ABD ile İran arasında yürütülen diplomatik temasların geleceği tartışılırken, dünyanın enerji ticareti açısından kritik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda tansiyon yeniden yükseldi. Katar’ın başkenti Doha açıklarında meydana gelen saldırı, bölgedeki kırılgan dengeleri daha da hassas hale getirdi.
KATAR AÇIKLARINDA GEMİYE FÜZE SALDIRISI
İngiltere Deniz Ticareti Örgütü tarafından yapılan açıklamada, Doha’nın yaklaşık 23 mil açığında seyreden bir yük gemisinin kaynağı henüz belirlenemeyen bir füze ile hedef alındığı bildirildi. Saldırının ardından gemide küçük çaplı yangın çıktığı belirtildi. Yetkililer, olayda can kaybı ya da yaralanma yaşanmadığını duyururken, saldırının ardından bölgede güvenlik alarmı verildiği ifade edildi. Körfez’de ticari deniz trafiğinin yoğun olduğu bir noktada yaşanan olay, uluslararası deniz taşımacılığı açısından da ciddi endişeye neden oldu.
İRAN’DAN HÜRMÜZ BOĞAZI MESAJI
İran Ordu Sözcüsü Muhammad Akraminia’nın yaptığı açıklamalar ise bölgedeki tansiyonu daha da yükseltti. Akraminia, İran’a yönelik olası yeni saldırılarda farklı savaş yöntemleri ve yeni silah sistemlerinin kullanılacağını belirterek, “Düşmanlarımız şaşıracak” ifadelerini kullandı. İranlı yetkili ayrıca, ABD’nin İran’a yönelik yaptırımlarına destek veren ülkelerin gemilerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçişte sorun yaşayabileceğini savundu. Bu açıklama, enerji ve ticaret hatlarının güvenliği konusunda yeni bir kriz ihtimalini gündeme taşıdı.
“DÜŞMAN GEMİLERİNE GEÇİŞ YASAĞI” HAZIRLIĞI
İran Parlamentosu’nda da dikkat çeken bir adım atıldı. İranlı milletvekilleri, “düşman devletlere ait gemilerin” geçişini engellemeyi de kapsayan yeni bir yasa tasarısı üzerinde çalışıldığını açıkladı. Söz konusu düzenlemenin, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü ve yönetim yetkisini daha resmi bir çerçeveye oturtmayı hedeflediği belirtiliyor. Tasarının yasalaşması halinde, bölgedeki uluslararası deniz taşımacılığı üzerinde yeni yaptırımlar ve kısıtlamalar gündeme gelebilir.
DEVRİM MUHAFIZLARI’NDAN SERT MİSİLLEME UYARISI
İran Devrim Muhafızları Ordusu da son günlerde art arda açıklamalar yaparak ABD’ye ve bölgedeki askeri unsurlara sert mesajlar verdi. DMO tarafından yapılan açıklamada, İran tankerleri veya ticari gemilerine yönelik herhangi bir saldırının ağır sonuçları olacağı vurgulandı. Açıklamada, “İran tankerlerine ve ticari gemilerine yapılacak herhangi bir saldırı, bölgedeki Amerikan üslerinden birine ve düşman gemilerine yönelik ağır bir saldırıyla sonuçlanacaktır” denildi.
Açıklama, ABD ordusunun Umman Körfezi’nde İran bandıralı iki petrol tankerine müdahale etmesinin ardından geldi. İran tarafı, söz konusu müdahaleyi “deniz ablukası” kapsamında değerlendirirken, Washington yönetimine açık misilleme tehdidinde bulundu.
ABD ABLUKAYI GENİŞLETİYOR
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise İran limanlarına yönelik ablukanın sürdüğünü ve operasyonların kapsamlı şekilde devam ettiğini açıkladı. CENTCOM verilerine göre, 13 Nisan’dan bu yana İran limanlarına giriş ve çıkışların engellenmesi amacıyla 58 ticari geminin rotası değiştirildi. Açıklamada ayrıca 4 geminin “etkisiz hale getirildiği” belirtildi. ABD tarafı, operasyonların İran’a yönelik deniz ablukasının bir parçası olduğunu savunurken, bölgedeki askeri hareketlilik dikkat çekici seviyeye ulaştı.
İRAN BANDIRALI GEMİLERE PEŞ PEŞE MÜDAHALE
ABD ordusunun son haftalarda İran bandıralı gemilere yönelik birden fazla operasyon gerçekleştirdiği bildirildi. 19 Nisan’da Umman Denizi’nde seyreden İran bandıralı Touska yük gemisinin abluka kurallarını ihlal ettiği öne sürüldü. ABD güçleri geminin makine dairesine top atışı gerçekleştirdi, ardından deniz piyadeleri gemiye çıkarak kontrolü ele aldı.
6 Mayıs’ta ise İran bandıralı M/T Hasna isimli boş petrol tankerinin Umman Körfezi’nde İran limanına ilerlediği tespit edildi. ABD ordusu, müdahale kapsamında bölgedeki uçak gemisinden savaş uçağı kaldırdı. Yapılan saldırıda tankerinin dümen sisteminin hedef alındığı açıklandı. Son olarak CENTCOM, İran bandıralı “M/T Sea Star III” ile “M/T Sevda” adlı iki petrol tankerinin de ablukayı ihlal ettiğini duyurdu. ABD savaş uçaklarının gerçekleştirdiği müdahalede hassas güdümlü mühimmat kullanıldığı ve tankerlerin baca sistemlerinin vurularak etkisiz hale getirildiği bildirildi.
