2026 yılı itibarıyla net 28 bin 75 TL olarak uygulanan asgari ücrette yeni bir dönem için hazırlıklar başladı. Türkiye genelinde tüm çalışanlar için aynı seviyede uygulanan mevcut sistemin yerine, bölgesel ve sektörel farklılıkları esas alan yeni bir model üzerinde çalışılıyor.
İlk etapta taslak çalışmaları hazırlanan modelde, iller arasındaki yaşam maliyetleri, iş gücü piyasasının ihtiyaçları ve sektörlerin ekonomik yapıları dikkate alınacak. Düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde ise çalışanların hak kaybı yaşamaması ve işverenlerin üretim süreçlerini sürdürülebilir şekilde devam ettirebilmesi temel kriterler arasında yer alacak.
YENİ MODEL İÇİN ÇALIŞMALAR BAŞLADI
Edinilen bilgilere göre hükümet, farklı bölgelerde değişen yaşam maliyetleri ve sektörler arasındaki ücret dengesizliklerini dikkate alan yeni bir asgari ücret sistemi üzerinde çalışıyor.
Hazırlık sürecinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurumların değerlendirmeleri alınacak. Olası bir düzenleme öncesinde işçi ve işveren temsilcilerinin görüşlerinin de sürece dahil edilmesi planlanıyor.
Yetkililer, hazırlanacak modelde çalışanların mevcut haklarında herhangi bir kayıp yaşanmamasını, işverenler açısından ise üretim ve istihdamın sürdürülebilirliğinin korunmasını esas alacak bir yöntem izleneceğini belirtiyor.
DÜNYADA PEK ÇOK ÜLKEDE UYGULANIYOR
Bölgesel veya sektörel asgari ücret uygulamaları dünyanın birçok ülkesinde uzun yıllardır hayata geçiriliyor.
ABD'de federal asgari ücret bulunmasına rağmen eyaletler ve bazı şehirler daha yüksek asgari ücret belirleyebiliyor. Bazı sektörlerde ise farklı ücret uygulamaları devreye giriyor.
Kanada'da Ontario, British Columbia ve Alberta gibi eyaletlerde farklı asgari ücret seviyeleri uygulanırken, Japonya'da ücretler 47 idari bölgenin ekonomik şartlarına göre ayrı ayrı belirleniyor. Tokyo en yüksek asgari ücretin uygulandığı bölge olurken, kırsal kesimlerde daha düşük ücretler geçerli oluyor.
Çin ve Hindistan'da da eyalet ve şehirlerin ekonomik yapıları ile yaşam maliyetleri dikkate alınarak farklı asgari ücret tarifeleri uygulanıyor.
AVRUPA'DA SEKTÖREL ÜCRET MODELİ ÖNE ÇIKIYOR
Avrupa'da ise birçok ülkede ulusal asgari ücretin yanında sektörel ücret uygulamaları da bulunuyor.
Almanya'da ülke genelinde geçerli yasal asgari ücret uygulanırken, toplu iş sözleşmeleriyle bazı sektörlerde daha yüksek ücret seviyeleri belirlenebiliyor.
İtalya ve Avusturya'da yasal bir asgari ücret bulunmazken, çalışanların ücretleri büyük ölçüde sektör bazlı toplu iş sözleşmeleriyle düzenleniyor.
Belçika'da ise ulusal taban ücretin yanı sıra birçok sektörde toplu iş sözleşmeleri kapsamında daha yüksek ücret seviyeleri uygulanıyor.
NİHAİ KARAR DEĞERLENDİRMELERİN ARDINDAN VERİLECEK
Taslak çalışmaların tamamlanmasının ardından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile ilgili kurumların değerlendirmeleri doğrultusunda nihai kararın verilmesi bekleniyor.
Hayata geçirilmesi halinde yeni modelin, Türkiye'de ilk kez bölgesel ve sektörel farklılıkları dikkate alan yeni bir asgari ücret sisteminin oluşturulmasına zemin hazırlaması öngörülüyor.
