Trump, İran ile yürütülen müzakerelere ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Beyaz Saray’da düzenlenen ve kömür sektörüne yönelik yeni yatırımların duyurulduğu etkinlikte gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, İran ile olası bir anlaşmanın temel unsurlarını ilk kez kamuoyuyla paylaştı.
Trump, müzakere sürecinin henüz tamamlanmadığını belirtirken, anlaşmanın iki temel şartının İran’ın nükleer silah edinmemesi ve Hürmüz Boğazı’nın uluslararası deniz trafiğine açık tutulması olduğunu söyledi. ABD Başkanı, “Anlaşmanın ayrıntılarını zamanı geldiğinde göreceksiniz. Ancak temel ilkeler net. İran nükleer silaha sahip olmayacak ve Hürmüz Boğazı derhal açılacak” ifadelerini kullandı.
RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI İÇİN TARAFLARA TAVİZ ÇAĞRISI
Basın toplantısında yalnızca İran değil, Rusya-Ukrayna savaşı da gündeme geldi. Trump, savaşın sona erdirilmesi için hem Moskova’nın hem de Kiev’in bazı tavizler vermesi gerektiğini savundu.
Her iki tarafın da uzlaşmaya açık olacağına inandığını belirten Trump, ABD’nin süreçte önemli bir rol oynadığını söyledi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’den hangi tavizleri talep ettiğine ilişkin soruları ise yanıtsız bırakan Trump, diplomatik görüşmelerin hassasiyetine dikkat çekti.
Savaşın insani maliyetine vurgu yapan ABD Başkanı, son aylarda on binlerce askerin hayatını kaybettiğini belirterek çatışmaların sona ermesi gerektiğini ifade etti. Trump, “Her ay yaklaşık 25 bin askerin öldüğü bir savaşın devam etmesi kabul edilemez. Bu trajedinin son bulması için her iki tarafın da bazı adımlar atması gerekiyor” dedi.
AVRUPA’YA HÜRMÜZ BOĞAZI ELEŞTİRİSİ
Trump’ın açıklamalarında Avrupa ülkelerine yönelik eleştiriler de dikkat çekti. Hürmüz Boğazı’nın güvenliği konusunda Avrupalı müttefiklerden destek beklediklerini söyleyen Trump, NATO üyeleri ve diğer bazı ülkelerle görüşmeler yaptıklarını ancak bekledikleri desteği alamadıklarını belirtti.
Washington yönetiminin yardım çağrısında bulunduğunu ancak olumlu dönüş alamadığını ifade eden Trump, Avrupa ülkelerinin bu tutumunun ilerleyen dönemde ekonomik sonuçlar doğurabileceğini savundu.
“İRAN’IN ASKERİ YAPISINA AĞIR DARBE VURDUK”
İran ile yaşanan gerilim sırasında gerçekleştirilen operasyonlara da değinen Trump, ABD’nin İran’ın askeri altyapısına ciddi zarar verdiğini öne sürdü.
İran’ın üst düzey askeri komuta kademesinin kısa süre içinde etkisiz hale getirildiğini iddia eden Trump, hava savunma sistemleri ve hava kuvvetlerinin de hedef alındığını söyledi. ABD Başkanı, operasyonların İran’ın askeri kapasitesini önemli ölçüde zayıflattığını savunarak, “Vurulabilecek hemen her hedefi vurduk” değerlendirmesinde bulundu.
“ABD ASKERLERİNE SALDIRI OLURSA KARŞILIK VERİRİZ”
Trump, İran’ın ABD askerlerine yönelik olası bir saldırısının yeni bir çatışma sürecini tetikleyebileceğini de dile getirdi.
Amerikan personeline yönelik ölümcül bir saldırının ciddi sonuçları olacağını belirten Trump, böyle bir durumda Washington’un hızlı ve sert bir karşılık vereceğini söyledi. Bu açıklama, bölgede olası yeni gerilimlerin yaşanabileceğine yönelik değerlendirmeleri de beraberinde getirdi.
HİZBULLAH MESAJI: “İLERLEME KAYDEDİLİYOR”
Ortadoğu’daki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Trump, Hizbullah konusunda da önemli açıklamalar yaptı.
Örgütün Amerikan arabuluculuğunu reddettiği yönündeki iddiaların doğru olmadığını belirten Trump, taraflar arasında temasların sürdüğünü ifade etti. Lübnan’ın yeniden istikrar kazanmasının bölge açısından önemli olduğunu söyleyen ABD Başkanı, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile de bu konuyu görüştüğünü açıkladı.
Trump, yürütülen görüşmelerde belirli ilerlemeler sağlandığını düşündüğünü belirterek, önümüzdeki dönemde yeni gelişmeler yaşanabileceğinin sinyalini verdi.
İRAN’IN NÜKLEER PROGRAMI VE ASKERİ OPERASYON TARTIŞMASI
Trump, İran’ın nükleer faaliyetlerine ilişkin soruları yanıtlarken geçmişte çeşitli senaryoların değerlendirildiğini söyledi. İran’daki nükleer materyallerin gizli operasyonlarla ele geçirilmesi seçeneğinin de masada bulunduğunu ancak bunun son derece karmaşık bir süreç olacağını ifade etti.
İran’ın coğrafi ve askeri şartlarının böyle bir operasyonu zorlaştırdığını belirten Trump, bugün gelinen noktada bu tür bir girişime ihtiyaç olmadığını savundu. Nükleer materyallerin yer altında bulunduğunu söyleyen ABD Başkanı, gerekli görülmesi halinde ABD’nin harekete geçebilecek kapasiteye sahip olduğunu da dile getirdi.
HAMANEY İLE GÖRÜŞMEYE AÇIK KAPI
Trump, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney ile görüşme ihtimali hakkındaki sorulara da yanıt verdi.
Böyle bir görüşmeyi kendisinin talep etmediğini ifade eden Trump, ancak diplomatik sürece katkı sağlayacak bir buluşmanın gerçekleşmesi halinde bundan memnuniyet duyacağını söyledi. Olası bir anlaşmanın ardından doğrudan temas kurulabileceği mesajını veren Trump, diplomasi seçeneğini tamamen dışlamadığını ortaya koydu.
“YA DİPLOMASİYLE YA DA GÜÇ KULLANARAK SONUCA ULAŞACAĞIZ”
Açıklamalarının sonunda İran ile yürütülen müzakerelerin geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Trump, ABD’nin hedeflerine ulaşacağı konusunda kararlı olduklarını vurguladı.
Hürmüz Boğazı’ndaki mayınların büyük bölümünün temizlendiğini ve ABD’nin gelişmiş mayın tarama teknolojilerine sahip olduğunu belirten Trump, anlaşmanın sağlanması halinde bölgedeki risklerin önemli ölçüde azalacağını söyledi.
Trump, “Bir şekilde kazanacağız. Ya bunu diplomasi masasında başaracağız ya da askeri yöntemlerle hedefimize ulaşacağız” ifadelerini kullanarak İran konusundaki kararlı tutumunu yineledi.
