Türkiye, 18 Şubat 1952 tarihinde resmen NATO üyesi olarak ittifaka katıldı. Üyelik süreci, Adnan Menderes hükümeti döneminde tamamlanırken, Türkiye'nin Batı güvenlik sistemi içindeki yeri de resmiyet kazandı.
TÜRKİYE NATO'YA NE ZAMAN ÜYE OLDU?
Türkiye, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO)'na 18 Şubat 1952 tarihinde resmen üye oldu. Üyelik, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin Kuzey Atlantik Antlaşması'na katılımı öngören kanunu kabul etmesiyle yürürlüğe girdi. Aslında üyelik süreci daha önce başlamıştı. Türkiye'nin NATO'ya katılımını öngören protokol 17 Ekim 1951 tarihinde imzalandı. Ardından TBMM'nin onayıyla süreç tamamlandı ve Türkiye, Yunanistan ile birlikte aynı gün NATO'nun tam üyesi oldu.
TÜRKİYE NATO'YA HANGİ BAŞBAKAN DÖNEMİNDE GİRDİ?
Türkiye'nin NATO üyeliği, Demokrat Parti iktidarı döneminde gerçekleşti. O tarihte başbakanlık görevini Adnan Menderes yürütüyordu.
1950 yılında iktidara gelen Menderes hükümeti, Türkiye'nin Batı dünyasıyla siyasi ve askeri ilişkilerini güçlendirmeyi temel dış politika hedeflerinden biri olarak benimsedi. NATO üyeliğinin TBMM'de kabul edilmesi ve yürürlüğe girmesi de Menderes hükümeti döneminde gerçekleşti. Bu nedenle resmi kayıtlara göre Türkiye, NATO'ya Adnan Menderes'in başbakanlığı sırasında katıldı.
TÜRKİYE NEDEN NATO'YA KATILDI?
İkinci Dünya Savaşı sonrasında değişen uluslararası dengeler, Türkiye'nin güvenlik politikasında yeni bir dönemi başlattı. Sovyetler Birliği'nden gelebilecek olası tehditler ve Avrupa'da şekillenen yeni güvenlik düzeni, Türkiye'yi Batı ittifakıyla daha yakın iş birliği kurmaya yöneltti. Bu kapsamda Türkiye, özgür dünya ile aynı güvenlik çatısı altında yer alma kararı aldı ve 1952 yılında NATO üyeliği ile Batı Bloku'nun önemli ülkelerinden biri haline geldi.
NATO ÜYELİĞİ TÜRKİYE İÇİN NEDEN ÖNEMLİ?
NATO üyeliği, Türkiye'nin savunma ve dış politika stratejisinin temel unsurlarından biri olarak görülüyor. İttifakın kurucu anlaşması olan Washington Antlaşması'nın 5. maddesi, herhangi bir müttefike yönelik silahlı saldırının tüm müttefiklere yapılmış sayılacağını hükme bağlıyor. Bu ortak savunma ilkesi, Türkiye açısından önemli bir güvenlik güvencesi olarak değerlendiriliyor.
Öte yandan Türkiye de jeopolitik konumu sayesinde NATO'nun stratejik ülkeleri arasında yer alıyor. Soğuk Savaş boyunca ittifakın güneydoğu kanadının savunmasında kritik rol üstlenen Türkiye, günümüzde de kriz yönetimi, terörle mücadele, barışı destekleme operasyonları ve bölgesel güvenlik faaliyetlerine önemli katkılar sunmayı sürdürüyor.
