Savunma sanayisinde kullanılan kritik ham maddeler arasında bulunan tungsten (volfram) konusunda yeni bir çalışma duyuruldu. Kürşat Ar-Ge ekibinin yürüttüğü çalışmaya ilişkin açıklama yapan Yunus İnce, tedarik sorunu yaşandığını belirttiği tungsten için çözüm geliştirdiklerini ve malzemenin saflaştırılmasını başardıklarını ifade etti.
İnce, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Allahtan başka galip yoktur ve herşey onun lütfu ile olur” ifadelerinin ardından yürütülen çalışmaya ilişkin bilgi verdi. Paylaşımında, “Savunma sanayinde tedarik krızi olan tungsten volfram içinde çözüm buluk saflaştırmayı da başardık. Analiz sonuçları ekte. Kürşat arge ekibi” ifadelerini kullandı.
İnce'nin açıklaması, çalışmanın yalnızca tungstenin elde edilmesine değil, aynı zamanda saflaştırma aşamasına ilişkin olduğunu ortaya koydu. Ancak paylaşımda saflaştırılan tungstenin saflık oranı, üretim yöntemi, kullanılan ham maddenin kaynağı, elde edilen miktar veya çalışmanın hangi savunma sanayisi projesinde kullanılacağına ilişkin ayrıntılı teknik bilgi yer almadı.
TUNGSTEN NEDEN STRATEJİK BİR HAM MADDE?
Tungsten, yüksek dayanım ve aşınmaya karşı direnci nedeniyle savunma ve ileri teknoloji alanlarında kullanılan önemli metallerden biri olarak öne çıkıyor. ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu'nun 2025 Kritik Mineraller Listesi'nde tungsten de yer alıyor. Kuruma göre tungsten başta jet motorları, mühimmat, aşınmaya dayanıklı metaller ile madencilik ve kesici ekipmanların üretiminde kullanılıyor.
Tungstenin önemli kullanım alanlarından biri de tungsten karbür ve tungsten alaşımlarının üretimi. Bu malzemeler yüksek sertlik ve aşınma direnci gerektiren uygulamalarda değerlendiriliyor.
Türkiye'nin kritik ve stratejik madenler üzerine hazırladığı resmi çalışmada da tungsten, ülke açısından değerlendirmeye alınan aday madenler arasında bulunuyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından yayımlanan raporda tungsten, kritik ve stratejik madenler kapsamında ele alınan kaynaklardan biri olarak sıralanıyor.
KÜRESEL TEDARİK ZİNCİRİNDE TUNGSTENİN ÖNEMİ ARTIYOR
Kritik minerallerde küresel tedarik zincirlerinin belirli ülkelerde yoğunlaşması, son yıllarda ülkelerin ham madde güvenliğini daha fazla gündeme taşıdı. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), stratejik minerallerde üretim ve özellikle rafinaj kapasitesinin belirli merkezlerde yoğunlaşmasının tedarik zincirlerini dış şoklara karşı daha kırılgan hale getirdiğini belirtiyor. Ajans, tungstenin de ihracat kontrollerinin uygulandığı stratejik mineraller arasında bulunduğuna dikkat çekiyor.
IEA'nın 2026 değerlendirmesinde ise stratejik küçük ölçekli minerallerin fiyatlarının 2024'ten itibaren yükseliş eğilimine girdiği, tungsten fiyatlarının 2025 ve 2026'nın ilk döneminde altı kat arttığı belirtiliyor. Raporda, ihracat kontrollerinin Çin ile diğer pazarlar arasındaki fiyat farkını da belirginleştirdiği ifade ediliyor.
Bu tablo, yalnızca madenin çıkarılmasının değil, ham maddenin işlenmesi ve saflaştırılması gibi ara aşamalarda yerli kapasite oluşturulmasının da önemini artırıyor. Nitekim Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Nisan 2026'da yaptığı açıklamada kritik minerallere sahip olmanın tek başına yeterli olmadığını, bu kaynakların işlenmesi gerektiğini belirterek Türkiye'nin kapsamlı Kritik Ham Maddeler Stratejisi üzerinde çalışıldığını açıklamıştı.
SAVUNMA SANAYİSİNDE TUNGSTEN NERELERDE KULLANILIYOR?
Tungsten ve tungsten alaşımları, yüksek sıcaklık ve aşınma dayanımı gerektiren farklı savunma uygulamalarında kullanılabiliyor. USGS, tungstenin mühimmat ve jet motorları gibi savunma açısından kritik alanların yanı sıra yüksek dayanımlı metal üretiminde kullanıldığını belirtiyor.
Özellikle tungsten karbür, yüksek sertliği nedeniyle kesici takımlardan zırh ve mühimmat teknolojilerine kadar çeşitli teknik uygulamalarda önem taşıyor. Türkiye'deki akademik savunma teknolojileri çalışmalarında da tungsten karbürün zırh delici mühimmat çekirdekleriyle bağlantılı olarak ele alındığı görülüyor.
Bu nedenle tungstenin yalnızca ham madde olarak temin edilmesi değil, istenen teknik özelliklere sahip olacak şekilde işlenebilmesi ve saflaştırılabilmesi, ileri malzeme üretim zincirinin önemli aşamalarından biri olarak değerlendiriliyor.
YUNUS İNCE'NİN PAYLAŞIMINDA HANGİ BİLGİLER YER ALDI?
Yunus İnce, paylaşımında doğrudan tungsten (volfram) ifadesini kullanırken, savunma sanayisinde tedarik krizi bulunduğunu belirtti. İnce, Kürşat Ar-Ge ekibinin bu konuda bir çözüm geliştirdiğini ve saflaştırma işleminin başarıyla gerçekleştirildiğini açıkladı.
Paylaşımda ayrıca çalışmaya ilişkin analiz sonuçlarının ekte bulunduğu belirtildi. Bununla birlikte paylaşım metninde analizlerin hangi laboratuvarda gerçekleştirildiği, kullanılan analiz tekniği, numunenin başlangıçtaki ve son saflık değerleri ile çalışmanın seri üretim aşamasına ulaşıp ulaşmadığı konusunda ayrıntı verilmedi.
TÜRKİYE'NİN KRİTİK MADENLERDE YERLİ İŞLEME KAPASİTESİ
Kritik madenler konusunda Türkiye'de son dönemde yalnızca rezervlerin belirlenmesine değil, işleme, rafinaj ve katma değerli ürün üretimine de odaklanılıyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın kritik ve stratejik madenler çalışmasında tungsten de ülkenin değerlendirdiği madenler arasında yer alıyor. Bakanlığın madencilik dış ticaret verilerinin standardizasyonuna yönelik çalışmasında da tungsten (volfram) için ayrı ürün ve GTİP sınıflandırmaları bulunuyor.
