Türkiye Gazetesi'nden Esma Altın’ın haberine göre, sigara satışlarında yaş kontrolünün elektronik sistemle yapılması planlanıyor. Sağlık Bakanlığı ve AK Parti Grup Başkanlığının üzerinde çalıştığı düzenleme taslağı kapsamında, QR kodla gerçekleştirilecek doğrulama sayesinde alıcının kişisel bilgileri satıcıya aktarılmadan 18 yaşını doldurup doldurmadığı kontrol edilebilecek. Tütün ürünlerine erişimi sınırlandırmaya yönelik hazırlanan yeni düzenlemede, satış noktalarında yaş kontrolünün nasıl yapılacağına ilişkin farklı bir model üzerinde duruluyor. Japonya ve Güney Kore gibi ülkelerdeki uygulamaların da örnek alındığı belirtilen taslakta, elektronik sistem veya cihazlarla doğrulama yapılması öngörülüyor.
QR kodla sigara satışında yaş kontrolü nasıl yapılacak?
Türkiye Gazetesi’nin haberine göre, teklif taslağında değerlendirilen sistemde ilgili kamu otoritesi tarafından oluşturulan QR kod, sigara satın almak isteyen kişinin telefonu üzerinden okutulacak. Sistem, kişinin T.C. kimlik numarasıyla eşleşme sağlayarak 18 yaşını doldurup doldurmadığını doğrulayacak. Bu yöntemle satış yapan kişi, alıcının adını, tam yaşını veya diğer kişisel bilgilerini görmeden yaş kontrolü yapabilecek. Böylece doğrulamanın, tütün ürünü satın almak için gerekli olan yasal yaş sınırının karşılanıp karşılanmadığı bilgisiyle sınırlı tutulması hedefleniyor.
Taslakta, elektronik yaş doğrulama sisteminin yalnızca market ve büfe gibi fiziksel satış noktalarında değil, internet üzerinden yapılan satışlarda da uygulanması değerlendiriliyor.
Düzenlemenin amacı 18 yaşından küçüklere sigara satışını önlemek
Sağlık Bakanlığı ve AK Parti Grup Başkanlığının üzerinde çalıştığı sağlık düzenlemesi kapsamında gündeme gelen sistemin temel amacı, tütün ürünlerinin 18 yaşından küçüklere satışını engellemek.
Teklif taslağında, 2017 yılında gerçekleştirilen Küresel Gençlik Tütün Araştırması sonuçlarına da yer verildi. Araştırmada, 13-15 yaş grubunda hâlen sigara kullanan öğrencilerin yüzde 73,3’ünün 18 yaşını doldurmamış olmasına rağmen market ve bakkal gibi satış noktalarından sigara satın alabildiği belirtildi.
Bu bulgu, taslakta yaş kontrolünün elektronik sistemlerle güçlendirilmesine ilişkin gerekçeler arasında gösterildi.
QR kod sistemi ne zaman uygulanacak?
QR kodla yaş doğrulamasına ilişkin model, kanun teklifi taslağında üzerinde durulan seçenekler arasında yer alıyor. Ancak paylaşılan haberde sistemin uygulamaya alınacağı kesin tarih veya teknik işleyişin bütün ayrıntıları açıklanmadı.
Düzenlemenin yasama süreci ve uygulama esaslarına ilişkin yeni açıklamalar, sigara satışlarında yaş kontrolünün hangi yöntemle ve ne zaman yapılacağını netleştirecek.
