Yüzde aniden oluşan kayma, kolda güçsüzlük ve konuşmada bozulma, inmenin habercisi olabilir. 29 Ekim Dünya İnme Günü’nde erken müdahalenin önemine dikkat çekilirken bu belirtilerden biri bile ortaya çıktığında vakit kaybetmeden 112’nin aranması gerektiği vurgulanıyor.
29 Ekim Dünya İnme Günü kapsamında yapılan bilgilendirmeler, belirtilerin hızla tanınmasına ve acil sağlık yardımına ulaşılmasına odaklanıyor. Medical Park’ın paylaştığı farkındalık görselinde de “Yüzünde değişiklik?”, “Kolunda güçsüzlük?”, “Konuşmanda bozulma?” sorularının ardından “BEKLEME.” çağrısı yer alıyor.
Dünya İnme Örgütü’nün 2026 yılı kampanyası, “Her dakika önemli” mesajıyla yürütülüyor. Kampanyada, inme şüphesinde sağlık yardımına erken başvurmanın yaşamı ve iyileşme ihtimalini etkileyebileceği belirtiliyor.
İNME NEDİR, NEDEN OLUR?
İnme, beyne kan taşıyan damarlardan birinin tıkanması veya kanama nedeniyle beyin dokusunun zarar görmesi sonucu ortaya çıkan acil bir sağlık sorunu. Beynin etkilenen bölgesine göre hareket, konuşma, görme ve denge gibi işlevlerde ani bozulmalar gelişebiliyor.
Dünya Sağlık Örgütü, inmenin yaşam kaybına ve kalıcı engelliliğe neden olabileceğini, şüphe durumunda hızlı değerlendirme ve tedavi gerektiğini bildiriyor.
YÜZ, KOL VE KONUŞMADAKİ ANİ DEĞİŞİKLİKLERİ ÖNEMSEYİN
İnmeyi erken fark etmek için öne çıkan belirtiler şöyle sıralanıyor:
-
Yüzde kayma: Yüzün bir tarafında aniden sarkma veya asimetri oluşması.
-
Kolda güçsüzlük: Özellikle vücudun tek tarafında kol ya da bacakta ani kuvvet kaybı veya uyuşma.
-
Konuşmada bozulma: Konuşmakta zorlanma, kelimeleri düzgün söyleyememe ya da söylenenleri anlamada güçlük.
Bu belirtilerin tamamının aynı anda görülmesi gerekmiyor. Tek bir belirtinin aniden ortaya çıkması da 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranmasını gerektiriyor.
ANİ GÖRME VE DENGE KAYBI DA BELİRTİ OLABİLİR
İnme yalnızca yüz, kol ve konuşmadaki değişikliklerle ortaya çıkmıyor. Ani görme kaybı veya çift görme, yürüme güçlüğü, denge ve koordinasyon kaybı da belirtiler arasında bulunuyor.
Aniden başlayan, alışılmadık derecede şiddetli baş ağrısı ve bilinç değişikliği de acil değerlendirme gerektiren bulgular arasında sayılıyor.
BELİRTİLER GEÇSE BİLE BEKLEMEYİN
Şikâyetlerin birkaç dakika içinde azalması veya tamamen kaybolması, tehlikenin geçtiği anlamına gelmiyor. Bu durum geçici iskemik atakla ilişkili olabiliyor ve acil tıbbi değerlendirme gerektiriyor.
Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşlarının bilgilendirmelerinde, belirtilerin kendiliğinden düzelmesinin beklenmemesi ve acil yardım çağrısının geciktirilmemesi gerektiği vurgulanıyor.
İNME ŞÜPHESİNDE NE YAPILMALI?
İnme belirtisi fark edildiğinde ilk adım 112’yi aramak olmalı. Sağlık ekiplerine aktarılmak üzere belirtilerin başladığı zaman, başlangıç bilinmiyorsa kişinin en son normal görüldüğü saat not edilmeli.
Ambulans beklenirken kişiye yiyecek, içecek veya hekim önerisi olmadan ilaç verilmemeli. Kişinin kendi aracıyla yola çıkması yerine ambulansla sağlık hizmetine ulaşması sağlanmalı.
TEDAVİ İNMENİN TÜRÜNE GÖRE BELİRLENİYOR
Hastanede yapılan değerlendirme ve beyin görüntülemesiyle inmenin damar tıkanıklığına mı, kanamaya mı bağlı olduğu belirleniyor. Damar tıkanıklığı olan uygun hastalarda pıhtı çözücü ilaçlar veya pıhtının damar içinden çıkarılmasını sağlayan işlemler uygulanabiliyor.
Tedavi kararı; hastanın durumuna, belirtilerin başlangıcından itibaren geçen süreye ve görüntüleme bulgularına göre veriliyor. Bu nedenle belirtiler fark edildiğinde zaman kaybetmeden yardım istenmesi önem taşıyor.
YÜKSEK TANSİYON ÖNEMLİ RİSK FAKTÖRLERİ ARASINDA
Yüksek tansiyon, inme açısından başlıca risk faktörlerinden biri. Diyabet, yüksek kolesterol, sigara kullanımı, hareketsizlik, fazla kilo ve bazı kalp ritim bozuklukları da riski artırabiliyor.
Kan basıncının kontrol altında tutulması, kronik hastalıkların düzenli takibi, tütün ürünlerinden uzak durulması, dengeli beslenme ve düzenli fiziksel aktivite inme riskinin azaltılmasına yardımcı oluyor.
