Türkiye’nin yapay zekâ alanındaki kapasitesini artırmaya yönelik hazırlanan Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı, 13 Haziran 2026’da İstanbul’da düzenlenen Türkiye Yapay Zekâ Zirvesi’nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kamuoyuna açıklandı. 2026-2030 dönemini kapsayan plan; yapay zekâ teknolojilerinin geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve ekonomik değere dönüştürülmesinin yanı sıra güvenilir bir ekosistemin oluşturulmasına yönelik hedefler içeriyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan yol haritasında kamu kurumları, özel sektör, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının katkılarından yararlanıldı. Planın temel yaklaşımı “Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet” şeklinde dört ana eksen üzerine kuruldu. Her eksen altında dört eylem olmak üzere toplam 16 öncelikli eylem bulunuyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır da yapay zekânın ekonomik refah, rekabet gücü ve dijital egemenlik açısından stratejik bir alan haline geldiğini belirterek, Türkiye’nin bu alanda yalnızca teknolojileri kullanan değil, geliştiren ve üreten bir ülke olmasını hedeflediklerini ifade etti.
5 MİLYON VATANDAŞA YAPAY ZEKÂ EĞİTİMİ VERİLECEK
Eylem planının insan kaynağına ilişkin hedefleri arasında geniş kapsamlı bir yapay zekâ okuryazarlığı programı bulunuyor. Ulusal Yapay Zekâ Okuryazarlığı Programı kapsamında 81 ilde atölyeler kurulması ve iki yıl içerisinde 5 milyon vatandaşa eğitim verilmesi planlanıyor. Bunun yanı sıra yapay zekâ alanındaki nitelikli insan kaynağını artırmak amacıyla 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ve 100 bin yapay zekâ uygulama profesyoneli yetiştirilmesi hedefleniyor.
Planın ilerleyen aşamalarında vatandaşların yapay zekâ yetkinliklerinin ölçülmesine yönelik ulusal bir değerlendirme altyapısının oluşturulması da öngörülüyor. Bu altyapının e-Devlet Kapısı ile entegre edilerek kişilerin mevcut yetkinliklerini değerlendirmelerine ve gelişim alanlarını belirlemelerine imkân sağlaması planlanıyor.
KAMU VERİLERİ YAPAY ZEKÂ GELİŞTİRİCİLERİNİN ERİŞİMİNE AÇILACAK
Eylem planında veri altyapısının güçlendirilmesi de önemli başlıklardan biri olarak yer alıyor. Sağlık, tarım, savunma ve elektronik ticaret başta olmak üzere farklı alanlarda en az 2 bin kamu veri setinin Ulusal Veri Kütüphanesi üzerinden erişime açılması hedefleniyor. Bu adımla araştırmacıların, girişimcilerin ve kamu kurumlarının veriye erişiminin kolaylaştırılması ve verinin yapay zekâ tabanlı çözümlerin geliştirilmesinde daha etkin kullanılabilmesi amaçlanıyor.
Plan kapsamında aynı zamanda yapay zekâ teknolojilerinin kullanımında kullanıcı haklarını gözeten, yatırımcılar açısından öngörülebilirlik sağlayan ve risk temelli bir yaklaşıma dayanan düzenleyici çerçevenin oluşturulması öngörülüyor. Bu çerçevenin kişisel verilerin mahremiyeti ve güvenliğine ilişkin hususları da kapsaması planlanıyor.
2030’A KADAR VERİ MERKEZİ KAPASİTESİ 1 GİGAVATA ÇIKARILACAK
Türkiye’nin yapay zekâ altyapısının geliştirilmesi kapsamında veri merkezi kapasitesinin artırılması da planın önemli hedefleri arasında bulunuyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2030 yılına kadar veri merkezi kurulu gücünün en az 1 gigavata çıkarılmasının hedeflendiğini açıkladı.
Bunun yanında veri merkezi, bulut teknolojileri ve yapay zekâ altyapılarında en az 10 milyar dolarlık, özel sektör ağırlıklı kaynağın harekete geçirilmesi öngörülüyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı da bu yatırımların yapay zekânın ihtiyaç duyduğu işlem gücü ve altyapının büyütülmesine yönelik olduğunu belirtiyor. Bakanlık, yapay zekâ girişimlerinin finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla girişim sermayesi fonlarına 150 milyon dolarlık kamu kaynağı yönlendirilmesi için de adım atıldığını bildirdi.
YERLİ YAPAY ZEKÂ MODELLERİ VE SEKTÖREL ÇÖZÜMLER GELİŞTİRİLECEK
Planın “Üret” ekseni, Türkiye’nin yapay zekâ teknolojilerinde kendi ürün ve çözümlerini geliştirmesine odaklanıyor. Kamu ve özel sektör iş birliğiyle sektörel veri alanlarının oluşturulması, araştırma ve girişimcilik faaliyetlerinin desteklenmesi ve farklı sektörlere yönelik yapay zekâ çözümlerinin geliştirilmesi hedefleniyor.
Bu kapsamda yapay zekâ girişimlerinin erken aşamadan ölçeklenme dönemine kadar finansmana erişiminin kolaylaştırılması, Ar-Ge faaliyetlerinin desteklenmesi ve Türkiye’nin kendi ihtiyaçları ile önceliklerine uygun bir yapay zekâ ekosisteminin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ayrıca Türkiye’nin yerli yapay zekâ modeli “Bilge”yi kamuoyuna tanıttı. Bakan Kacır, Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı’nın kamuoyuna sunulduğu program öncesinde Bilge ile gerçekleştirdiği görüşmeyi de paylaştı.
YAPAY ZEKÂNIN EKONOMİK DEĞERİ 1 TRİLYON LİRAYI AŞACAK
Eylem planının ekonomik hedefleri arasında yapay zekâ yatırımlarının oluşturacağı katma değerin artırılması da bulunuyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, plan kapsamında harekete geçirilecek kaynakların oluşturacağı ekonomik değerin 1 trilyon lirayı aşmasının beklendiğini açıkladı. Bu hedef doğrultusunda kamu kaynakları ile özel sektör yatırımlarının yapay zekâ alanında ortak hedefler çerçevesinde yönlendirilmesi ve Türkiye’nin yapay zekâ teknolojilerinde geliştiren, üreten ve ihraç eden bir konuma taşınması amaçlanıyor.
YAPAY ZEKÂ EYLEM PLANI NASIL UYGULANACAK?
Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı’nın uygulanması kamu kurumlarının koordinasyonunda yürütülecek. Planın hedeflerine ilişkin süreçlerin performans göstergeleri ve izleme mekanizmaları üzerinden takip edilmesi öngörülüyor.
2026-2030 dönemini kapsayan yol haritası; insan kaynağı, veri, hesaplama altyapısı, girişimcilik, yatırım, kamu hizmetleri ve düzenleme alanlarını birlikte ele alıyor. Böylece Türkiye’nin yapay zekâ teknolojilerini yalnızca kullanan değil, aynı zamanda geliştiren, üreten ve uluslararası ölçekte rekabet edebilen bir ekosistem oluşturması hedefleniyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, planın açıklanmasının ardından Türkiye’nin yapay zekâ çağında öncü ülkeler arasında yer almasını hedeflediklerini belirterek, Türkiye Yüzyılı’nın aynı zamanda dijital üretimin yüzyılı olması gerektiğini ifade etti.
