Orta Doğu’da bir aydır devam eden savaşın merkezinde yer alan Hürmüz Boğazı’na ilişkin dikkat çeken bir gelişme yaşandı. Fars Haber Ajansı’nın aktardığına göre İran Ulusal Güvenlik Komitesi, boğazın statüsünü değiştirecek kapsamlı bir yasa tasarısını onayladı. Tasarının yasalaşması halinde küresel enerji ticareti açısından önemli sonuçlar doğurması bekleniyor.
RİYAL İLE GEÇİŞ ÜCRETİ DÖNEMİ BAŞLIYOR
Hazırlanan tasarıya göre Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemiler için “serbest geçiş” uygulaması sona erecek. Gemilerden yalnızca İran’ın para birimi olan riyal üzerinden geçiş ücreti alınması planlanıyor. Bu adımın, İran’ın ekonomik yaptırımları aşma ve kendi para birimini uluslararası ticarette daha etkin hale getirme hedefiyle bağlantılı olduğu değerlendiriliyor.
ABD VE İSRAİL GEMİLERİNE YASAK
Tasarıda yer alan en dikkat çekici maddelerden biri de ABD ve İsrail’e yönelik getirilen kısıtlama oldu. Buna göre bu ülkelere ait ya da bu ülkelerin bayrağını taşıyan gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine izin verilmeyecek. Ayrıca İran’a yaptırım uygulayan diğer ülkelerin gemileri için de benzer kısıtlamaların gündeme gelebileceği ifade ediliyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA “TAM EGEMENLİK” VURGUSU YAPILDI
Tasarı, uluslararası statüsü uzun süredir tartışma konusu olan Hürmüz Boğazı üzerinde İran’ın tam egemenlik iddiasını hukuki zemine taşımayı hedefliyor. Bu adımın, bölgedeki güç dengelerini doğrudan etkileyebilecek bir gelişme olduğu belirtiliyor.
TRUMP’IN AÇIKLAMALARI SONRASI GELDİ
Gelişmenin, ABD Başkanı Donald Trump’ın son günlerde yaptığı sert açıklamaların ardından gelmesi dikkat çekti. Trump’ın “Hürmüz Boğazı’nı almaya başladık” ve “ticarete açın yoksa yok ederiz” şeklindeki ifadeleri, İran’ın bu hamlesinin bir karşılık olduğu yönünde yorumlanıyor.
UMMAN DETAYI DİKKAT ÇEKTİ
Tasarı sürecinde Umman’ın arabulucu rol üstlenebileceği bilgisi de dikkat çekti. Bölgedeki tarafsız tutumuyla bilinen Umman’ın sürece dahil olması, İran’ın bu adımını uluslararası alanda meşrulaştırma çabası olarak değerlendiriliyor.
KÜRESEL ETKİLERİ OLABİLİR
Dünya petrol ticaretinin önemli bir kısmının geçtiği Hürmüz Boğazı’nda atılacak bu adımların enerji fiyatlarından uluslararası ticarete kadar geniş bir etki alanı oluşturabileceği ifade ediliyor. Uzmanlar, tasarının yasalaşması halinde küresel ekonomide yeni bir kırılma yaşanabileceğine dikkat çekiyor.
