Türkiye'de son yıllarda sağlık altyapısına yönelik yatırımlar artarken, hastanelerdeki personel ihtiyacı da gündemdeki yerini koruyor. Yeni hastaneler, genişleyen hizmet kapasitesi ve artan sağlık ihtiyacı, sağlık çalışanlarının sayısının da aynı doğrultuda artırılması gerekliliğini beraberinde getiriyor. Özellikle atama bekleyen sağlık mezunları açısından gözler, yıl sonuna kadar açıklanması beklenen yeni personel alımına çevrilmiş durumda.
Devlet Memurları Konfederasyonu Genel Başkan Yardımcısı ve Genç Sağlık Sendikası Genel Sekreteri Furkan Ali Çiftçioğlu, Ankara Net Haber’e yaptığı özel açıklamalarda sağlık sektöründeki personel açığını, beklenen 38 bin kişilik alımı ve çözüm önerilerini değerlendirdi. Çiftçioğlu, söz konusu alımın önemli olduğunu ancak sağlık sisteminin uzun vadeli ihtiyaçlarını karşılamak için tek başına yeterli olmayacağını belirtti.
Sağlık personeli sayısında OECD ile Türkiye arasındaki fark dikkat çekti
Türkiye'nin son 20 yılda sağlık altyapısı bakımından önemli bir dönüşüm geçirdiğini belirten Çiftçioğlu, hastanelerin yenilenmesi ve şehir hastanelerinin hizmete girmesiyle vatandaşların sağlık hizmetlerine erişiminin kolaylaştığını ifade etti. Ancak sağlık yatırımlarının yalnızca fiziki altyapıyla sınırlı kalmaması gerektiğini vurgulayan Çiftçioğlu, hastanelerin etkin biçimde hizmet verebilmesi için yeterli sayıda sağlık çalışanına ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
Türkiye ile OECD ülkeleri arasındaki personel sayılarına ilişkin verileri paylaşan Çiftçioğlu, bin kişiye düşen aktif hekim sayısının Türkiye'de 2,4, OECD ortalamasında ise 3,9 olduğunu belirtti. Hemşire sayısında da benzer bir fark bulunduğunu kaydeden Çiftçioğlu, Türkiye'de bin kişiye 2,9 hemşire düşerken OECD ortalamasının 9,2 olduğunu aktardı.
Eczacı sayısında ise Türkiye'de 100 bin kişiye 48, OECD ülkelerinde 86 eczacı düştüğünü ifade etti.
Çiftçioğlu, ülkelerin sağlık sistemleri arasında farklılıklar bulunabileceğini ancak ortaya çıkan sayıların Türkiye'nin insan gücü ihtiyacının üzerinde durulması gerektiğini gösterdiğini dile getirdi. Sağlık personeli sayısındaki yıllık artış sınırlı kaldı Sağlık Bakanlığının açıkladığı personel sayılarını da değerlendiren Çiftçioğlu, toplam sağlık personeli sayısının 2024 yılında 1 milyon 436 bin 686 iken 2025 yılında 1 milyon 441 bin 114'e yükseldiğini belirtti. İki yıl arasındaki net artışın 4 bin 428 kişiyle sınırlı kaldığına dikkat çeken Çiftçioğlu, bu tablonun yalnızca yeni personel alımları üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi. Emeklilik, istifa ve yurt dışına gidiş gibi nedenlerle sağlık sisteminden ayrılan çalışanların da hesaba katılması gerektiğini belirten Çiftçioğlu, yapılan alımların ardından toplam personel sayısındaki artışın sınırlı kaldığını ifade etti. Nüfusu büyüyen, yaşlanan ve yeni hastanelerin hizmete girdiği Türkiye'de sağlık personeli sayısının da bu gelişmelere paralel biçimde artırılması gerektiğini kaydeden Çiftçioğlu, çözümün uzun vadeli bir istihdam planından geçtiğini söyledi.
38 bin sağlık personeli alımı için dikkat çeken değerlendirme
Cumhurbaşkanı tarafından 17 Ekim'de yapılan ve 2026 yılı sona ermeden 38 bin hekim dışı sağlık personeli alımının ilan edileceğine ilişkin açıklamayı olumlu karşıladıklarını belirten Çiftçioğlu, bu adımın hem hastaneler hem de atama bekleyen sağlık mezunları açısından önemli olduğunu ifade etti. Ancak 38 bin kişilik alımın sağlık sektöründeki personel ihtiyacını tek başına karşılamasının mümkün olmadığını dile getiren Çiftçioğlu, özellikle hemşire sayısındaki açığa dikkat çekti.
Çiftçioğlu, Türkiye'nin mevcut nüfusuyla OECD hemşire ortalamasına ulaşabilmesi için yaklaşık 540 bin ilave hemşireye ihtiyaç duyduğunu belirterek, 38 bin kişilik toplam alımın yalnızca hemşire açığının yaklaşık yüzde 7'sine karşılık geldiğini söyledi. Üstelik açıklanması beklenen kontenjanların yalnızca hemşirelerden oluşmayacağını; ebe, tekniker, sağlık memuru ve farklı unvanlar arasında dağıtılacağını hatırlattı.
Basına yansıyan bilgilere göre alımın bir bölümünün temizlik ve güvenlik gibi sürekli işçi kadrolarına ayrılmasının da gündemde olduğunu belirten Çiftçioğlu, bu alanlarda görev yapan çalışanların sağlık hizmetleri açısından önemli olduğunu vurguladı. Bununla birlikte hangi unvana kaç kişilik kadro ayrılacağının netleşmesinin, alımın sağlık personeli ihtiyacına ne ölçüde karşılık geleceğini görmek açısından önemli olduğunu kaydetti.
Atama bekleyen sağlık mezunları için belirsizlik vurgusu
Sağlık kuruluşlarında personel ihtiyacı bulunmasına rağmen çok sayıda sağlık mezununun atama beklemesini de değerlendiren Çiftçioğlu, bu durumun istihdam planlamasıyla doğrudan bağlantılı olduğunu söyledi. Hemşirelik, ebelik, sağlık teknikerliği ve sağlık memurluğu gibi alanlarda her yıl yeni mezunlar verildiğini hatırlatan Çiftçioğlu, kamu personeli alımlarının da mezun sayıları ve sağlık kuruluşlarının ihtiyaçları dikkate alınarak planlanması gerektiğini ifade etti.
Çiftçioğlu'na göre burada çözülmesi gereken temel sorun, yetişmiş insan kaynağı ile mevcut kadroların birbirine uygun biçimde planlanamaması. Atama bekleyen gençlerin en büyük sorunlarından birinin belirsizlik olduğunu belirten Çiftçioğlu, adayların alım takvimi, branşlara ayrılacak kontenjanlar ve başvuru şartları konusunda uzun süre açıklama beklediğini söyledi. Yerleştirme işlemlerinin ardından yürütülen soruşturma süreçlerinin de bazı dönemlerde göreve başlama süresini uzattığını hatırlatan Çiftçioğlu, bu işlemlerin hızlandırılmasının hem sağlık çalışanları hem de hastaneler açısından faydalı olacağını dile getirdi.
38 bin kişilik alımda kadro ve branş dağılımı beklentisi
Yıl sonuna kadar açıklanması beklenen personel alımına ilişkin beklentilerini de paylaşan Çiftçioğlu, Cumhurbaşkanı tarafından açıklanan takvime uygun hareket edilmesini beklediklerini belirtti. Başvuru kılavuzunun, kadro ve branş dağılımının ve başvuru şartlarının gecikmeden açıklanması gerektiğini ifade eden Çiftçioğlu, alımın parçalara bölünmeden gerçekleştirilmesini istedi. Personel dağılımında hastanelerin ve illerin gerçek ihtiyaçlarının dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Çiftçioğlu, özellikle personel açığının yoğun hissedildiği illerin, ilçe hastanelerinin ve aile sağlığı merkezlerinin öncelikli değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Personel eksikliği sağlık çalışanlarının çalışma koşullarını etkiliyor
Sağlık sektöründeki personel yetersizliğinin yalnızca atama bekleyen mezunları değil, görev başındaki çalışanları da etkilediğini belirten Çiftçioğlu, yoğun iş yükünün çalışma koşullarına yansıdığına dikkat çekti. Personel sayısının yetersiz olduğu sağlık kuruluşlarında nöbet sonrasında dinlenme hakkının kullanılmasının zorlaşabildiğini, yıllık izinlerin ertelenebildiğini ve fazla çalışmanın olağan hale gelebildiğini ifade etti. Bu durumun zamanla çalışanlarda tükenmişliğe neden olabileceğini belirten Çiftçioğlu, sağlık çalışanlarının dinlenmiş ve huzurlu olmasının hasta güvenliği açısından da önemli olduğunu söyledi. Hasta yoğunluğu, bekleme süreleri ve sağlıkta şiddet gibi sorunlar değerlendirilirken personel yeterliliğinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini vurguladı.
Sağlıkta personel açığı için 7 maddelik çözüm önerisi
Furkan Ali Çiftçioğlu, sağlık sektöründeki personel ihtiyacının kalıcı biçimde giderilmesi için yedi başlıkta çözüm önerisi sundu. İlk olarak, Türkiye'nin OECD ortalamalarına kademeli biçimde yaklaşmasını hedefleyen çok yıllı bir Sağlık İnsan Gücü Planı hazırlanmasını öneren Çiftçioğlu, bu planın ilerlemesinin her yıl kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini belirtti. İkinci öneri olarak sağlık personeli alımlarının önceden açıklanmış düzenli bir takvime bağlanmasını isteyen Çiftçioğlu, yıllık alımların yalnızca boşalan kadroları değil, yeni ortaya çıkan personel ihtiyacını da karşılaması gerektiğini ifade etti. Üçüncü başlıkta kadrolu istihdamın esas alınmasını öneren Çiftçioğlu, sağlık hizmetlerinin devamlılığı için kalıcı personel yapısının önemine dikkat çekti.
Diğer önerileri ise şöyle sıraladı:
- Hasta başına personel standardı: Hemşirelerin görev yaptıkları servislere göre kaç hastaya bakacağının mevzuatla belirlenmesi.
- Bölgesel teşvikler: Personel ihtiyacının yoğun olduğu bölgelerde görev yapan çalışanlara lojman, ek ödeme ve hizmet puanı gibi desteklerin güçlendirilmesi.
- Hekimlerin ülkede kalmasını sağlayacak tedbirler: Ücret, nöbet koşulları, sağlıkta şiddete karşı caydırıcılık ve mesleki itibar konularının birlikte ele alınması.
- Göreve başlama süresinin kısaltılması: Yerleştirme işlemleriyle fiilen göreve başlama arasındaki sürenin azaltılması.
Türkiye Yüzyılı hedeflerinin sağlık alanında da güçlü bir vizyon ortaya koyduğunu kaydeden Çiftçioğlu, bu hedeflerin kalıcı olmasının yeterli sayıda ve uygun koşullarda çalışan sağlık personeliyle mümkün olacağını söyledi. Sağlık çalışanlarının bir maliyet kalemi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Çiftçioğlu, sözlerini şöyle tamamladı:
“Hastaneyi beton değil, insan ayakta tutar. Sağlıkta Türkiye Yüzyılı, ancak yeterli sayıda, huzurlu ve geleceğinden emin sağlık çalışanlarıyla inşa edilir. Devletimizin bu iradeyi ortaya koyacağına inanıyor, bu yolda üzerimize düşen her sorumluluğu almaya hazır olduğumuzu ifade ediyoruz.”
