Çocuklar gelişimsel olarak farklı dönemlerden geçerken, gelişimlerini tamamlama evreleri de farklılık gösterir. Günlük işlerini kendisi tarafından yapabilmesine öz bakım becerileri denmektedir. Bunlara örnek verecek olursak; dişlerini fırçalama, kıyafetlerini giyme, el yıkama gibi becerileri sayabiliriz. Çocuk daha küçükken ebeveyni tarafından ihtiyaçlarının karşılanmasını isterken, büyüdükçe bağımsız olmak kendi ihtiyaçlarını kendi karşılamak isteyecektir. Belli bir yaşa geldiğinde hemen her becerisini karşılayacak diye bir durum söz konusu değildir.
Bazı yaşlar ve becerileri kategori haline getirecek olursak;
3 ile 4 yaş arası becerileri
-Ellerini yüzlerini yıkayabilir
-Odadaki eşyaları toplayabilir
-Giysilerini giyip çıkarabilir
-Dişlerini fırçalayabilir
-Bardaktan tek başına su içebilir
-Yemeğini kendisi yiyebilir
-Tuvalet gereksinimini karşılayabilir
5 ile 7 yaş arası becerileri
-Ayakkabılarını bağlayabilir
-Fermuar ve düğmelerin nasıl uygulanacağını bilebilir
-Tabaklarına yiyecek alabilir
-Saçlarını tarayabilir
-Kendi kendine giyinip soyunabilir
-Odasını düzenleyebilir
Öz bakım becerilerinin gelişmesi çocukların öz güveni, bağımsızlığı ve yeterliliği bakımından oldukça önemlidir. Bundan dolayı muhakkak çocuğun desteklenmesi gereklidir. Burada ebeveyne ya da çocuğa bakım sağlayan kişiye büyük sorumluluk düşmektedir.
Peki ebeveyn çocuğun öz bakım becerilerinin gelişmesi için ne yapmalıdır?
-Ebeveynler çocuğa rol model olmalıdır; ebeveyn çocuk tarafından daima izlenir ve taklit edilir bundan dolayı ebeveyn davranışları doğru olarak yerine getirmelidir
-Çocuk davranışı yapmak istediğinde desteklemelidir; çocuğun davranışı yapabilmesi için yönlendirmelere ve yardıma ihtiyacı vardır
-Ebeveyn çocuğu her ne olursa olsun yargılamamalı; çocuklar deneyerek ve yanılarak öğrenirler, tek bir seferde davranışı doğru yapmayabilir sakince beklenilmelidir
-Davranışı gerçekleştirmek için çocukla birlikte etkinlikler üretmeli; oyuncak toplama yarışı yapmak, kağıtlarla uyku hatırlatmaları yapmak ve yemek vaktinde beraber hazırlık yapmak yardımcı olacaktır
-Çocuğu kıyaslamayın; bak arkadaşın ayakkabılarının bağcığını bağlayabiliyor sen hala yapamıyorsun demeyin
Çocuk öz bakım becerileri kazanırken, her çocuğun biricik ve desteğe ihtiyacı olduğunu unutmamalı. Ona iyi bir rol model olarak, dinleyerek, yönlendirerek, destekleyerek gelişimine katkıda bulunmalısınız.
Bir sonraki konumuz olan “Panik atak nedir?” adlı yazımızda görüşmek üzere sağlık ve sevgiyle kalmanız dileğiyle. Online psikolojik destek almak için instagram adresinden mesaj atmanız yeterli olacaktır.
Görüşmelerimiz görüntülü whatsapp veya zoom üzerinden gerçekleşmektedir. Yüz yüze psikolojik danışmanlıklar ise Derin Psikolojik Danışmanlık Merkezi’nde gerçekleşmektedir. Randevu için:0 (552) 384 52 55 arayabilirsiniz.Instagram:psk.silabakac
Adres: Kızılırmak Mahallesi 1446.cadde no:12/33 kat :9 Alternatif Plaza, Çukurambar/Ankara