Ankara'nın ev sahipliğinde gerçekleştirilen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, savunma sanayii alanındaki iş birliklerinin güçlendirilmesine yönelik önemli mesajlara sahne oldu. Zirve kapsamında düzenlenen Savunma Sanayii Forumu, NATO'nun üretim kapasitesini artırmaya yönelik yeni yol haritasının ele alındığı kritik oturumlardan biri olarak öne çıktı.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin katıldığı programda, Türkiye'nin savunma sanayisindeki gelişimi ile ittifak ülkelerinin üretim kapasitesini artırmaya yönelik çalışmaları kapsamlı şekilde değerlendirildi.
"NATO İLE SAVUNMA SANAYİSİ ARASINDAKİ İŞ BİRLİĞİ DAHA DA GÜÇLENMELİ"
Konuşmasında futbol üzerinden örnek veren NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, başarılı bir takımın yalnızca sahadaki oyunculardan değil, onları destekleyen güçlü yapıdan da beslendiğini söyledi. Aynı anlayışın NATO için de geçerli olduğunu belirten Rutte, ittifakın güçlü caydırıcılık oluşturabilmesi için savunma sanayisinin kritik rol üstlendiğini ifade etti.
Rutte, NATO'nun orduların ihtiyaçlarını ortaya koyduğunu, savunma sanayisinin ise bu ihtiyaçları yeni teknolojiler ve üretim kapasitesiyle karşılaması gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Ortak güvenliğimiz için birlikte çalışıyoruz. Ancak NATO olarak size ordumuzun ihtiyaçlarını söylememiz gerekiyor. Bu taleptir. Ve bu gereksinimleri yeni yeteneklere dönüştürmeniz gerekiyor. Bu da arzdır. Bu nedenle NATO ve sanayi arasındaki iş birliğini geliştirmeye devam etmemiz çok önemlidir."
2024 yılında göreve başlamasının ardından Türkiye dahil birçok NATO ülkesindeki üretim tesislerini ziyaret ettiğini belirten Rutte, şirket yöneticileri, mühendisler ve fabrika çalışanlarıyla yaptığı görüşmelerde savunma sanayiindeki yenilikçi yaklaşımı ve üretim potansiyelini yakından gözlemlediğini söyledi.
SAVUNMA HARCAMALARINDA REKOR ARTIŞ
NATO Genel Sekreteri, Lahey'de gerçekleştirilen geçen yılki NATO Zirvesi'nde alınan kararların ardından savunma yatırımlarında dikkat çekici artış yaşandığını belirtti.
Avrupalı müttefikler ile Kanada'nın yalnızca geçen yıl savunma harcamalarını bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 20 artırarak 139 milyar dolar ilave kaynak ayırdığını ifade eden Rutte, 2025 ve 2026 yılları birlikte değerlendirildiğinde bu artışın 258 milyar dolara ulaşacağını söyledi. Bu finansmanın yalnızca bütçelerde kalmaması gerektiğini vurgulayan Rutte, kaynakların caydırıcılığı artıracak askeri kabiliyetlere dönüştürülmesinin önemine dikkat çekti.
SAVUNMA SANAYİSİNE 37 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM
Rutte'nin verdiği bilgilere göre son bir yılda NATO'nun savunma sanayi altyapısını güçlendirmek amacıyla yaklaşık 37 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirildi. Bu yatırımlarla yeni fabrikaların kurulduğunu, üretim hatlarının genişletildiğini ve üretim kapasitesinin önemli ölçüde artırıldığını belirten Rutte, oluşturulan ilave üretim alanının büyüklüğünü anlatırken bunun yaklaşık 2 bin futbol sahasını kaplayacak ölçekte olduğuna dikkat çekti.
Forum kapsamında milyarlarca dolarlık yeni sözleşmelerin imzalandığını da açıklayan Rutte, bu yatırımların özellikle hava savunma sistemleri ile saldırı kapasitesinin güçlendirilmesine katkı sağlayacağını ifade etti. NATO'nun üretim hedeflerine de değinen Genel Sekreter, gelecek yıldan itibaren ittifakın yıllık yaklaşık 4 milyon top mermisi üretme kapasitesine ulaşmasının hedeflendiğini açıkladı.
RUSYA'NIN SAVAŞ HARCAMALARI İÇİN "ENDİŞE VERİCİ" DEĞERLENDİRMESİ
Konuşmasının en dikkat çeken bölümünde Rusya'nın askeri harcamalarına değinen Mark Rutte, Moskova yönetiminin ulusal bütçesinin çok büyük bölümünü savaş kapasitesini artırmaya ayırdığını belirtti. Rutte şu değerlendirmede bulundu:
"Rusya, ulusal bütçesinin neredeyse yarısını savaş kapasitesini arttırmaya harcıyor. Düşünebiliyor musunuz? Rusya'nın harcadığı paranın neredeyse yüzde 50'si savaş kapasitesine gidiyor. Savunma sanayisi gece gündüz çalışıyor. Ve sadece savunma sanayisi değil, Rusya'daki sanayi tabanının geri kalanı da savaşı destekliyor."
ÇİN, KUZEY KORE VE İRAN MESAJI
Konuşmasında küresel güvenlik ortamına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Rutte, Çin'in askeri modernizasyon çalışmalarını sürdürdüğünü ve nükleer kapasitesini artırmaya devam ettiğini söyledi.
Kuzey Kore'nin nükleer programını genişlettiğini ve Rusya'ya askeri tedarik sağlamayı sürdürdüğünü belirten Rutte, İran konusunda ise ABD'nin son dönemdeki operasyonlarının Tahran'ın nükleer ve balistik füze programlarına önemli ölçüde zarar verdiğini ancak buna rağmen dikkatli olunması gerektiğini ifade etti.
Bu ülkelerin giderek daha fazla koordinasyon içinde hareket ettiğini dile getiren Rutte, bunun NATO ülkeleri açısından yakından takip edilmesi gereken bir gelişme olduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
"Bu ülkeler giderek daha fazla birlikte çalışıyor. Ve bu hepimizi endişelendirmeli. Çünkü sizi temin ederim ki, bizim çıkarlarımızı gözetmiyorlar. İşte karşı karşıya olduğunuz durum bu. Karşı karşıya olduğumuz gerçek bu."
"TRANSATLANTİK SAVUNMA SANAYİİ DEVRİMİNE İHTİYACIMIZ VAR"
Savunma üretiminde yeni bir dönemin başlaması gerektiğini belirten Rutte, NATO ülkelerinin üretim kapasitelerini daha hızlı artırması gerektiğini söyledi. Şirket temsilcilerine seslenen NATO Genel Sekreteri, savunma sektörünün daha fazla yatırım yapması ve daha fazla risk alması gerektiğini belirterek şu çağrıyı yaptı:
"Makinelerin uğultusu bir kükremeye dönüşmeli. Burada temsil edilen tüm ulusların sanayisi daha fazla risk almaya hazır olmalı. Talep orada ve siz bunu biliyorsunuz."
NATO'DAN YENİ GİRİŞİM: "NATO ENGINE"
Mark Rutte, forumda NATO'nun yeni "NATO Engine" adlı transatlantik üretim girişimini de duyurdu. Yeni programın, tek bir ülkenin karşılamakta zorlanacağı büyük savunma üretim taleplerini müttefikler arasında paylaştırmayı hedeflediğini belirten Rutte, girişimin sınır ötesi sanayi iş birliklerini kolaylaştıracağını ifade etti.
"NATO Engine" sayesinde şirketlerin büyük ölçekli yatırımlara başlamadan önce farklı ülkelerdeki üretim kapasitesini ortak kullanabileceğini belirten Rutte, atıl durumdaki fabrika kapasitelerinin hızlı şekilde savunma üretimine yönlendirilmesinin de mümkün olacağını söyledi.
