Ankara'nın Altındağ ilçesindeki Kale Mahallesi'nde bulunan Türkpusat Geleneksel Savaş Pusatları Müzesi, Türklerin kullandığı geleneksel savaş araçlarını ve okçuluk kültürünü ziyaretçilere aktarıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Kültür Portalı'nda da yer alan müze, özellikle geleneksel pusatların tanıtılması ve bu kültürel mirasın yaşatılması amacıyla faaliyet gösteriyor.
Müzenin koleksiyonunda başta okçuluk olmak üzere farklı dönemlere ait savaş ve spor kültürünü yansıtan eserler bulunuyor. Ok ve yayların yanı sıra kılıç, kalkan, zırh, balta ve farklı savaş teçhizatları da müzede sergilenen eserler arasında yer alıyor. Müzenin resmi internet sitesinde de geleneksel Türk silahları, ok ucu koleksiyonu, etnografik eserler, geleneksel okçuluk eğitimi ve okçuluk malzemelerinin tanıtımına yönelik çalışmaların gerçekleştirildiği belirtiliyor.
OKÇULUKTAN MÜZEYE UZANAN HİKAYE
Müzenin oluşum sürecinde geleneksel okçuluğa duyulan ilginin önemli bir rol oynadığı aktarılıyor. Müzede ziyaretçilere rehberlik eden Sosyolog Yusuf Yiğit, kendisinin de içinde bulunduğu okçulukla ilgilenen arkadaş grubunun çalışmalarının zaman içinde müze fikrine dönüştüğünü ifade etti.
Yiğit, geleneksel okçuluğa ilk başladıkları dönemde gerekli malzemelere ulaşmanın kolay olmadığını belirterek, bu ekipmanların nasıl üretilebileceği konusunda araştırmalar yaptıklarını anlattı. Yiğit süreci şu sözlerle aktardı:
"Türkiye'de o dönemler geleneksel okçuluk yapılmıyordu. Arkadaşlarla beraber bu malzemeleri nasıl üretebiliriz, nasıl yapabiliriz, bu okçuluğu nasıl devam ettirebiliriz diye bu konu üzerinde çalışmalara başladık. İlk fikir böyle başladı. Sonrasında ise müze kurmaya kadar geldik. Toplamda 15-16 arkadaşımız var diyebiliriz. Bir kısmı tarih araştırmalarını yaptı, bir kısmı bu malzemelerin üretimiyle alakadar oldu, bir kısmı ise malzemeleri bulmamızda yardımcı oldu. Önce Türk okçuluğunu yeniden canlandırmak için Osmanlı'da nasıl yapılmış onların örneklerini araştırdık. Onun üzerinden okçuluk yapmaya başladık. Arkasından da malzemelerini üretmeye başladık. Türkpusat ekibi olarak Türk okçuluğunu yeniden canlandırmak için gayret göstermeye çalışıyoruz."
MÜZEDE HANGİ ESERLER BULUNUYOR?
Türkpusat'taki koleksiyonun önemli bölümünü geleneksel savaş araçları oluşturuyor. Yiğit'in verdiği bilgilere göre müzede 400'ün üzerinde temren harici tarihi örneklerine uygun olarak yapılmış kalkan, zırh, balta ve kılıç bulunuyor.
Müzenin kuruluş dönemine ilişkin daha önce yayımlanan Anadolu Ajansı haberlerinde ise koleksiyonda farklı dönemlere ait yüzlerce ok ucunun yanı sıra kılıç, yay, ok, gürz, miğfer, kalkan ve hançer gibi savaş malzemelerinin bulunduğu aktarılmıştı. 2019 yılında yapılan haberde müzenin koleksiyonunda 2 bin 300 kayıtlı envanter bulunduğu ve 500 farklı ok ucunun yer aldığı belirtilmişti.
Müzenin resmi kaynaklarında, ziyaretçilerin geleneksel pusatların tarihsel, felsefi ve teknik yönleri hakkında bilgi edinebildiği, ayrıca savaş ve spor tarihinin farklı dönemlerine ait orijinal koleksiyonların sergilendiği ifade ediliyor.
ZİYARETÇİLER BAZI ESERLERE DOKUNABİLİYOR
Türkpusat'ın öne çıkan özelliklerinden biri ise ziyaretçilerin koleksiyondaki bazı eserlere dokunabilmesine imkan tanınması. Yusuf Yiğit, müzeyi diğer müzelerden ayıran özelliklerden birinin bu yaklaşım olduğunu belirterek, geçmişte kullanılan malzemelerin ziyaretçiler tarafından yakından incelenmesinin müze deneyiminin bir parçası olduğunu söyledi.
Müzenin kültür etkinlikleri kapsamında uzman eşliğinde rehberli gezilerin yanı sıra temel düzeyde geleneksel okçuluk eğitimi ve atölyelerde teçhizatların üretim süreçlerine katılım imkanı da sunuluyor. Müzenin resmi internet sitesinde yay, ok, zihgir, puta, zırh, kalkan, tirkeş ve sadak gibi geleneksel pusat ve teçhizatların üretimine yönelik atölye çalışmalarının bulunduğu belirtiliyor.
TÜRK OKÇULUĞUNA İLGİ ARTIYOR
Müzenin ziyaretçi profili de geleneksel okçuluğa ve Türk savaş kültürüne yönelik ilginin farklı yaş ve eğitim gruplarına yayıldığını gösteriyor. Yiğit'in verdiği bilgiye göre müzeyi ağırlıklı olarak üniversitelerin tarih ve sanat tarihi bölümlerinde eğitim gören öğrenciler ile halk bilimi alanında çalışan veya öğrenim gören kişiler ziyaret ediyor. Geleneksel okçuluğun son dönemde daha geniş çevrelere ulaşmasıyla birlikte ortaokul ve lise düzeyindeki öğrencilerin de müzeye gelmeye başladığı belirtiliyor.
BİLGİ EDİNMEK İSTEYENLER MÜZEYE BAŞVURABİLİYOR
Türkpusat ekibi, geleneksel okçuluk ve bu alandaki malzemelerin üretimi hakkında bilgi edinmek isteyen ziyaretçilere de kapılarını açıyor. Yusuf Yiğit, geleneksel okçulukla ilgili araştırma yapanların ve konu hakkında bilgi edinmek isteyenlerin müzeye başvurabileceğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Geleneksel okçuluk üzerine merak edilen ne varsa her konuda bizi ziyaret edebilirler. Bu konularda hem akademik olarak hem de bunların üretimiyle alakalı konularda bilgi edinmek isteyen herkes bize müracaat edebilir"
TÜRKPUŞAT MÜZESİ ANKARA'DA NEREDE?
Türkpusat Geleneksel Türk Okçuluğu ve Savaş Aletleri Müzesi, Ankara'nın Altındağ ilçesi Kale Mahallesi, Gözcü Sokak No: 9 adresinde, Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nin yanında bulunuyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Turkish Museums platformunda müzenin ziyaret saatleri 09.00-18.00 olarak belirtilirken, pazartesi günleri kapalı olduğu bilgisi yer alıyor. Müzenin resmi internet sitesinde de 09.00-18.00 saatleri arasında ziyarete açık olduğu bilgisi bulunuyor.
