Terörsüz Türkiye süreci kapsamında hazırlanan ve 18 Ağustos'ta Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, uygulama aşamasında yeni bir sürecin başlamasını sağladı. Kanunla oluşturulan Takip ve Değerlendirme Kurulu, ilk toplantısını 24 Ağustos Pazartesi günü yapacak.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın başkanlık edeceği toplantıda, kurulun çalışma düzeninin yanı sıra sürecin farklı başlıklarında görev yapacak alt çalışma mekanizmalarının oluşturulması gündeme gelecek. Yılmaz, kurulun kanunun yayımlanmasıyla birlikte kurulduğunu ve üye bakanlıklar ile kurumların kendi sorumluluk alanlarında çalışmalara başladığını açıklamıştı.
KURULDA HANGİ BAKANLIK VE KURUMLAR YER ALIYOR?
Kanunda öngörülen Takip ve Değerlendirme Kurulu, Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında faaliyet gösterecek. Kurulun yapısında Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Millî Savunma bakanlarının yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri bulunuyor.
İlk toplantıda kurulun çalışma usul ve esaslarının yanı sıra silah bırakma ve fesih sürecinin ihtiyaçlarına yönelik oluşturulacak alt kurulların ele alınması bekleniyor. Alt kurulların kesin yapısı, görev alanları ve kurumlar arasındaki iş bölümünün toplantı kapsamında netleştirilmesi öngörülüyor.
SİLAH TESLİMİ VE SAHA DOĞRULAMASI NASIL YÜRÜTÜLECEK?
Sürecin önemli çalışma alanlarından birini silah teslimi ve sahadaki doğrulama mekanizması oluşturacak. Hazırlıkların bu başlıkta yoğunlaştığı, silah ve mühimmatın teslim sürecinin izlenmesi ile sahadaki durumun doğrulanmasına yönelik bir çalışma mekanizmasının kurulmasının planlandığı bildiriliyor. Kanunun ilgili hükümleri, örgüt mensuplarının getirdiği veya beyan ettiği silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı ve diğer malzemelerin kayıt altına alınmasını öngörüyor. Uygulamaya ilişkin usul ve esasların ise İçişleri ile Millî Savunma bakanlıklarınca belirlenmesi düzenleniyor.
ADLİ İŞLEMLER İÇİN AYRI ÇALIŞMA MEKANİZMASI
Kanundan yararlanması gündeme gelecek kişilerin hukuki durumlarının değerlendirilmesi de sürecin diğer önemli başlıklarından biri olacak. Bu kapsamda Adalet Bakanlığı yetkilileri ile uygulamada görev alacak hâkim ve savcıların katkı vereceği bir çalışma yapısının oluşturulması planlanıyor.
Ancak oluşturulacak alt yapıların yargı makamlarının yerine geçmesi söz konusu olmayacak. Soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesine ilişkin kararlar savcılık ve mahkemelerin, kesinleşmiş mahkûmiyetlerin infazının ertelenmesine ilişkin kararlar ise infaz hâkimlerinin yetkisinde bulunacak.
Kanunun 3. maddesine göre, gerekli şartların gerçekleşmesi halinde örgüt faaliyeti kapsamında işlenen bazı suçlar bakımından soruşturma ve kovuşturmalar ertelenebilecek. Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda erteleme süresi 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 10 yıl olarak düzenleniyor.
SOSYAL UYUM VE REHABİLİTASYON İÇİN ÇALIŞMA YÜRÜTÜLECEK
Silah bırakarak Türkiye'ye dönecek örgüt mensuplarının sosyal uyum ve rehabilitasyon süreci de kurulun çalışma alanları arasında yer alacak. Bu başlıkta Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığından psikolog, psikiyatrist, hekim ve sosyal hizmet uzmanlarının görev alacağı bir çalışma mekanizmasının oluşturulması planlanıyor. Amaç, Türkiye'ye dönecek kişilerin sosyal uyumuna ilişkin sürecin ilgili kurumların koordinasyonuyla yürütülmesi olacak.
BAŞVURU VE KAYIT SİSTEMİ NASIL İŞLEYECEK?
Kanundan yararlanmak isteyenler açısından başvuru ve kayıt işlemlerinin yürütülmesi için de ayrı bir altyapı oluşturulması planlanıyor. Düzenlemeye göre süreç, PKK/KCK'nin ve bağlantılı oluşumların fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesine bağlanıyor. Bu tespitin Millî Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesi ve kararın Resmi Gazete'de yayımlanması gerekiyor.
MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından kanunda öngörülen işlemler açısından süreç başlayacak. Kanundan yararlanmak isteyenler için de bu kararın yayımlanmasından itibaren 6 aylık başvuru süresi bulunuyor.
KANUN HANGİ SUÇLARI KAPSIYOR?
Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma, bilerek ve isteyerek yardım etme, örgütün propagandasını yapma ile örgütün faaliyeti kapsamında işlenen belirli suçları kapsıyor. Ayrıca örgüt lehine işlenen ve Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun'da düzenlenen suçlar da kapsam içerisinde bulunuyor.
Bununla birlikte örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005'ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlar erteleme hükümlerinin dışında tutuluyor. Bu nedenle Abdullah Öcalan'ın ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası, söz konusu infaz ertelemesi hükümlerinin kapsamında bulunmuyor.
SİYASİ HAKLARLA İLGİLİ DÜZENLEME NE ÖNGÖRÜYOR?
Kaynak metinde yer alan “2-3 yıl siyaset yasağı” ifadesi, kanunun yürürlükteki hükümlerinde bu şekilde düzenlenmiyor. Bunun yerine kanun, belirli şartların oluşması halinde mahkûmiyet veya soruşturma nedeniyle ortaya çıkan bazı hak yoksunluklarının kaldırılması için bir mekanizma öngörüyor.
Buna göre 5 yıllık infaz ertelemesinde kararın üzerinden en az 2 yıl, 10 yıllık ertelemede ise en az 3 yıl geçtikten sonra kurul, mahkûmiyetten kaynaklanan hak yoksunluklarının kaldırılmasını infaz hâkimliğinden talep edebilecek. Nihai karar ise yargı merciine ait olacak.
KANUN NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRDİ?
Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, TBMM Genel Kurulunda 10 Ağustos 2026'da kabul edildi ve 18 Ağustos 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı. Kanunun numarası 7595 olarak belirlendi.
TBMM'deki oylamada teklif 467 kabul oyuyla yasalaştı. TBMM'nin resmi açıklamasında da teklifin 467 oyla kabul edilerek kanunlaştığı belirtildi. Kanunun temel şartı ise PKK/KCK'nin fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi, ardından bu tespitin MGK kararıyla teyit edilerek Resmi Gazete'de yayımlanması olarak belirlendi.
TAKİP VE DEĞERLENDİRME KURULU SÜRECİ İZLEYECEK
Kurulun görevi yalnızca ilk toplantıyla sınırlı olmayacak. Terörsüz Türkiye sürecinin kanunda belirlenen çerçevede uygulanmasını takip edecek kurul, süreç boyunca gözlem ve değerlendirme çalışmalarını sürdürecek. Kanunun uygulanması kapsamında kurulun çalışmalarına ilişkin raporlar oluşturulması ve ihtiyaç duyulması halinde yeni adli, idari ve yasal düzenlemelerin gündeme getirilmesi de öngörülüyor. Böylece 12 maddelik kanun, sürecin uygulama aşamasında izlenecek temel hukuki çerçeveyi oluşturuyor.
