ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında gerçekleştirilen kritik görüşmenin ayrıntıları Beyaz Saray tarafından kamuoyuyla paylaşıldı. Yapılan açıklamada, iki liderin küresel güvenlik, enerji akışı ve ekonomik ilişkiler başta olmak üzere birçok stratejik konuda görüş alışverişinde bulunduğu belirtildi.
Beyaz Saray’ın açıklamasında en dikkat çeken başlıklardan biri ise İran’ın nükleer faaliyetleri oldu. Açıklamaya göre Trump ve Xi, İran’ın hiçbir koşulda nükleer silaha sahip olmaması gerektiği konusunda ortak görüş bildirdi. İki ülkenin bu konuda aynı çizgide buluşması, uluslararası diplomasi açısından dikkat çekti.
HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN “AÇIK KALMALI” MESAJI
Görüşmede enerji güvenliği de masanın en önemli gündem maddeleri arasında yer aldı. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, tarafların Hürmüz Boğazı’nın küresel enerji akışı açısından kritik önem taşıdığı konusunda mutabık kaldığı ifade edildi. Açıklamada, “İki taraf, Hürmüz Boğazı’nın enerji akışının serbest şekilde devam etmesini sağlamak amacıyla açık tutulması gerektiği konusunda anlaştı” ifadelerine yer verildi.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in, boğazın siyasi ya da ekonomik baskı unsuru olarak kullanılmasına karşı olduğunu açık şekilde dile getirdiği aktarıldı. Xi’nin ayrıca boğazın kullanımına yönelik ücret veya vergi uygulanmasına da karşı çıktığı belirtildi.
ÇİN’DEN ABD PETROLÜNE İLGİ
Beyaz Saray açıklamasında dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise enerji ticaretine ilişkin oldu. Çin tarafının gelecekte Hürmüz Boğazı’na olan bağımlılığı azaltabilmek amacıyla daha fazla ABD petrolü satın alma seçeneğine sıcak baktığı kaydedildi. Xi Jinping’in bu konuda ABD enerji kaynaklarına yönelik ilgisini Trump’a ilettiği belirtilirken, enerji ticaretinin iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde yeni bir alan oluşturabileceği yorumları yapıldı.
EKONOMİK İŞ BİRLİĞİ VE YATIRIMLAR GÜNDEMDEYDİ
Görüşmede yalnızca jeopolitik gelişmeler değil, ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi de ele alındı. Beyaz Saray’ın verdiği bilgilere göre taraflar, iki ülke arasındaki ekonomik iş birliğinin artırılması konusunda fikir alışverişinde bulundu. Bu kapsamda ABD şirketlerinin Çin pazarına erişiminin genişletilmesi, Çin yatırımlarının ABD sanayi sektörlerine yönlendirilmesi ve ticaret alanındaki yeni fırsatlar değerlendirildi. Görüşmenin bir bölümüne ABD’nin önde gelen şirket yöneticilerinin de katıldığı açıklandı. Washington yönetimi, görüşmenin ekonomik anlamda “yapıcı ve olumlu” geçtiğine işaret etti.
FENTANİL VE TARIM ÜRÜNLERİ DE MASADAYDI
İki liderin görüşmesinde ABD’nin uzun süredir gündeme taşıdığı fentanil krizi de ele alındı. Beyaz Saray, Çin’den ABD’ye giren fentanil öncül maddelerinin akışının durdurulması yönündeki çalışmaların hızlandırılması gerektiğinin görüşüldüğünü açıkladı. Öte yandan Çin’in ABD’den daha fazla tarım ürünü satın alması konusu da gündeme geldi. Tarafların ticaret dengesinin geliştirilmesine yönelik yeni adımlar üzerinde durduğu belirtildi.
Beyaz Saray’ın açıklamasında öne çıkan en güçlü mesaj ise İran konusunda verilen ortak tutum oldu. ABD ve Çin’in, İran’ın nükleer silah edinmesine karşı birlikte hareket edilmesi gerektiği yönünde mutabakata vardığı ifade edildi.
