Türkiye ekonomisinde enflasyonla mücadele devam ederken, temmuz ayına ilişkin veriler fiyat artışlarının hızında gerileme olduğunu ortaya koydu. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre tüketici fiyatları temmuz ayında aylık bazda yüzde 1,78 arttı. Yıllık enflasyon ise haziran ayındaki seviyeye kıyasla 0,35 puan gerileyerek yüzde 31,75 oldu. Yılın ilk yedi ayındaki toplam tüketici fiyat artışı yüzde 19,86 olarak hesaplandı.
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi’nden Dr. Yunus Emre Aydınbaş, kaleme aldığı değerlendirmede bu düşüşün olumlu bir gelişme olmakla birlikte enflasyonun ana dinamikleri açısından daha kapsamlı değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Aydınbaş, yüksek enflasyonun yalnızca fiyatların yükselmesi anlamına gelmediğine dikkat çekerek, fiyatlama davranışlarından tüketicilerin satın alma gücüne, gelir dağılımından ticari ilişkilerdeki ödeme alışkanlıklarına kadar ekonominin farklı alanlarını etkilediğini belirtti.
GIDA FİYATLARI EN ÖNEMLİ BASKI ALANLARINDAN BİRİ
Temmuz verilerinde en fazla dikkat çeken başlıklardan biri gıda fiyatları oldu. TÜİK verilerine göre gıda ve alkolsüz içecekler grubunda aylık fiyat artışı yüzde 1,61 olurken, grubun yıllık enflasyonu yüzde 37,53 seviyesine ulaştı. Gıda grubunun yıllık enflasyona katkısı ise 8,94 puan oldu.
Aydınbaş, özellikle dar ve sabit gelirli kesimler açısından gıda fiyatlarındaki yükselişin önemine işaret etti. Gıda harcamalarının hane bütçesinde yüksek paya sahip olması nedeniyle fiyat artışlarının vatandaşların günlük yaşamında genel enflasyon oranından daha güçlü hissedilebildiğini belirten Aydınbaş, taze meyve ve sebze fiyatlarındaki hareketliliğin de gıda enflasyonunun seyrinde etkili olduğunu değerlendirdi.
ULAŞTIRMA VE KONUT FİYATLARI DA YAKINDAN İZLENİYOR
Temmuz ayında enflasyona önemli katkı veren gruplar arasında ulaştırma ve konut da yer aldı. Ulaştırma grubunda aylık fiyat artışı yüzde 2,59 olurken, yıllık artış yüzde 30,83 olarak gerçekleşti. Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubunda yıllık fiyat artışı ise yüzde 40,32 oldu. Bu grubun yıllık enflasyona katkısı 5,21 puan olarak kaydedildi.
Aydınbaş, enerji fiyatları ve jeopolitik gelişmelerin Türkiye'deki fiyatlar üzerinde oluşturduğu baskıya da dikkat çekti. Özellikle enerji maliyetlerinde yaşanabilecek yeni hareketliliklerin ulaştırma başta olmak üzere birçok sektörde maliyetleri etkileyebileceğini belirtti.
SAĞLIK GRUBUNDA AYLIK ARTIŞ YÜZDE 10,74
Temmuz enflasyonunun dikkat çeken bir diğer kalemi sağlık oldu. Sağlık grubunda fiyatlar aylık bazda yüzde 10,74 yükseldi ve bu artış genel TÜFE üzerinde 0,32 puanlık katkı oluşturdu. Aydınbaş, sağlık hizmetlerindeki fiyat artışlarının temmuz enflasyonunda belirgin bir rol oynadığını değerlendirdi. Muayene ve sağlık hizmetleriyle bağlantılı fiyat düzenlemelerinin yanı sıra hizmet maliyetlerindeki değişimlerin de bu alandaki fiyat hareketlerinde etkili olduğunu ifade etti.
HİZMET ENFLASYONUNDAKİ KATILIK DİKKAT ÇEKİYOR
Enflasyonla mücadelede öne çıkan başlıklardan biri de hizmet fiyatlarındaki yüksek seyir. Mal gruplarındaki fiyat artışlarının görece daha sınırlı kalmasına karşın hizmet fiyatlarının daha dirençli hareket etmesi, dezenflasyon sürecinin önündeki önemli unsurlardan biri olarak değerlendiriliyor. Aydınbaş da hizmet enflasyonundaki katılığa dikkat çekerek kira, ulaştırma ve haberleşme gibi hizmet kalemlerinde fiyatların yüksek seviyelerde seyretmesinin enflasyonun ana eğilimi açısından önem taşıdığını belirtti.
Temmuz ayı verilerinde çekirdek enflasyon göstergeleri de fiyat baskısının tamamen ortadan kalkmadığına işaret etti. TÜİK verilerine göre enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içecekler, tütün ürünleri ve altın hariç hesaplanan C endeksi temmuz ayında aylık yüzde 1,80 arttı ve yıllık bazda yüzde 29,91 seviyesine ulaştı. B endeksindeki aylık artış ise yüzde 1,66 oldu.
TEMEL MALLARDA DAHA ILIMLI SEYİR
Enflasyon sepetindeki bazı mal gruplarında ise daha ılımlı bir görünüm ortaya çıktı. Özellikle giyim ve ayakkabı fiyatlarındaki mevsimsel hareketler, temel mal enflasyonunun daha düşük seyretmesine katkı sağladı. Aydınbaş, temel mallardaki görece olumlu görünümün enflasyonla mücadeledeki gelişmeler açısından dikkate değer olduğunu ancak gıda ve hizmetlerde devam eden fiyat baskısının genel tabloyu belirlemeye devam ettiğini savundu.
TCMB POLİTİKA FAİZİNİ YÜZDE 37'DE TUTUYOR
Enflasyon tartışmasının önemli başlıklarından biri de para politikası olmaya devam ediyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, 23 Temmuz 2026 tarihli toplantısında politika faizini yüzde 37'de sabit tuttu. Gecelik vadede borç verme faizi yüzde 40, borçlanma faizi ise yüzde 35,5 seviyesinde bırakıldı.
TCMB, karar metninde iç talepteki zayıf seyrin belirginleştiğine işaret ederken, jeopolitik gelişmeler nedeniyle enerji fiyatlarında ortaya çıkan hareketliliğin enflasyon görünümü üzerindeki etkilerinin yakından takip edildiğini bildirdi. Merkez Bankası ayrıca fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunun sürdürüleceğini vurguladı.
AYDINBAŞ: ENFLASYONLA MÜCADELEDE ÜRETİM VURGUSU
Dr. Yunus Emre Aydınbaş ise değerlendirmesinde yüksek faiz politikasının ekonomik faaliyet üzerindeki etkisine odaklandı. Aydınbaş, yüksek finansman maliyetlerinin üretici, esnaf ve yatırımcı açısından baskı oluşturduğunu belirterek, enflasyonla mücadelede para politikasının yanında arz tarafını güçlendirecek politikaların da uygulanması gerektiğini savundu.
Aydınbaş'a göre üretim kapasitesinin artırılması, gıda tedarik zincirinin güçlendirilmesi, enerji bağımlılığının azaltılması ve yapısal reformların hayata geçirilmesi dezenflasyon sürecinin kalıcılığı açısından önem taşıyor. Aydınbaş, özellikle üretime yönelik kredilerde daha uygun finansman koşullarının oluşturulmasının yatırımların ve istihdamın desteklenmesine katkı sağlayabileceğini ifade etti.
