Devlet memurlarının sosyal medya, YouTube, internet siteleri ve mobil uygulamalar üzerinden yürüttüğü faaliyetlerin memuriyet mevzuatı açısından nasıl değerlendirileceği konusu gündeme geldi. Yükseköğretim Kurulu'nun 17 Haziran 2026 tarihli görüş talebi üzerine başlayan süreçte, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 20 Ağustos 2026 tarihli değerlendirmesi de ele alındı.
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü tarafından YÖK Başkanlığına gönderilen görüşte; içerik üreticiliği, uygulama geliştiriciliği ve YouTube gibi platformlarda yürütülen faaliyetlerden elde edilen gelirlerin 657 sayılı Kanun bakımından durumu değerlendirildi. Yapılan değerlendirmede, söz konusu faaliyetlerin vergi mevzuatındaki niteliği ile devlet memurlarına uygulanan ticaret yasağının birlikte ele alınması gerektiği ortaya konuldu.
657 SAYILI KANUN'UN 28. MADDESİ NE DİYOR?
Değerlendirmenin temelini 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun “Ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağı” başlıklı 28. maddesi oluşturuyor.
Maddenin ilk fıkrasında devlet memurlarının Türk Ticaret Kanunu kapsamında tacir veya esnaf sayılmalarını gerektirecek faaliyetlerde bulunamayacağı düzenleniyor. Aynı hükümde memurların ticaret ve sanayi kuruluşlarında görev alamayacağı, ticari mümessil veya ticari vekil olamayacağı ve belirli şirketlerde ortaklık yapamayacağı da belirtiliyor. Ayrıca memurların mesleki faaliyet veya serbest meslek icrası amacıyla ofis, büro ve benzeri yerler açmaları da sınırlandırılıyor.
Maddenin devamında ise bazı kooperatifler, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve yardım sandıklarının belirli yönetim ve denetim kurulu üyelikleri gibi istisnalar bulunuyor.
GELİR ELDE ETMEK İÇİN VERGİ MUAFİYETİ BULUNMASI YETERLİ DEĞİL
Konunun dikkat çeken yönlerinden biri, vergi mevzuatındaki istisna ile memuriyet mevzuatındaki yasağın birbirinden farklı değerlendirilmesi. Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 20/B maddesi kapsamında sosyal içerik üreticileri, internet ve benzeri elektronik ortamlarda belirli hizmetleri sunanlar ile mobil uygulama geliştiricilerinin elde ettiği kazançlar için özel bir gelir vergisi istisnası bulunuyor. Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 2026 yılına ilişkin açıklamasında bu istisnanın sınırı 5 milyon 300 bin lira olarak yer alıyor.
Bu sistemde istisnadan yararlananların Türkiye'de kurulu bankalarda hesap açması ve bu faaliyetlere ilişkin hasılatın bu hesap üzerinden tahsil edilmesi gerekiyor. Bankalar da aktarılan tutarlar üzerinden yüzde 15 oranında gelir vergisi tevkifatı uyguluyor. Ancak vergi açısından tanınan istisna, faaliyetin devlet memurları açısından serbest olduğu anlamına gelmiyor. Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği'nin YÖK'e gönderdiği değerlendirmede de bu ayrımın esas alındığı görülüyor.
GELİR İDARESİ: KAZANÇ POTANSİYELİ DEĞERLENDİRİLİYOR
Gelir İdaresi Başkanlığı'nın ticari faaliyetlere ilişkin yerleşik değerlendirmesinde, bir faaliyetin ticari nitelik taşıyıp taşımadığının belirlenmesinde yalnızca kişinin kazanç elde etme niyetine bakılmadığı ifade ediliyor. Gelir İdaresi, ticari faaliyetin emek ve sermayeye dayanan bir organizasyon niteliğinde olduğunu; faaliyetin bütün unsurlarıyla değerlendirildiğinde kazanç sağlama potansiyeline sahip olması halinde ticari faaliyet niteliğinin ortaya çıkabileceğini belirtiyor.
CUMHURBAŞKANLIĞI'NIN DEĞERLENDİRMESİ
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği'nin YÖK'e ilettiği görüşte, devlet memurlarının içerik üreticiliği, uygulama geliştiriciliği ve YouTube gibi platformlardaki faaliyetleri sonucunda elde ettikleri gelirin 657 sayılı Kanun'un 28. maddesinde yer alan yasak kapsamında değerlendirildiği ifade edildi. Yazının sonuç bölümünde ise şu ifadeye yer verildi:
"Söz konusu faaliyetler sonucu elde edilen gelirin 657 sayılı Kanunun 28 inci maddesinde yer alan yasaklar dahilinde olduğu değerlendirilmektedir."
DİSİPLİN HÜKÜMLERİ DE DEVREYE GİREBİLİYOR
657 sayılı Kanun'da memurların yasaklanan faaliyetlerde bulunması disiplin hükümleriyle de bağlantılı. Kanunun 124. maddesi, memurlara yasaklanan işleri yapanlar hakkında fiilin niteliği ve ağırlığına göre 125. maddede düzenlenen disiplin cezalarından birinin uygulanmasını öngörüyor.
Ticaret yasağına aykırı faaliyetler bakımından 125. maddedeki disiplin hükümleri gündeme gelebiliyor. Dolayısıyla konu yalnızca elde edilen gelirin vergilendirilmesiyle sınırlı kalmıyor; faaliyetin memuriyet statüsü bakımından da sonuçları bulunuyor.
