Dünyanın en popüler anlık mesajlaşma platformlarından biri olan Telegram, özellikle son yıllarda WhatsApp’a en güçlü alternatif olarak gösteriliyor. Gizlilik protokolleri, yüksek kapasiteli veri transferi imkânları ve kurucularının sıradışı hikâyesiyle sık sık gündeme gelen uygulama hakkında kullanıcıların en çok merak ettiği konuların başında mülkiyet yapısı ve güvenliği geliyor. İşte teknoloji dünyasının bu dev ismiyle ilgili tüm bilinmeyenler.
TELEGRAM KİMİN VE İLK OLARAK KİMLER TARAFINDAN KURULDU?
Telegram, 2013 yılının Ağustos ayında hayata geçirilen, bulut tabanlı ve güvenli anlık mesajlaşma yazılımıdır. Platformun arkasındaki isimler, "Rusya'nın Zuckerberg'i" olarak tanınan Pavel Durov ve kardeşi Nikolai Durov'dur. Nikolai Durov, yazılımın teknik mimarisini ve kendine has şifreleme motorunu (MTProto) tasarlarken; Pavel Durov ise projenin vizyonunu ve finansmanını üstlenmiştir. Durov kardeşler, daha önce Rusya'nın en büyük sosyal medya ağı olan VK'yı (VKontakte) kurmuş, ancak yönetimsel baskılar nedeniyle bu şirketi devrederek ülkeden ayrılmak zorunda kalmışlardır.
TELEGRAM HANGİ ÜLKEYE AİT VE MERKEZİ NEREDE?
Telegram'ın hangi ülkenin markası olduğu konusu en çok karıştırılan noktalardan biridir. Kurucuları Rus asıllı olsa da Telegram teknik ve hukuksal olarak Rusya'ya bağlı bir şirket değildir. Uygulamanın geliştirici ekibi, Rusya'daki bilişim düzenlemeleri ve veri güvenliği konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle St. Petersburg'dan ayrılmıştır. Ekip bir süre Berlin, Londra ve Singapur gibi şehirlerde konakladıktan sonra nihai merkezini Birleşik Arap Emirlikleri'nin ticaret merkezi olan Dubai'ye taşımıştır. Bugün Telegram, operasyonlarını Dubai'deki ofisinden yürütmekte ve herhangi bir devlete veri paylaşımı yapmadığını beyan etmektedir.
WHATSAPP’TAN AYRILAN TEMEL ÖZELLİKLERİ VE AVANTAJLARI
Platformun bu kadar hızlı büyümesinin temel nedeni, rakiplerinin sunduğu kısıtlamaları ortadan kaldırmasıdır. WhatsApp'ta dosya gönderim boyutları sınırlı iken, Telegram kullanıcılarına tek seferde 2 GB'a kadar devasa dosyaları (video, ses, belge) gönderme imkânı tanır. Ayrıca, tamamen bulut tabanlı bir sistem kullandığı için telefonunuzun hafızasını doldurmadan tüm verileri kendi sunucularında saklayabilir. 2021 yılında 500 milyon aktif kullanıcıyı aşan uygulama, "kanallar" özelliği sayesinde sınırsız kitlelere ulaşım imkânı ve 200 bin kişiye kadar destekleyen dev gruplarıyla bir mesajlaşma uygulamasından çok bir sosyal medya mecrası gibi çalışmaktadır.
GİZLİLİK POLİTİKASI VE ERİŞİM ENGELİ OLAN ÜLKELER
Telegram'ın en büyük iddiası, kullanıcı verilerini hükümetler dahil hiç kimseyle paylaşmamasıdır. Ancak bu katı tutum, uygulamanın bazı ülkelerde otoriter yönetimlerle karşı karşıya gelmesine neden olmuştur. Rusya'da uzun bir süre yasaklı kalan uygulama, 2020 yılında yasağın kalkmasıyla yeniden erişime açılmıştır. Buna karşın; Çin, İran, Pakistan, Tayland ve Endonezya gibi ülkelerde, hükümetlerin şifreleme anahtarlarını talep etmesi ve Telegram'ın bu talebi reddetmesi üzerine erişim engelleri uygulanmaktadır. Uygulama, "Gizli Sohbet" (Secret Chat) modu ile uçtan uca şifreleme sunarak verilerin sunucularda dahi iz bırakmamasını sağlamaktadır.
