ABD ile İran arasında tırmanan gerilim, Hürmüz ve Babülmendep boğazlarında petrol sevkiyatına yönelik risklerin artmasıyla Brent petrolün varil fiyatı iki ay sonra yeniden 100 dolar seviyesini gördü. Küresel piyasalarda arz güvenliğine ilişkin endişeler fiyatları yukarı taşırken, uzmanlar enerji maliyetleri ve enflasyon üzerindeki olası etkilerine dikkat çekiyor. Küresel petrol piyasalarında jeopolitik gelişmelerin etkisiyle sert fiyat hareketleri yaşanıyor. ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden yükselmesi ve Orta Doğu'da enerji nakil hatlarına yönelik güvenlik risklerinin artması, petrol arzının sekteye uğrayabileceği endişelerini güçlendirdi. Bu gelişmelerin ardından Brent petrolün varil fiyatı iki ay sonra ilk kez 100 dolar seviyesine ulaştı.
Brent petrolde yüzde 6'nın üzerinde yükseliş
Brent petrol, gün içerisinde yüzde 6'nın üzerinde değer kazanarak 100 dolar sınırını test etti. TSİ 16.22 itibarıyla Brent petrol 99,96 dolar seviyesinde işlem görürken, ABD ham petrolü (WTI) ise yüzde 4'ü aşan yükselişle 91,07 dolara çıktı. Böylece Brent petrol, 27 Mayıs'tan bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Yükselişin arkasında hangi gelişmeler var?
Petrol fiyatlarındaki yükselişin temel nedeni, Orta Doğu'da enerji arzını tehdit eden gelişmeler oldu. ABD ile İran arasındaki çatışmaların şiddetlenmesi, Hürmüz Boğazı'nda petrol sevkiyatının aksayabileceğine yönelik endişeleri artırırken, Yemen'deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'a ait petrol tankerlerine yönelik saldırıları ve Babülmendep Boğazı'nda oluşan güvenlik riskleri de piyasalarda arz endişesini derinleştirdi. Bu iki kritik geçiş noktasında yaşanabilecek olası aksaklıklar, küresel petrol ticaretini doğrudan etkileyebilecek gelişmeler arasında gösteriliyor.
Hürmüz ve Babülmendep neden kritik?
Dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümü Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriliyor. Basra Körfezi'nden çıkarılan petrolün uluslararası pazarlara ulaşmasında kilit rol oynayan boğazda yaşanabilecek herhangi bir kesinti, küresel arz üzerinde doğrudan baskı oluşturuyor.
Benzer şekilde Kızıldeniz'i Aden Körfezi'ne bağlayan Babülmendep Boğazı da özellikle Hürmüz Boğazı'nda yaşanan aksaklıkların ardından alternatif sevkiyat güzergâhı olarak öne çıkıyor. Son saldırılarla birlikte bu bölgede de güvenlik risklerinin artması, petrol piyasalarında fiyatların sert yükselmesine neden oldu.
Piyasalarda enflasyon endişesi yeniden gündemde
Enerji fiyatlarındaki yükseliş yalnızca petrol piyasalarını değil, küresel ekonomiyi de yakından ilgilendiriyor. Petrol fiyatlarının 100 doların üzerine çıkması, akaryakıt ve taşımacılık maliyetleri başta olmak üzere birçok alanda fiyat baskısını artırabileceği için enflasyon beklentilerini yeniden yükseltti. Bu durumun, başta ABD Merkez Bankası (Fed) olmak üzere büyük merkez bankalarının para politikalarına ilişkin beklentileri de etkileyebileceği değerlendiriliyor.
Analistler daha yüksek fiyat ihtimaline dikkat çekiyor
Piyasa analistleri, Orta Doğu'daki çatışmaların uzaması ve petrol sevkiyatının uzun süre aksaması halinde Brent petrolün mevcut seviyelerin de üzerine çıkabileceğini belirtiyor. Bazı uluslararası finans kuruluşları, arz kesintilerinin devam etmesi durumunda Brent petrolün varil fiyatının 120 dolar seviyesini aşabileceği yönünde değerlendirmelerde bulunuyor
