Akaryakıt fiyatlarındaki artışların bir bölümünü ÖTV indirimiyle karşılayan eşel mobil sistemi, mevcut düzenlemeye göre 1 Ekim’de sona erecek. Benzinde ÖTV’nin yasal üst sınıra yükseltilmesi halinde litre fiyatına KDV dahil 12 lira 48 kuruşluk artış yansıyabileceği hesaplanıyor. Ancak bu tutar, kesinleşmiş bir zam değil.
Benzin, motorin, LPG otogaz ve tüpgaz fiyatlarındaki artışları Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden kısmen dengeleyen eşel mobil mekanizmasında uygulama süresinin sonuna gelindi. Mevcut düzenleme, sistemin 1 Ekim 2026 itibarıyla herhangi bir ek şart aranmaksızın yürürlükten kaldırılmasını öngörüyor.
Uygulamanın sona ermesiyle birlikte akaryakıtta vergi tutarlarının pompa fiyatlarına etkisi yeniden gündeme gelirken, özellikle benzinde mevcut ÖTV ile yasal üst sınır arasındaki fark dikkat çekiyor.
BENZİNDE 12 LİRA 48 KURUŞ HESABI NASIL YAPILIYOR?
Benzinin litresinden alınan ÖTV yaklaşık 4 lira 43 kuruş seviyesinde bulunuyor. Bu tutarın yasal üst sınır olan 14 lira 83 kuruşa çıkarılması halinde, litre başına ÖTV farkı 10 lira 40 kuruş olacak.
Vergi farkına yüzde 20 KDV eklenmesi durumunda ise pompa fiyatına yansıyabilecek toplam artış 12 lira 48 kuruşa ulaşacak.
Ancak söz konusu hesaplama, ÖTV’nin üst sınıra yükseltilmesi ve oluşan farkın tamamının satış fiyatına aktarılması senaryosuna dayanıyor. Eşel mobil sisteminin sona ermesi, tek başına 1 Ekim’de benzine kesin olarak 12 lira 48 kuruş zam yapılacağı anlamına gelmiyor.
AĞUSTOS VE EYLÜL İÇİN SİSTEM DEĞİŞTİRİLMİŞTİ
Temmuz 2026’da Resmi Gazete’nin mükerrer sayısında yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile eşel mobil sisteminin işleyişinde değişikliğe gidilmişti.
Düzenleme kapsamında, 1 Ağustos-30 Eylül döneminde yurt içi rafineri fiyatlarının yükselmesi halinde artışın yüzde 25’i kadar ÖTV indirimi uygulanması kararlaştırılmıştı. Rafineri fiyatlarında düşüş yaşanması durumunda ise daha önce yapılan indirimin tamamı kadar ÖTV artışı yapılması öngörülmüştü.
Bu uygulamayla fiyat artışlarının bir bölümünün vergi üzerinden karşılanması sağlanırken, mekanizmanın sona erme tarihi 1 Ekim 2026 olarak belirlenmişti.
POMPA FİYATLARINI YALNIZCA ÖTV BELİRLEMEYECEK
Yeni dönemde benzin, motorin ve LPG fiyatlarındaki değişimin boyutu, uygulanacak vergi tutarlarının yanı sıra uluslararası petrol fiyatları, rafineri fiyatları, döviz kuru ve diğer maliyet unsurlarına bağlı olacak.
Bu nedenle benzindeki ÖTV farkı üzerinden yapılan hesaplama, tüm akaryakıt ürünleri için kesinleşmiş bir fiyat artışını ifade etmiyor. Pompaya yansıyacak değişikliklerin 1 Ekim itibarıyla netleşmesi bekleniyor.
ŞİMŞEK İLK İKİ AYLIK MALİYETİ AÇIKLAMIŞTI
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Mayıs 2026’da yaptığı açıklamada eşel mobil uygulamasının ilk iki ayda bütçeye yaklaşık 90 milyar TL, diğer bir ifadeyle yaklaşık 2 milyar dolar maliyet getirdiğini belirtmişti.
Şimşek, aynı şartların yıl boyunca sürmesi halinde bu tutarın yaklaşık 600 milyar TL’ye ulaşabileceğini ifade etmişti.
Sistemin uygulanabilmesini bütçe disiplini, kamuda tasarruf ve harcamaların kontrol altına alınmasıyla ilişkilendiren Şimşek, mekanizmanın akaryakıt fiyatlarında oluşabilecek ani şokların etkisini sınırladığını söylemişti.
