Orta Doğu’da artan askeri gerilim, dünya enerji ve ticaret hatlarının en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda büyük bir krize yol açtı. Bölgede yaşanan çatışmalar nedeniyle gemi trafiği neredeyse durma noktasına gelirken, yaklaşık 2 bin geminin hareket edemediği ve 20 bin civarında denizcinin denizde mahsur kaldığı bildirildi. Küresel deniz ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği bu dar su yolunda yaşanan aksama, sadece bölgesel değil, uluslararası ekonomiyi de doğrudan etkileyen bir gelişme.
“CİDDİ BİR MEYDAN OKUMA”
Uluslararası Denizcilik Örgütü Başkanı Arsenio Dominguez, mevcut durumun denizcilik sektörü açısından son derece ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtti. Dominguez, bölgede bekleyen gemilerin sayısının hızla arttığını ve mürettebatın zor şartlar altında görev yapmaya devam ettiğini vurguladı.
Dominguez, “Gemiler ne kadar uzun süre beklerse, denizcilerin maruz kaldığı stres ve yorgunluk da o kadar artıyor. Aynı zamanda gemilerin ihtiyaç duyduğu yakıt ve temel ikmal kaynakları da giderek tükeniyor” ifadeleriyle durumun insani boyutuna dikkat çekti.
SİGORTA KRİZİ MALİYETLERİ KATLIYOR
Bölgedeki riskin artması, sigorta sektörünü de doğrudan etkiledi. Birçok sigorta şirketinin zararları karşılamayı reddettiği ya da mevcut sözleşmeleri iptal ettiği belirtilirken, bazı şirketlerin ise çok yüksek primler talep ettiği ifade edildi. Bu da deniz taşımacılığı maliyetlerinin ciddi şekilde yükselmesine yol açarken, küresel ticaret zincirinde yeni aksaklıkların yaşanabileceği endişesini artırıyor.
İNSANİ KRİZ ŞİMDİLİK ÖNLENİYOR
Her ne kadar tablo endişe verici olsa da, boğaz çevresindeki ülkelerin sağladığı destek sayesinde gemilerde henüz büyük çaplı bir insani kriz yaşanmadığı bildirildi. Gıda, su ve temel ihtiyaç malzemelerinin belirli ölçüde temin edilebildiği, ancak bu durumun uzun süre sürdürülebilir olmadığı ifade ediliyor. IMO’nun, mahsur kalan gemilerin güvenli şekilde bölgeden ayrılabilmesi için uluslararası düzeyde “insani koridor” oluşturulması yönünde girişimlerini sürdürdüğü öğrenildi.
ASKERİ REFAKAT PLANI TARTIŞMA YARATIYOR
Öte yandan, Donald Trump tarafından gündeme getirilen gemilere askeri refakat sağlanması önerisi ise tartışmalara yol açtı. IMO Başkanı Dominguez, bu planın ticari gemilerin hedef alınmayacağına dair net bir güvence sunmadığını belirterek, uygulamanın sürdürülebilir olmadığını dile getirdi.
