AB Komisyonu Başkan Yardımcısı ve Teknolojik Egemenlik, Güvenlik ve Demokrasiden sorumlu üye Henna Virkkunen ile İç İlişkiler ve Göçten sorumlu Komisyon Üyesi Magnus Brunner, yeni göç ve vize stratejisini Brüksel’de düzenlenen ortak basın toplantısıyla kamuoyuna tanıttı.
“VİZE POLİTİKASI GÜNCEL GERÇEKLERİ YANSITMALI”
Henna Virkkunen, AB’nin mevcut vize yaklaşımının günümüz dünyasındaki jeopolitik gelişmeler, küresel rekabet ve artan güvenlik riskleri doğrultusunda yeniden ele alınması gerektiğini vurguladı. Vize politikasının sadece teknik bir süreç olmadığını ifade eden Virkkunen, AB’nin kendi çıkarlarını ve değerlerini korumak için bu alandaki tüm araçları daha etkin kullanması gerektiğini ifade etti. Virkkunen, güvenilir ortak ülkeler için daha net, hızlı ve verimli süreçler oluşturulmasının amaçlandığını belirterek, suistimallere ve güvenlik tehditlerine karşı ise daha güçlü mekanizmaların devreye alınacağını söyledi.
Yeni strateji kapsamında özellikle iş dünyasına yönelik dikkat çekici adımlar planlanıyor. Virkkunen, yeni kurulan ve hızla büyüyen şirketler için hedefli ve hızlı bir AB vize programının uygulanabilirliğinin değerlendirileceğini duyurdu.
“VİZESİZ SEYAHAT AYRICALIKTIR”
Magnus Brunner ise göç ve vize politikalarının birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini belirterek, bu iki alanın “ikiz strateji” anlayışıyla ele alındığını ifade etti. Brunner, yeni yol haritasının AB’ye kimin gireceği, kimin kalacağı ve kimin ayrılması gerektiğine dair daha net kurallar ortaya koyacağını söyledi.
Vizesiz seyahatin bir hak değil, bir ayrıcalık olduğunun altını çizen Brunner, bu ayrıcalığın belirli sorumlulukları beraberinde getirdiğini vurguladı. Buna göre, vize muafiyeti talep eden ülkelerin objektif kriterleri karşılaması gerekecek. Özellikle vize reddi oranlarının düşük, geri dönüş oranlarının ise yüksek olması önemli göstergeler arasında yer alacak.
TÜRKİYE SORUSU GÜNDEME GELDİ
Basın toplantısında bir gazetecinin, “Bu stratejide Türkiye gibi özellikle öne çıkan ülkeler var mı?” sorusu dikkat çekti. Brunner, bu soruyu doğrudan bir ülke ismi vermeden yanıtladı. Tüm ülkelerle görüşmelerin sürdüğünü belirten Brunner, hazırlanacak kuralların objektif, adil ve sağlam olması gerektiğini, AB dışındaki ortaklarla da bu çerçevede temasların devam ettiğini aktardı.
YENİ STRATEJİ NELER GETİRİYOR?
AB’nin yeni vize stratejisi; vize serbestisi, güvenlik, dijitalleşme ve yetenek çekme başlıkları altında kapsamlı düzenlemeler içeriyor. Vizesiz seyahatten yararlanabilecek ülkeler açık kriterlere göre değerlendirilecek. Halihazırda vizesiz rejime sahip ülkeler ise kötüye kullanım riskine karşı daha sıkı denetime tabi tutulacak.
Stratejiye göre geri dönüş, geri kabul ve düzensiz göçle mücadelede işbirliği yapmayan üçüncü ülkelere yönelik vize başvurularının askıya alınması veya kısıtlanması gündeme gelebilecek. AB güvenliğini tehdit eden eylemler de yaptırımların gerekçeleri arasında yer alacak. Buna karşılık, AB ile etkin ve sürdürülebilir işbirliği yürüten ülkeler için vize süreçlerinde kolaylaştırıcı uygulamalar, daha hızlı prosedürler ve teşvik edici adımlar atılması öngörülüyor.
GÜVENİLİR YOLCULARA DAHA UZUN VİZE
Yeni dönemde güvenilir yolcular için de önemli kolaylıklar sağlanması planlanıyor. Düzenli ve sorunsuz seyahat geçmişine sahip kişilere daha uzun süreli ve çok girişli vizeler verilmesi amaçlanıyor. Ayrıca iş dünyası için doğrulanmış şirketlerin yer alacağı ortak bir AB listesi oluşturulması hedefleniyor.
Mevcut vizesiz seyahat rejimleri, yenilenen Vize Askıya Alma Mekanizması kapsamında daha yakından takip edilecek. Bu mekanizma sayesinde, vizesiz seyahatin kötüye kullanımının önüne geçilmesi ve ülkelerin yükümlülüklere uyumunun sürdürülmesi hedefleniyor. Şartları yerine getiren ülkeler için ise vizesiz seyahatin devamı güvenceye alınacak.
DİJİTALLEŞME VE ETIAS TAKVİMİ
Dijitalleşme, yeni stratejinin en önemli ayaklarından biri olarak öne çıkıyor. Vizesiz seyahat edenler için Avrupa Seyahat Bilgi ve Yetkilendirme Sistemi’nin (ETIAS), 2026’nın son çeyreğinde devreye alınması planlanıyor. Bu sistemle seyahat öncesi kontrollerin kısmen otomatik hale getirilmesi amaçlanıyor.
Vizeye tabi yolcuların ise başvurularını tamamen çevrim içi ortamda tamamlayabilmesi sağlanacak. AB’nin bilişim sistemlerinin 2028 yılına kadar tam uyumlu hale getirilmesiyle, tek merkezden birden fazla veri tabanına aynı anda erişim mümkün olacak.
NİTELİKLİ İŞ GÜCÜ VE GİRİŞİMCİLERE ODAK
AB, yeni strateji kapsamında nitelikli iş gücü, öğrenciler, araştırmacılar ve yenilikçi girişimciler için mevcut mevzuatta değişiklik ihtimalini de masaya yatırıyor. Özellikle “start-up” ve “scale-up” kurucularına yönelik hedefli bir yasal çerçeve oluşturulması planlanıyor. Ayrıca vize süreçlerinde üçüncü ülke vatandaşları ve işverenlere destek sağlanması ve nitelikli başvurular için ek AB fonları ayrılması da stratejinin dikkat çeken başlıkları arasında yer alıyor.
