Orta Doğu’da tansiyon yeniden yükselirken, İsrail basınından dikkat çeken bir iddia gündeme geldi. Haberlere göre ABD’ye ait 12 adet F-22 hayalet savaş uçağı, Washington yönetiminin bölgeye yönelik askeri yığınağı kapsamında İsrail’in güneyindeki bir askeri üsse iniş yaptı. Gelişme, ABD ile İran arasında kırılgan bir zeminde ilerleyen nükleer müzakereler sürerken yaşandı.
İNGİLTERE’DEN KALKTILAR, İSRAİL’E İNDİLER
İddialara göre söz konusu F-22’ler daha önce İngiltere’deki bir hava üssünde konuşlu bulunuyordu. Salı günü erken saatlerde bu üsten havalandıkları gözlenen jetlerin, kısa süre sonra İsrail’in güneyindeki askeri bir hava üssüne indiği öne sürüldü.
Haberde, bu konuşlanmanın ABD’nin İran’a yönelik muhtemel bir askeri operasyon hazırlığının parçası olduğu değerlendirildi. İsrailli bazı yetkililerin ise ABD’nin İran’a yönelik bir saldırısını “kaçınılmaz” olarak nitelendirdiği ve iki ülke arasında sürekli temasın sürdüğü ifade edildi.
IRAK İŞGALİNDEN BU YANA EN BÜYÜK YIĞINAK
ABD basınında yer alan analizler, Washington’un Orta Doğu’ya 2003’teki Irak işgalinden bu yana en büyük hava gücü sevkiyatını gerçekleştirdiğini ortaya koyuyor. Uçuş takip verilerine göre bölgede aralarında F-22 Raptor, F-35 Lightning II, F-15 Eagle ve F-16 Fighting Falcon gibi savaş uçaklarının da bulunduğu 150’yi aşkın hava unsurunun konuşlandırıldığı belirtiliyor.
Ayrıca USS Abraham Lincoln ve USS Gerald R. Ford uçak gemisi gruplarının Doğu Akdeniz ve İran’a yakın sularda görev yaptığı bildiriliyor. Patriot ve THAAD hava savunma sistemlerinin yanı sıra tanker uçakları ve denizaltı unsurlarının da bölgeye kaydırıldığı ifade ediliyor.
NÜKLEER MÜZAKERELERDE KRİTİK EŞİK
ABD ile İran arasındaki temaslar, Umman arabuluculuğunda dolaylı biçimde sürdürülüyor. 6 Şubat’ta Umman’ın başkenti Maskat’ta başlayan süreç, 17-18 Şubat’ta Cenevre’de devam etti ancak ikinci turdan sonuç çıkmadı. Taraflar arasındaki temel görüş ayrılığının, İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetleri olduğu belirtiliyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, diplomasiye öncelik verilmesi halinde “tarihi bir fırsatın” doğabileceğini savunurken, Tahran yönetimi “sıfır zenginleştirme” talebini kesin bir dille reddediyor. İran, barışçıl nükleer program kapsamında sınırlı zenginleştirme hakkından vazgeçmeyeceğini vurguluyor.
WASHİNGTON’DAN SERT MESAJLAR
ABD Başkanı Donald Trump, son Birliğin Durumu konuşmasında İran’ın nükleer programını yeniden inşa etmeye çalıştığını ve balistik füze kapasitesini artırdığını belirterek “İran asla nükleer silaha sahip olamayacak” mesajını yineledi.
Trump yönetiminin, İran’a 10-15 günlük bir süre tanıdığı ve anlaşma sağlanamaması halinde askeri seçeneklerin devreye girebileceği yönünde uyarıda bulunduğu öne sürülüyor. Pentagon’da sınırlı hava operasyonu senaryolarının masada olduğu, ancak olası bir uzun süreli çatışma riskine karşı askeri yetkililerin temkinli yaklaştığı kaydediliyor.
BÖLGE YENİ BİR KRİZİN EŞİĞİNDE
Haziran 2025’te İran’ın nükleer tesislerini hedef alan ve “Operation Midnight Hammer” adı verilen 12 günlük İsrail-ABD saldırılarının ardından zaten hassaslaşan dengeler, son askeri hareketlilikle birlikte yeniden sarsıldı.
İran’ın kısmen hasar gören nükleer tesislerini onarma çabasında olduğu, Hürmüz Boğazı’nda tatbikatlar gerçekleştirdiği ve füze testlerini artırdığı bildiriliyor. Tahran yönetimi, olası bir saldırı halinde “unutulmaz bir karşılık” verileceğini duyuruyor.
Diplomasi ile askeri hazırlığın aynı anda ilerlediği bu kritik süreçte, gözler yarın Cenevre’de yapılması planlanan üçüncü tur görüşmelere çevrilmiş durumda. Orta Doğu’da dengelerin hangi yöne evrileceği, masadaki müzakere başlıkları kadar sahadaki askeri hareketlilikle de şekillenecek.
