ABD ile İran arasında uzun süredir devam eden gerilimde diplomasi trafiği yeniden hız kazanıyor. Amerikan basınında yer alan haberlere göre, iki ülkenin heyetleri yeni müzakere turu için 20 Nisan Pazartesi günü Pakistan’ın başkenti İslamabad’da bir araya gelecek. Görüşmenin saatine ilişkin ise henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
ABD ve İranlı yetkililerin katılacağı toplantının, ateşkes sonrası en kritik temaslardan biri olması bekleniyor. Özellikle nükleer program ve bölgesel güvenlik başlıklarının yeniden masaya yatırılacağı ifade edildi.
İLK GÖRÜŞMELERDEN BU YANA NELER YAŞANDI?
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırıların ardından bölge genelinde genişleyen çatışmalar, 8 Nisan’da ABD ile İran arasında sağlanan ateşkesle sona ermişti. Bu gelişmenin ardından Washington ve Tahran yönetimleri, 11 Nisan’da Pakistan’ın arabuluculuğunda İslamabad’da doğrudan görüşmeler gerçekleştirmişti.
İlk tur görüşmeler, yaklaşık 21 saat sürmesine rağmen somut bir uzlaşmayla sonuçlanmadı. Taraflar, özellikle İran’ın nükleer programı ve bölgedeki askeri dengeler konusunda anlaşmazlık yaşadı. Görüşmelerin ardından herhangi bir ortak açıklama yapılmaması dikkat çekti.
Dünyanın beklediği anlaşma gelmedi... ABD ve İran masadan kalktı!
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran’ın nükleer silah geliştirmeyeceğine dair net ve bağlayıcı bir garanti sunmadığını belirterek, “Ortada önemli temaslar var ancak anlaşma yok. Bu durumun ABD’den çok İran için olumsuz sonuçlar doğuracağını düşünüyorum” ifadelerini kullandı.
“SON TEKLİFİMİZİ SUNDUK”
Washington yönetimi, müzakere masasına “nihai teklif” olarak nitelendirdiği bir mutabakat metni bıraktığını duyurdu. ABD tarafı, İran’ın nükleer faaliyetlerini ciddi şekilde sınırlandıracak güçlü bir taahhüt beklediklerini ancak bu yönde somut ilerleme sağlanamadığını vurguladı. ABD heyetinin görüşmelerin ardından Pakistan’dan ayrıldığı ve sürecin yeni turda şekilleneceği belirtildi.
TAHRAN: “TALEPLER AŞIRI”
İran cephesi ise başarısızlığın sorumluluğunu Washington’a yükledi. İran devlet medyasına yansıyan değerlendirmelerde, ABD’nin taleplerinin “aşırı ve kabul edilemez” olduğu ifade edildi. Özellikle nükleer materyallerin ülke dışına çıkarılması ve Hürmüz Boğazı’na ilişkin taleplerin müzakereleri tıkayan başlıca başlıklar olduğu kaydedildi. İranlı yetkililer, daha dengeli bir çerçeve oluşturmak istediklerini ancak ABD’nin yaklaşımının süreci kilitlediğini savundu.
TRUMP’TAN DİKKAT ÇEKEN AÇIKLAMALAR
ABD Başkanı Donald Trump ise sürece ilişkin daha iyimser bir tablo çizdi. Trump, İran’ın nükleer silah geliştirmemeye yönelik ABD şartını “çok net bir şekilde kabul ettiğini” öne sürdü. “İran bir anlaşma yapmak istiyor. Onlarla çok iyi bir şekilde görüşüyoruz. Nükleer silahların ortadan kalkması gerekiyor” ifadelerini kullanan Trump, taraflar arasında önemli ilerleme kaydedildiğini savundu.
ABD-İran hattında flaş gelişme: İran nükleer silahtan vazgeçti!
Ancak Trump, anlaşma sağlanamaması halinde çatışma riskinin yeniden artabileceği uyarısında da bulundu. “Anlaşma olmazsa saldırılar yeniden başlar” sözleri, bölgedeki kırılgan dengelere dikkat çekti.
HÜRMÜZ BOĞAZI, ASKERİ GERİLİM...
Trump, açıklamalarında Hürmüz Boğazı’ndaki askeri varlığa da değinerek ABD donanmasının bölgede güçlü bir caydırıcılık oluşturduğunu ifade etti. Açıklamalar, diplomasi süreci devam ederken askeri seçeneğin de masada olduğu yönünde yorumlandı.
İran'dan ABD'nin abluka kararına flaş yanıt! "Bu bir savaş ilanı sayılır"
İslamabad’daki görüşmeler, 1979 İran Devrimi’nden bu yana iki ülke arasında gerçekleştirilen en kritik doğrudan temaslardan biri olarak değerlendiriliyor.
