÇALIŞAN İÇİN EMSAL NİTELİĞİ TAŞIYOR
İş hukuku uzmanlarına göre karar, özellikle satış temsilcileri, pazarlama personeli, banka çalışanları, sigorta danışmanları ve performans primiyle çalışan milyonlarca işçi açısından emsal niteliği taşıyor.
