Prof. Dr. Şevket Özkaya'nın verdiği bilgiye göre Türkiye'de kişi başına düşen günlük ortalama sigara tüketimi 17,1 adet seviyesine ulaşmış durumda. Bu rakam, Türkiye'yi kişi başına günlük sigara tüketimi açısından dünya sıralamasında zirveye taşıyor.
Sigara kullanımındaki yüksek oran yalnızca bireysel bir alışkanlık olarak değerlendirilmiyor. Uzmanlar, tütün bağımlılığının başta akciğer ve kalp-damar hastalıkları olmak üzere çok sayıda ciddi sağlık sorunuyla bağlantılı olduğuna dikkat çekiyor. Türkiye'de tütün kullanımının toplum sağlığı üzerindeki etkisi de bu nedenle sağlık politikalarının önemli başlıkları arasında yer alıyor.
2025'TE SİGARA TÜKETİMİNDE REKOR SEVİYEYE ULAŞILDI
Türkiye'deki yüksek tüketimin boyutunu gösteren bir başka veri ise toplam sigara tüketiminde ortaya çıkıyor. 2025 yılında Türkiye'de yaklaşık 150,4 milyar dal sigara tüketildiği ve bunun ülke tarihinde bir yıl içerisinde kaydedilen en yüksek tüketim miktarı olduğu bildirildi.
Kişi başına günlük ortalama 17,1 adetlik tüketim rakamı da bu tabloyu destekleyen önemli göstergelerden biri olarak öne çıkıyor. Türkiye'nin ardından Yunanistan, İsrail, Avustralya ve Japonya gibi ülkelerin geldiği belirtiliyor.
HER ÜÇ KİŞİDEN BİRİ TÜTÜN ÜRÜNÜ KULLANIYOR
Türkiye'deki tütün kullanımının yaygınlığı resmi sağlık verilerine de yansıyor. Sağlık Bakanlığına bağlı bir sağlık kuruluşunun yayımladığı verilere göre 2023 Türkiye Hanehalkı Sağlık Araştırması sonuçlarında, 15 yaş ve üzerindeki nüfusun yaklaşık yüzde 34,8'inin tütün ve tütün ürünü kullandığı belirtiliyor. Bu oran erkeklerde yüzde 46,1, kadınlarda ise yüzde 23,6 olarak veriliyor.
Bu tablo, Türkiye'de tütün kullanımının toplumun önemli bir bölümünü doğrudan etkilediğini gösteriyor. Özellikle gençler arasında elektronik sigara ve diğer yeni nesil nikotin ürünlerinin yaygınlaşması ise mücadelenin kapsamını daha da genişletiyor.
ELEKTRONİK SİGARA İÇİN DE UYARI
Uzmanların dikkat çektiği başlıklardan biri de elektronik sigara kullanımı. Sağlık yetkilileri, özellikle gençler arasında elektronik sigara kullanımının yaygınlaşmasının yeni bir bağımlılık riski oluşturduğuna dikkat çekiyor.
Samsun'da 2026 yılının ilk dört ayında gerçekleştirilen denetimlerde de tütün ürünleriyle mücadeleye ilişkin kapsamlı çalışmalar yürütüldü. İl genelinde yaklaşık 32 bin denetim gerçekleştirilirken, ihlaller nedeniyle yaklaşık 5 milyon liralık idari para cezası uygulandı. Aynı dönemde sigara bırakma polikliniklerine başvurular da önemli ölçüde arttı.
SAMSUN'DA SİGARAYI BIRAKMAK İSTEYENLERİN SAYISI ARTTI
Samsun'daki veriler, sigara kullanımının yanı sıra bırakma konusunda sağlık hizmetlerine yönelik talebin de arttığını gösteriyor. Kentte sigara bırakma polikliniklerinin sayısı 2025'te 12'ye çıkarılırken, 2026'da bu sayı 26'ya yükseltildi.
İlk dört ayda sigara bırakma polikliniklerine başvuranların sayısının 11 bini geçtiği bildirildi. Geçen yılın tamamında yaklaşık 4 bin kişinin başvurduğu dikkate alındığında, sağlık hizmetlerine ulaşımın artırılmasıyla birlikte sigarayı bırakmak isteyen vatandaşların başvurularında ciddi yükseliş yaşandığı görülüyor.
SİGARA BİRÇOK KANSER TÜRÜNÜN BAŞLICA NEDENLERİ ARASINDA
Tütün kullanımının en önemli sonuçlarından biri kanser riski. Samsun Şehir Hastanesi Tıbbi Onkoloji Polikliniğinde görev yapan Uzm. Dr. Ömür Kaman da sigaranın başta akciğer kanseri olmak üzere çok sayıda kanser türüyle bağlantılı olduğunu belirtiyor.
Ağız içi, gırtlak, yutak, yemek borusu, mide, kalın bağırsak, meme, rahim ağzı, pankreas ve idrar kesesi gibi birçok kanser türünde sigaranın önemli risk faktörleri arasında bulunduğu ifade ediliyor. Bunun yanı sıra tütün kullanımı kalp-damar ve akciğer hastalıkları açısından da ciddi bir risk oluşturuyor.
'TÜRKİYE ADINA ALARM ZİLLERİ ÇALIYOR'
Uzmanlar, Türkiye'deki yüksek sigara tüketiminin yalnızca bugünün sağlık sorunlarıyla sınırlı kalmayacağı konusunda da uyarıyor. Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Dr. Abdullah Uçar, Türkiye'deki tütün tüketimini değerlendirirken "alarm zilleri" çaldığına dikkat çekmiş ve mevcut tablonun önümüzdeki 10-15 yıl içerisinde ciddi bir kanser yüküne dönüşebileceğini belirtmişti.
Bu değerlendirmeler, yüksek sigara tüketiminin sağlık sistemine ve toplumun genel sağlık göstergelerine uzun vadede oluşturabileceği baskıyı da gündeme getiriyor.
SİGARAYI BIRAKMAK İSTEYENLERE ÜCRETSİZ DESTEK
Türkiye'de sigara bağımlılığıyla mücadelede yalnızca denetim ve cezai uygulamalar değil, sigarayı bırakmak isteyen kişilere yönelik sağlık hizmetleri de artırılıyor. Samsun'un Çarşamba ilçesinde faaliyet gösteren Sigara Bırakma Birimi'nde vatandaşlara ücretsiz danışmanlık ve tedavi desteği sağlanıyor.
Başvuran kişilere öncelikle nikotin bağımlılık düzeylerinin belirlenmesine yönelik değerlendirmeler yapılıyor. Uygun görülen kişilere ise tedavi kapsamında ücretsiz ilaç desteği sunulabiliyor. Düzenli tedavi sürecini sürdüren kişilerde sigarayı bırakma başarısının yaklaşık yüzde 30'a ulaştığı bildiriliyor.
