Çocuklar da yetişkinler gibi farklı nedenlerden dolayı kayıplar yaşayabilmektedir. Anneleri, babaları, kardeşleri, arkadaşları ölebilir ya da boşanma, bakım evine yerleştirilme, evlat edinilme gibi sebeplerden sevdikleri kişilerle ilişkilerini yitirebilirler. Çocuklar bu tür kayıpları bir arkadaşları hastalandığında, onunla eski yakınlıkta olmadığında, vefat ettiğinde veya sevdikleri kişiler uzak bir yere taşındığında da yaşarlar. Yaşadıkları bu ve buna benzer kayıplarda çocuklarda yas sürecini başlatır ve tepkisini ortaya çıkarabilir. Yetişkinler yas sürecini daha kolay anlamlandırabilirken çocuklar henüz o olgunlukta olmadıkları için anlamakta zorlanabilirler. Ancak anlamlandırmakta zorlandıkları kadar yas sürecini daha kolay atlatabilirler. Her çocuk birisinin kaybı karşısında birbirinden farklı tepkiler verir. Kimisi çok ağır duygusal tepkiler verirken kimisi hiç tepki vermeyebilir.
Peki en çok karşılaşılan tepkiler nelerdir?
-Haberi duyan çocuk ağlayabilir, yüksek sesle bağırabilir, isyan edebilir, öfkeyle saldırabilir
-Bazı çocuklar hiç tepki vermeyebilir öylece suratınıza bakabilir ve ne olduğunu anlayamayabilir
-Bazen haberi duyduktan sonra tekrar yaptığı şeyle ilgilenebilir
-Şoka girebilir, hareket edemeyebilir ve konuşamayabilir, yoğun kaygı ve korku hissedebilir
-Yemek yeme ve uyku bozuklukları olabilir
- İçine kapanma, oyun bile oynayamama hali görülebilir
-Suçluluk hissedebilir ve kendini suçlayabilir
-Üzüntü ve özlem hissederek sık sık ağlama nöbetleri geçirebilir
-Tam aksine öfkeli ve dikkat çekici davranışlar sergileyebilir Bunlar çocuğun yas sürecinde vermesi beklenen olağan tepkilerdir. Çocuğun yas süreci günler, haftalar hatta aylar boyu devam edebilir. Verdiği tepkiler yas sürecinin şiddeti çocuktan çocuğa farklılık gösterebilir.
Kayıp ve yas sürecinde olan çocuğa yapılması gereken doğru tutumlar;
-Çocuğu kandırmak ve geçiştirmek yerine olayları doğru biçimiyle aktarmak
-Bilgi verirken doğru ve somut olduğuna dikkat etmek
- Küçük çocuklara olayı anlatırken “o gitti” “şimdi çok uzakta” “hastanede ya da şehir dışında” gibi laflar söylemek çocukta onun geri döneceği algısı yaratacağından asla dile getirilmemelidir
-Çocuğu önemsediğinizi ve yanında olduğunuzu hissettirin
- Onun güvende olduğunu sık sık hatırlatın
-Çocuğa olanları anlatırken onun duygu ve düşüncelerini ifade etmesine izin verin
- Çocuğun olanlarla alakalı sorularına ve merakına engel koymamak, hatta bununla ilgili oyunlar oynamak olayı somutlaştırmasını kolaylaştırır
- Kayıptan sonra çocuğun eski düzenine dönmesine yardımcı olmak ona kendini iyi hissettirecek aktiviteler yapmak yaşanılan sürecin en hafif şekilde atlatılmasına yardımcı olacaktır. Çocuğun kayıp sonrası yaşaması beklenilen yas süreci 1 aydır. Ancak daha uzun süren bir süreç olursa muhakkak uzmandan psikolojik destek almanız gereklidir.
Bir sonraki konumuz olan “Çocuklarda takıntılı davranış” adlı yazımızda görüşmek üzere sağlık ve sevgiyle kalmanız dileğiyle. Online psikolojik destek almak için instagram adresinden mesaj atmanız yeterli olacaktır. Görüşmelerimiz görüntülü whatsapp veya zoom üzerinden gerçekleşmektedir. Yüz yüze psikolojik danışmanlıklar ise Derin Psikolojik Danışmanlık Merkezi’nde gerçekleşmektedir.
Randevu için:0 (552) 384 52 55 arayabilirsiniz. Instagram:psk.silabakac
Adres: Kızılırmak Mahallesi 1446.cadde no:12/33 kat :9 Alternatif Plaza, Çukurambar/Ankara
