Standart dışı olarak bilinen APP plakalara ilişkin kapsamlı düzenleme yürürlüğe girdi. Yeni yönetmelikle birlikte hem sürücüler için kolaylaştırıcı adımlar atıldı hem de usulsüz plaka kullanımına karşı ağır yaptırımlar devreye alındı. Düzenlemeye göre, Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından basılan ancak ölçü veya nitelik açısından yönetmeliğe aykırı olduğu tespit edilen plakalar ücretsiz olarak değiştirilecek. Üstelik bu işlem için araç sahibinden plaka basım talep belgesi de istenmeyecek.
TRAFİK TESPİT EDECEK, ODA ÜCRETSİZ DEĞİŞTİRECEK
Yönetmelikte yer alan hükme göre, trafik ekiplerinin yaptığı denetimlerde standartlara uymayan bir plaka tespit edilmesi halinde süreç doğrudan işletilecek. Araç sahibinin ayrıca başvuru yapmasına gerek kalmadan, ilgili oda yeni plakayı ücretsiz olarak basacak. Düzenleme, sürücüler açısından bürokratik yükü azaltırken, plaka yenileme sürecini de hızlandıracak.
2027’YE KADAR SÜRE TANINDI
Yeni düzenlemede dikkat çeken bir diğer unsur ise geçiş süreci oldu. TŞOF’un, bağlı odalara yeni plaka kalıplarını göndermesi zorunlu hale getirildi. Böylece Türkiye genelinde tüm plakaların tek tip kalıpla basılması sağlanacak.
Gerçekleşecek olan dönüşüm için 2027 yılı Ocak ayına kadar süre verildi. Bu tarihe kadar mevcut plakalar geçerli sayılacak. Yönetmelikte açıkça, daha önce basılmış, mühürlü ve güvenlik işaretleri bulunan plakaların ölçü farklılığı olsa dahi geçerli kabul edileceği ifade edildi.
YÖNETMELİK NEDEN DEĞİŞTİ?
Düzenlemenin arka planında ise uzun süredir devam eden APP plaka tartışmaları yer alıyor. TŞOF tarafından basılan bazı plakaların, kalın harf ve rakam yapısı nedeniyle APP plaka ile karıştırıldığı ortaya çıktı.
İçişleri Bakanlığı, yaşanan karışıklık üzerine süreci yeniden ele aldı ve hem sürücüleri mağdur etmeyecek hem de sahteciliği önleyecek bir model oluşturdu. Bu kapsamda, TŞOF tarafından basılan resmi ve mühürlü plakaların geçerli sayılmasına karar verildi. Ancak federasyon dışındaki kişiler tarafından üretilen ve güvenlik standartlarını taşımayan sahte plakalar için cezai yaptırımların kesin olarak uygulanacağı duyuruldu.
SAHTE PLAKAYA 140 BİN LİRA CEZA
Yeni düzenlemeye göre, sahte veya okunması zor hale getirilmiş plaka kullanan sürücüler ciddi yaptırımlarla karşı karşıya kalacak. Bu kapsamda:
- İlk tespitte yaklaşık 140 bin lira idari para cezası uygulanacak
- Araç 30 gün trafikten men edilecek
- Aynı ihlalin bir yıl içinde tekrarlanması halinde ceza 280 bin liraya kadar çıkacak
- Sürücü belgesi 60 gün süreyle geri alınacak.
Ayrıca bu fiiller, Türk Ceza Kanunu Madde 204 kapsamında da değerlendirilecek. Bu maddeye göre, sahte plaka kullananlar 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ile karşı karşıya kalabilecek.
APP PLAKA NEDİR, NEDEN YASAKLANDI?
APP plaka, standart plaka ölçülerine ve yazı karakterlerine uymayan; genellikle daha kalın, büyük veya estetik amaçlı değiştirilmiş harf ve rakamlar içeren plakalar için kullanılan bir tanım. Plakalar, trafik denetimlerinde okunabilirliği zorlaştırdığı ve plaka tanıma sistemlerini yanıltabildiği için güvenlik riski oluşturuyor. Dolayısıyla yetkililer, tek tip ve standart plaka kullanımını zorunlu hale getirerek denetimlerin etkinliğini artırmayı hedefliyor.
PLAKALARDA YENİ STANDARTLAR
Yönetmeliğe göre araç plakalarında bulunması gereken temel özellikler de netleştirildi. Buna göre plakalar:
- Yansıtıcı yüzeye sahip olacak
- “TR” ibaresi ve ay-yıldız güvenlik işaretleri taşıyacak
- Hologram ve federasyon mührü bulunacak
- Karekod ve 12 haneli seri numarası içerecek (yeni basımlarda)
Karekod bulunmayan eski plakaların da mühür ve güvenlik işaretleri mevcutsa geçerli sayılacağını vurgulanıyor.
TŞOF’A DA YAPTIRIM GÜNDEMDE
Düzenleme yalnızca sürücüleri değil, plaka basımından sorumlu kuruluşları da kapsıyor. TŞOF’un belirlenen standartlara uygun üretim yapması zorunlu hale getirildi. Basında yer alan bilgilere göre, kurallara aykırı plaka basılması durumunda ilgili odalara para cezası uygulanması, hatta belirli sürelerle plaka basma yetkisinin askıya alınması da gündemde.
ÜCRETSİZ DEĞİŞİM NASIL YAPILACAK?
Yeni sistemde süreç oldukça net işliyor. Trafik ekiplerinin uygunsuz bulduğu plaka için sürücü, plakanın basıldığı odaya yönlendirilecek. Plaka üzerindeki karekod sayesinde hangi odada basıldığı tespit edilecek ve ilgili oda yeni plakayı ücretsiz olarak hazırlayacak.
