Orta Doğu’da tansiyon her geçen gün yükselirken, İran’dan gelen son açıklama küresel ölçekte yeni bir kriz endişesini beraberinde getirdi. İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Sözcüsü İbrahim Rızai, ülkeye yönelik yeni bir saldırı gerçekleşmesi halinde uranyum zenginleştirme oranının yüzde 90 seviyesine çıkarılabileceğini duyurdu.
Uluslararası çevrelerde “silah seviyesi” olarak değerlendirilen oran, nükleer silah üretiminde kritik eşik olarak kabul ediliyor. Açıklama, özellikle ABD ve İsrail’in İran’ın nükleer faaliyetlerine yönelik baskısını artırdığı bir dönemde yapılması nedeniyle dikkat çekti.
“YÜZDE 90 SEÇENEĞİ PARLAMENTODA GÖRÜŞÜLEBİLİR”
İbrahim Rızai, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada İran’ın olası bir saldırıya karşı farklı seçenekleri değerlendireceğini belirtti. Rızai paylaşımında, “Yeni bir saldırı durumunda İran’ın seçeneklerinden biri yüzde 90 zenginleştirme olabilir. Bunu parlamentoda değerlendireceğiz” ifadelerini kullandı.
Açıklama, İran’ın nükleer programında daha sert bir döneme girilebileceği yorumlarına neden oldu. İran yönetimi uzun süredir nükleer faaliyetlerinin barışçıl amaç taşıdığını savunsa da Batılı ülkeler, zenginleştirme seviyesindeki artışın askeri kapasiteye dönüşebileceği görüşünü dile getiriyor.
YÜZDE 90 ZENGİNLEŞTİRME NEDEN KRİTİK?
Nükleer uzmanlara göre uranyumun yüzde 90 seviyesinde zenginleştirilmesi, nükleer silah üretimi için gerekli teknik eşiğe oldukça yakın bir anlam taşıyor. İran hâlihazırda yüzde 60 seviyesine kadar zenginleştirilmiş uranyum üretimi gerçekleştiriyor.
Uzmanlar, yüzde 60’tan yüzde 90’a geçişin teknik açıdan daha kısa sürede tamamlanabileceğine dikkat çekiyor. Bu nedenle İran’ın mevcut kapasitesi, Batılı güvenlik çevrelerinde ciddi risk olarak değerlendiriliyor. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın daha önce yayımladığı raporlarda da İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunu artırdığı belirtilmişti.
ABD VE İSRAİL’LE GERİLİM YENİDEN YÜKSELİYOR
Washington yönetimi son aylarda Tahran üzerindeki diplomatik ve ekonomik baskıyı artırırken, İran’dan tüm uranyum zenginleştirme faaliyetlerini durdurması yönünde çağrılar yapıyor. İran ise bu talebi “kırmızı çizgi” olarak tanımladı. Tahran yönetimi daha önce yaptığı açıklamalarda nükleer programından geri adım atmayacağını açık şekilde duyurmuştu. İsrail cephesinden gelen sert açıklamalar ve bölgedeki askeri hareketlilik ise tansiyonu daha da yükseltti.
Uluslararası basında yer alan analizlerde özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri yoğunluğun dikkat çektiği belirtilirken, İsrail’in İran’ın nükleer tesislerine yönelik olası operasyon hazırlıkları yaptığı yönündeki iddialar da gündemdeki yerini koruyor. İranlı yetkililer ise olası saldırıların ülkenin nükleer programını durdurmayacağını, aksine daha da hızlandırabileceğini savunuyor.
UAEA’DAN “CİDDİ ENDİŞE” UYARISI
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), İran’ın uranyum stokundaki artış nedeniyle daha önce de alarm vermişti. Ajansın son değerlendirmelerinde İran’ın yüzde 60 seviyesinde zenginleştirilmiş uranyum miktarını ciddi ölçüde artırdığı ifade edildi. UAEA ayrıca İran’ın, nükleer silaha sahip olmayan ülkeler arasında bu seviyede uranyum zenginleştirme faaliyetini sürdüren tek ülke olduğuna dikkat çekti. Ajans yetkilileri mevcut durumun “ciddi endişe” doğurduğunu belirterek diplomatik çözüm çağrısını yineledi.
