Yurt dışındaki e-ticaret platformlarından yapılan bireysel alışverişlere yönelik uygulanan gümrük düzenlemeleriyle ilgili dikkat çeken bir gelişme yaşandı. Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), bireysel kullanıcıların düşük bedelli ve ticari amaç taşımayan ürünlere erişimini zorlaştırdığı yönündeki şikayetleri değerlendirerek Ticaret Bakanlığı'na önemli bir tavsiyede bulundu. Kurum, mevcut düzenlemelerin kapsamlı şekilde incelenmesini ve gerekli görülmesi halinde yeniden gözden geçirilmesini istedi.
Karar, özellikle Temu, AliExpress ve benzeri uluslararası alışveriş platformlarından elektronik ürün, hobi malzemesi ve eğitim amaçlı ekipman satın alan vatandaşlar açısından yeni bir tartışmayı da beraberinde getirdi.
BAŞVURU TEKNOLOJİK ÜRÜNLERE ERİŞİM GEREKÇESİYLE YAPILDI
KDK'ya başvuran emekli bir torna-freze ustası, uzun yıllardır kullandığı elektronik ekipmanların yanı sıra torunlarının teknik lise projelerinde ihtiyaç duyduğu sensörler, entegre devreler, switch modülleri ve PCB kartlarını yurt dışından posta yoluyla temin ettiğini anlattı.
Ancak Ticaret Bakanlığı tarafından yürürlüğe alınan son gümrük düzenlemelerinin ardından bu ürünlere ulaşmanın hem maliyet hem de işlem açısından önemli ölçüde zorlaştığını belirten vatandaş, mevcut uygulamanın bireysel kullanıcılar üzerinde ciddi olumsuz etkiler oluşturduğunu ifade etti.
"BİREYSEL ALIŞVERİŞ ÖZGÜRLÜĞÜ KISITLANIYOR"
Başvurusunda yalnızca kendi yaşadığı mağduriyeti değil, teknik eğitim alan öğrencileri ve teknoloji geliştirmeye çalışan gençleri de örnek gösteren vatandaş, elektronik bileşenlerin diğer ürünlerden farklı değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
Mevcut uygulamanın bireysel alışveriş özgürlüğünü sınırlandırdığını belirten başvuru sahibi, özellikle eğitim ve teknoloji alanında kullanılan düşük maliyetli ürünlere erişimin zorlaşmasının teknolojik gelişimi de olumsuz etkileyebileceğini dile getirdi.
LİMİTİN 150 EUROYA YÜKSELTİLMESİNİ İSTEDİ
Başvuru kapsamında vatandaş, bireysel ithalata ilişkin mevcut uygulamalarda değişikliğe gidilmesini talep etti. Bu kapsamda, bireysel alışverişlerde uygulanan limitin 150 euroya yükseltilmesi, aylık paket kotasının artırılması ve bireysel amaçlı ithalata yönelik mevcut kısıtlamaların yeniden değerlendirilmesi yönünde talepte bulundu.
KDK'DAN TİCARET BAKANLIĞI'NA TAVSİYE KARARI
Başvuruyu değerlendiren Kamu Denetçiliği Kurumu, düşük bedelli ve ticari nitelik taşımayan bireysel gönderilere ilişkin mevcut düzenlemelerin yeniden incelenmesi gerektiği sonucuna vardı. Kurum, yurt dışından posta veya hızlı kargo yoluyla getirilen bu tür ürünlere uygulanan muafiyet sınırlarının gerekli araştırmalar yapılarak yeniden değerlendirilmesi için Ticaret Bakanlığı'na tavsiye kararı gönderdi.
KDK'nın tavsiye kararında, düzenlemenin düşük bedelli ve ticari mahiyet taşımayan gönderiler bakımından dahi vatandaşların basitleştirilmiş gümrük usulünden yararlanma imkanını büyük ölçüde ortadan kaldırdığına dikkat çekildi.
HUKUKİ GÜVENLİK VE ÖNGÖRÜLEBİLİRLİK VURGUSU
Kararda, mevcut uygulamanın tüketiciler açısından hukuki güvenlik ve öngörülebilirlik ilkeleri bakımından da değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi. KDK, vatandaşların yurt dışından sipariş verdikleri ürünlerde yalnızca ürün bedelini değil, karşılaşabilecekleri tüm ek mali yükümlülükleri önceden açık ve anlaşılır şekilde bilmesinin önem taşıdığına vurgu yaptı.
EK MALİYETLERE DİKKAT ÇEKİLDİ
KDK kararında, tüketicilerin ürün siparişi verirken sonradan karşılaşabilecekleri vergi, gümrük beyanı, ardiye ücretleri, gümrük müşavirliği giderleri, hızlı kargo operatörlerinin hizmet bedelleri ve uygunluk denetimi gibi ek yükümlülükleri önceden öngörebilmelerinin büyük önem taşıdığı belirtildi.
Kurum, bu nedenle mevcut düzenlemenin hem vatandaşların haklarının korunması hem de uygulamadaki belirsizliklerin giderilmesi amacıyla yeniden incelenmesinin faydalı olacağı değerlendirmesinde bulundu.
