Dünya kamuoyu ABD ile İran arasında imzalanması beklenen olası barış anlaşmasına kilitlenmişken, Orta Doğu’da tansiyonu yeniden zirveye taşıyan kritik gelişmeler yaşandı. İran’ın Hürmüz Boğazı yakınındaki 3 ABD savaş gemisini hedef aldığı iddia edilirken, ABD ordusu misilleme operasyonu düzenledi. İran’ın Bender Abbas kenti, Keşm Adası ve Minab bölgesinde patlama sesleri duyuldu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), saldırılara “meşru müdafaa” kapsamında karşılık verildiğini açıkladı. ABD Başkanı Donald Trump ise misillemeyi “hafifçe bir tokat” olarak tanımladı.
BENDER ABBAS VE KEŞM ADASI’NDA PATLAMA SESLERİ DUYULDU
ABD ile İran arasında yürütülen diplomatik temasların kritik aşamaya geldiği dönemde bölgede sıcak çatışma iddiaları gündeme oturdu. İran basınında yer alan haberlere göre Bender Abbas yakınları, Keşm Adası ve ülkenin güneyindeki Minab kentinde şiddetli patlama sesleri duyuldu.
İran merkezli Fars Haber Ajansı, İran silahlı kuvvetleri ile “düşman unsurlar” arasında yaşanan çatışmalar sırasında Keşm Adası’ndaki Bahman İskelesi’nin ticari bölümünün bazı noktalarının vurulduğunu duyurdu. İran basını ayrıca Birleşik Arap Emirlikleri’nin Keşm kentindeki iskeleye yönelik “düşmanca eylem” içinde olduğuna dair işaretler bulunduğunu öne sürdü. Bölgede iki insansız hava aracının düşürüldüğü de aktarıldı.
İRAN DONANMASI 3 ABD SAVAŞ GEMİSİNİ HEDEF ALDI
İran’a yakınlığıyla bilinen Tasnim Haber Ajansı, Hürmüz Boğazı yakınındaki 3 ABD savaş gemisinin İran donanması tarafından hedef alındığını duyurdu. ABD basınından CBS de Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapan savaş gemilerine saldırı düzenlendiğini aktardı. Aynı saatlerde Birleşik Arap Emirlikleri’nin Dubai kentinden de patlama sesleri geldiği bildirildi.
İRAN: “ABD ATEŞKESİ İHLAL ETTİ”
İran ordusu tarafından yapılan açıklamada, ABD’nin bir İran petrol tankerini ve Hürmüz Boğazı’na giren başka bir gemiyi hedef alarak ateşkesi ihlal ettiği ileri sürüldü. Ayrıca ABD’nin bazı bölgesel ülkelerin desteğiyle sivil alanlara hava saldırıları düzenlediği öne sürüldü. İran tarafından yapılan açıklamada şu ifadeler kullanıldı:
“İran herhangi bir saldırıya en ufak bir tereddüt göstermeden, güçlü bir şekilde karşılık verecektir.”
CENTCOM: “İRAN ASKERİ TESİSLERİNİ HEDEF ALDIK”
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı’ndan geçen ABD savaş gemilerine yönelik saldırıların engellendiğini ve İran hedeflerine misilleme yapıldığını duyurdu. Açıklamada İran kuvvetlerinin füze, İHA ve küçük botlarla saldırı gerçekleştirdiği belirtildi.
CENTCOM açıklamasında şu ifadeler yer aldı:
“ABD kuvvetlerine saldırmaktan sorumlu olan; füze ve İHA fırlatma sahaları, komuta kontrol merkezleri ile istihbarat, gözetleme ve keşif noktaları dahil olmak üzere İran askeri tesislerini hedef alınmıştır.”
“GERİLİMİ TIRMANDIRMAK NİYETİNDE DEĞİLİZ”
CENTCOM’un açıklamasında saldırının detaylarına da yer verildi. Açıklamada şu ifadeler kullanıldı:
“7 Mayıs'ta, ABD Donanması'na ait güdümlü füze muhripleri Hürmüz Boğazı'ndan geçerek Umman Körfezi'ne doğru ilerlerken, ABD kuvvetleri kışkırtma olmaksızın gerçekleştirilen İran saldırılarını engellemiş ve meşru müdafaa saldırılarıyla karşılık vermiştir.”
Açıklamanın devamında şu sözlere yer verildi:
“USS Truxtun (DDG 103), USS Rafael Peralta (DDG 115) ve USS Mason (DDG 87) uluslararası su yolundan geçiş yaptığı sırada, İran kuvvetleri çok sayıda füze, İHA ve küçük botla saldırı düzenlemiştir. Hiçbir ABD unsuru isabet almamıştır.”
CENTCOM ayrıca şu açıklamayı yaptı:
“CENTCOM gerilimi tırmandırma niyetinde olmadığını, ancak Amerikan kuvvetlerini korumak için hazırlıklı ve hazır konumda beklediğini belirtmektedir.”
TRUMP: “HAFİFÇE BİR TOKATTI”
ABD Başkanı Donald Trump, ABC’ye verdiği röportajda Hürmüz çevresindeki gelişmeleri değerlendirdi. Trump, saldırıya verilen karşılığın meşru müdafaa kapsamında olduğunu savunarak şu ifadeleri kullandı:
“Üç adet Amerikan muhribi ateş altında Hürmüz Boğazı'ndan çok başarılı bir şekilde geçiş yaptı. ÜÇ destroyerde hiç hasar olmadı ama İranlı saldırganlar zarar gördü. Destroyerlere saldıran İran'ın küçük tekneleri hızlı ve etkili bir şekilde batırıldı. İran'ı deliler yönetiyor. Anlaşmayı hemen imzalamazsa İran'ı çok sert vuracağız.”
Trump ayrıca misillemeyi “hafifçe bir tokat” olarak tanımladı ve ateşkesin sürdüğünü söyledi.
“İRAN’LA GÖRÜŞMELER SÜRÜYOR”
Trump, saldırılara rağmen İran ile diplomatik görüşmelerin devam ettiğini de açıkladı. İran’la anlaşmanın yakın olup olmadığına ilişkin soruya şu yanıtı verdi:
“Bu her an olabilir. Belki de olmaz, ama her an olabilir. Onların bu anlaşmayı benden daha çok istediğine inanıyorum.”
Trump açıklamasında ayrıca şunları söyledi:
“Onlar bize ateş ediyordu, biz de onlara karşılık verdik.”
İran’ın nükleer programına ilişkin de sert mesaj veren Trump şu ifadeleri kullandı:
“Onlara nükleer silaha sahip olma hakkı vermeyeceğiz, bunun şansı sıfır ve onlar da bunu biliyorlar ve bunu kabul ettiler. Bakalım imzalamaya istekli olacaklar mı? Anlaşmayı çabucak imzalasalar iyi olur. Eğer imzalanmazsa, çok acı çekecekler.”
“ÖZGÜRLÜK PROJESİ” DETAYI
Trump, Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi geçişlerini güvence altına almak için planlanan “Özgürlük Projesi” operasyonunu neden durdurduklarını da anlattı. Pakistan yönetiminin kendilerinden operasyonu askıya almalarını istediğini belirten Trump şu ifadeleri kullandı:
“Mareşal (Asım Munir) ve Başbakan (Şahbaz Şerif) bizden bunu yapmamamızı istediler. Gerekirse bunu yapmaya geri döneriz. Ancak onlar, müzakereler sırasında bizden bunu yapmamamızı istediler.”
KEŞM ADASI “BATIRILAMAZ UÇAK GEMİSİ” OLARAK GÖRÜLÜYOR
Uzmanlara göre İran’ın stratejik noktalarından biri olan Keşm Adası, Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı üzerindeki askeri hakimiyetinin merkezlerinden biri olarak değerlendiriliyor. Ada için “batırılamaz uçak gemisi” tanımı yapılıyor.
Adanın alt kısmında geniş tünel sistemleri, füze üsleri, hızlı saldırı botları ve kıyı savunma sistemlerinin bulunduğu ifade edilirken, bu askeri yapılanmanın temel amacının Hürmüz Boğazı’nı gerektiğinde kontrol etmek ve kapatabilmek olduğu belirtiliyor.
PEZEŞKİYAN’DAN HAMANEY AÇIKLAMASI
İran Devlet Başkanı Mesud Pezeşkiyan da dikkat çeken bir açıklama yaptı. Pezeşkiyan, savaşın başlangıcında ağır yaralandığı belirtilen dini lider Mücteba Hamaney ile yakın zamanda görüştüğünü açıkladı. Görüşmenin atmosferini ise şu sözlerle anlattı:
“Alçakgönüllü ve son derece samimi.”
TRUMP: “SAVAŞ KISA SÜREDE BİTECEK”
ABD Başkanı Donald Trump, son açıklamasında İran’daki çatışmaların kısa sürede sona ereceğini düşündüğünü belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Yaşananlara baktığınızda, bunu çok önemli bir nedenden dolayı yapıyoruz: Onların nükleer silaha sahip olmasına izin veremeyiz. Bunun kısa sürede biteceğini anlıyorlar.”
