Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin cadde kenarlarını ücretli otopark olarak işletmesi yeniden gündeme geldi. Tartışmaların merkezinde ise; “Belediyelerin cadde ve yol kenarlarını ücretli otopark olarak işletme yetkisi var mı? Danıştay’ın daha önce verdiği kararlar bu uygulamayı nasıl değerlendiriyor?” soruları yer aldı.
Son dönemde başkentte sürücülerden gelen şikâyetlerin artmasıyla birlikte özellikle merkezi bölgelerde uygulanan yüksek ücret tarifeleri dikkat çekti. Necatibey Caddesi başta olmak üzere bazı yoğun bölgelerde kısa süreli parkların bile yüksek maliyetlere ulaşması, vatandaşların tepkisini beraberinde getirdi.
NECATİBEY’DE 4 SAATLİK PARK 200 TL’Yİ AŞIYOR
Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi’nin Aralık 2025’te aldığı karar doğrultusunda güncellenen tarifeye göre, Ulus-Kızılay hattında yer alan Rüzgârlı Sokak, Kale Tarihi Kent Bölgesi ve Necatibey Caddesi gibi yoğun alanlarda yol boyu otopark ücretleri dikkat çekici seviyelere ulaştı.
Yeni tarifeye göre ilk 15 dakika ücretsiz uygulanırken, 2 saate kadar park eden sürücülerden 150 TL, 2 ila 4 saat arası kullanım için 200 TL, 4 ila 8 saat ve üzeri kullanım için ise 250 TL ücret tahsil ediliyor. Uygulama, belediye iştiraki BELTAŞ’ın Anpark sistemi üzerinden yürütülüyor. Yol boyu otoparklarda tahsilatlar ise saha görevlileri veya kameralı el terminalleri aracılığıyla gerçekleştiriliyor.
Aslında Ankara’da yol kenarı otopark uygulaması yeni değil. Necatibey Caddesi’ndeki yol boyu otopark işletme hakkı daha önce 2017 yılında da BELTAŞ’a devredilmişti. Ancak son zamlarla birlikte konu yeniden kamuoyunun gündemine taşındı.
“CADDE KENARLARI ÖZEL ŞİRKETLERE Mİ DEVREDİLDİ?”
Gazeteci Edip Üzen sosyal medyada yaptığı paylaşımda; Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin kendi iştiraki olan Anpark/BELTAŞ bulunmasına rağmen cadde ve yol kenarlarını özel şirketlere kiraladığı iddiası öne sürüldü. Ayrıca Necatibey Caddesi’nde ücretlerin 250 TL’ye kadar çıkmasını eleştirerek uygulamanın vatandaşları mağdur ettiğini savundu.
Paylaşım kısa sürede sosyal medyada geniş yankı uyandırdı. Çok sayıda kullanıcı ücret tarifelerini fahiş” ve adaletsiz olarak nitelendirirken, bazı kullanıcılar ise özellikle akşam saatlerine kadar süren tahsilat uygulamalarına tepki gösterdi. Fiş uygulamaları ve denetim mekanizmalarıyla ilgili iddialar da tartışmaların bir başka boyutunu oluşturdu.
Öte yandan bazı vatandaşlar ise Ankara’daki yoğun trafik ve park sorununun kontrol altına alınabilmesi için bu tür uygulamaların gerekli olduğunu savundu. Özellikle merkezi bölgelerde uzun süreli parkların önüne geçilmesi gerektiğini belirten kullanıcılar, ücretli sistemin araç sirkülasyonunu artırdığını ifade etti.
BELEDİYENİN DAYANDIĞI YASAL ZEMİN NE?
Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin uygulamayı yürütürken dayandığı temel hukuki çerçeveyi 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile 5393 sayılı Belediye Kanunu oluşturuyor. Bu düzenlemelere göre belediyeler; cadde, sokak ve meydanlarda park yerleri belirleme, işletme, işlettirme veya kiraya verme yetkisine sahip bulunuyor.
Uygulamalar genellikle UKOME kararları ve belediye meclisi onayları doğrultusunda hayata geçiriliyor. BELTAŞ da belediye iştiraki olarak bu hizmeti yürütüyor.
Ancak hukuki tartışma tam da bu noktada başlıyor. Çünkü belediyelerin yetkisi bulunsa da bu yetkinin nasıl kullanıldığı, imar planlarına uygunluk ve kamu yararı kriterleri yargı denetimine açık durumda.
DANIŞTAY KARARI TARTIŞMALARI YENİDEN ALEVLENDİRDİ
Cadde kenarlarının ücretli otopark haline dönüştürülmesiyle ilgili en çok atıf yapılan kararlardan biri Danıştay 8. Dairesi’nin 24 Haziran 2011 tarihli kararı oldu. Esas numarası 2011/1214, karar numarası ise 2011/3344 olan kararda, belediyelerin park yeri belirleme yetkisinin bulunduğu kabul edilirken, bu yetkinin sınırsız olmadığı vurgulanıyor.
Kararda özellikle imar planında “yol” olarak görünen alanların temel kullanım amacının ulaşım olduğu belirtiliyor. Eğer bu alanlar asli kullanım amacı dışında ücretli otopark olarak tahsis ediliyorsa, bunun hukuka aykırı hale gelebileceğine dikkat çekiliyor.
Ancak hukukçular, söz konusu kararın tüm ücretli yol boyu otopark uygulamalarını otomatik olarak yasaklamadığına işaret ediyor. Danıştay’ın değerlendirmelerinde her olayın kendi koşulları içinde ele alındığı, imar planı, trafik güvenliği, kamu yararı ve şehircilik ilkeleri doğrultusunda inceleme yapıldığı belirtiliyor.
Bu nedenle bazı davalarda belediyelerin takdir yetkisi kabul edilirken, bazı uygulamalar ise imar planına aykırılık gerekçesiyle iptal edilebiliyor.
VATANDAŞ NE YAPABİLİR?
Vatandaşların uygulamaya itiraz etme hakkı bulunuyor. Ancak ücret ödemeden alanı terk etmek durumunda idari takip veya icra süreçleriyle karşılaşılabiliyor. Bu nedenle hukuki süreç başlatmak isteyen vatandaşların ilgili yönetmelikleri, UKOME kararlarını ve imar planlarını inceleyerek hareket etmesi öneriliyor.
.
