Yunanistan’ın İsrail’den tedarik etmeyi planladığı “Aşil Kalkanı” hava ve füze savunma projesi, teknoloji kontrolü ve bağımlılık eleştirileriyle gündeme geldi. Documento gazetesi, projede öne çıkan IAI’ın Predator casus yazılımını geliştiren Cytrox ile geçmişteki bağlantılarına dikkat çekerken, askeri kaynaklar sistemin kontrolüne ilişkin kaygılarını dile getirdi.
Yunanistan’da yayımlanan Documento gazetesi, “Aşil Kalkanı” hava ve füze savunma projesini mercek altına aldı. Gazetenin “Rusya için ‘kalkan’, Türkiye için değil” başlıklı dosyasında, İsrailli şirketlerin geçmişi, kaynak kodlarına erişim ve Yunanistan’ın savunma teknolojilerinde İsrail’e bağımlılığına ilişkin değerlendirmeler yer aldı.
Haberde, proje kapsamında öne çıkan Israel Aerospace Industries’in (IAI), Yunanistan’daki yasa dışı dinleme skandalıyla gündeme gelen Predator casus yazılımının geliştiricisi Cytrox ile geçmişteki ilişkileri üzerinde duruldu.
IAI’IN CYTROX İLE GEÇMİŞTEKİ ORTAKLIĞI GÜNDEME GETİRİLDİ
Documento’nun aktardığına göre IAI, 2017 yılında Cytrox’un yüzde 31 hissesine sahipti ve şirketin yönetim kurulunda bir temsilcisi bulunuyordu.
Gazete, Cytrox’un daha sonra eski İsrail istihbarat mensubu Tal Dilian ile bağlantılı Intellexa yapılanmasına dahil olduğunu belirtti. Predator yazılımının ise Yunanistan’da siyasetçi ve gazetecilerin telefonlarının izlenmesine ilişkin skandalın merkezinde yer aldığı hatırlatıldı.
Bu bağlantılara işaret eden gazete, Yunanistan’ın milyarlarca avroluk hava savunma projesinde iş birliği yapacağı IAI’ın geçmişinin ayrıca incelenmesi gerektiğini savundu.
“HÜKÜMET BİZİ İSRAİL DİPLOMASİSİNE BAĞIMLI HALE GETİRDİ”
Haberde görüşlerine başvurulan askeri kaynaklar, Aşil Kalkanı’nın kritik yapısının sensörler, önleme sistemleri ve komuta-kontrol merkezinden oluştuğunu belirtti.
Sistemin “anahtarlarının” İsrail’in elinde kalacağını ileri süren kaynaklar, “Hükümet bizi İsrail diplomasisine bağımlı hale getirmeyi başardı” değerlendirmesinde bulundu.
Eleştirilerin odağında, Yunanistan’ın satın alacağı sistemin kaynak kodları ve komuta-kontrol altyapısı üzerinde ne ölçüde yetki sahibi olacağı sorusu yer aldı.
“ABD DAHİ SİSTEMİ SATIN ALMADI” İDDİASI
Documento’ya konuşan aynı kaynaklar, ABD’nin dahi söz konusu sistemi satın almadığını ifade etti. Bunun gerekçeleri arasında Washington’ın sistemi bütünüyle kontrol edememesi ve İsrail’in kritik teknolojinin tamamını devretmemesi bulunduğunu savundu.
Gazete, bu değerlendirmelerin Yunanistan’ın teknolojiye erişimi ve sistemi bağımsız kullanabilme kapasitesi konusundaki soru işaretlerini artırdığını belirtti.
ESKİ BÜYÜKELÇİDEN TÜRKİYE VE RUSYA DEĞERLENDİRMESİ
Eski Büyükelçi Vasilis Bornovas da benzer savunma sistemlerinin tedarikinde kaynak kodlarına erişimin temel meselelerden biri olduğunu söyledi.
Aşil Kalkanı’nın bütün unsurlarının doğrudan Türkiye’ye yönelik olmadığını savunan Bornovas, sistemin önemli bölümünün Rusya ve “kuzeyden gelebilecek tehdit” çerçevesinde değerlendirildiğini ifade etti.
Türkiye ile İsrail arasındaki ilişkilerin geçmişine değinen Bornovas, Ankara ile Tel Aviv arasındaki mevcut gerilimin kalıcı olmayabileceğini belirtti. Bornovas, her iki ülkenin de güçlü ordulara sahip olduğuna dikkat çekti.
ANLAŞMANIN ŞEFFAFLIĞINA ELEŞTİRİ
Lefkoşa Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Themis Tzimas, Aşil Kalkanı ölçeğindeki bir savunma anlaşmasının kamuoyuna yeterli bilgi verilmeden ilerletildiğini ileri sürdü.
Tzimas, sürece ilişkin eleştirisini “ulusal savunmanın çözülmesi” ifadesiyle dile getirdi.
KRİTİK ASKERİ TESİSLERE ERİŞİM TARTIŞMASI
Yunanistan Komünist Partisine yakın 902.gr haber sitesi de projeye ilişkin güvenlik kaygılarını gündeme taşıdı. Site, sistemin Yunanistan’ın güvenliğini artırmak yerine ülkeyi yeni risklerle karşı karşıya bırakabileceğini savundu.
Haberde, sistem unsurlarının yerleştirileceği noktaların belirlenmesi amacıyla İsrailli yetkililerin Yunanistan’daki askeri altyapıyı ayrıntılı biçimde incelediği ileri sürüldü. Bu incelemeler sonucunda İsrail’in, Yunanistan’ın kritik askeri tesisleri hakkında kapsamlı bilgi edindiği iddia edildi.
