Ticaret Bakanlığı, ikinci el elektronik ürünlerin güvenli ve denetlenebilir şekilde yeniden satışa sunulmasına yönelik kapsamlı bir düzenleme hazırladı.
TELEVİZYONLAR DA YENİLENİP SATILABİLECEK
Hazırlanan “Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik Taslağı”na göre, bugüne kadar cep telefonu, tablet, akıllı saat, bilgisayar, oyun konsolu ve modemleri kapsayan sistem genişletiliyor. Taslak düzenleme ile birlikte televizyonlar da yenilenerek yeniden satışa sunulabilecek ürünler arasına dahil ediliyor.
Bu adımla birlikte, elektronik atıkların azaltılması ve ürünlerin tekrar ekonomiye kazandırılması amaçlanırken, tüketicilerin daha uygun fiyatlarla güvenilir ürünlere erişiminin önü açılacak.
YENİLENMİŞ ÜRÜN BİLGİ SİSTEMİ DEVREYE GİRİYOR
Yeni dönemin en dikkat çeken başlıklarından biri ise “Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi” (YÜBİS) olacak. Bu sistem sayesinde tüketiciler, satın alacakları ürünün geçmişine dair pek çok detaya ulaşabilecek.
YÜBİS üzerinden; ürünün kim tarafından yenilendiği, yetki belgeleri, çalıntı ya da kayıp olup olmadığı, veri trafiği geçmişi ve sertifika bilgileri gibi kritik veriler takip edilebilecek. Ayrıca yenileme sürecinin tüm aşamaları sistem üzerinden kayıt altına alınacak ve elektronik sertifika zorunlu hale gelecek.
Yetkili satıcılar, yenileme merkezleri ve yerinde yenileme noktalarının tamamı bu sisteme kayıtlı olmak zorunda olacak. Böylece sektörde daha şeffaf ve denetlenebilir bir yapı oluşturulacak.
“BEYAZ LİSTE” ŞARTI VE SIKI DENETİM
Taslak düzenleme, yenilenmiş ürünlerin güvenliğini artırmak için bazı yeni şartlar da getiriyor. Buna göre, elektronik kimlik bilgisi bulunan ürünlerin yenilenebilmesi için e-Devlet sisteminde yer alan “beyaz liste”de bulunması gerekecek.
Ayrıca ürünlerin en az bir yıl öncesine ait kullanım verisinin bulunması şartı aranacak. Bu uygulama ile çalıntı veya kayıt dışı ürünlerin sisteme dahil edilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Yenileme merkezleri ise sıkı denetime tabi tutulacak. Bakanlık bünyesinde kurulacak komisyon, yetki belgelerinin askıya alınması veya iptali gibi kritik kararları değerlendirecek.
TÜKETİCİYE 14 GÜNLÜK CAYMA HAKKI
Yeni düzenleme ile tüketici haklarında da önemli bir genişleme yapılması planlanıyor. Mevcut durumda yalnızca mesafeli satışlarda geçerli olan cayma hakkı, artık tüm satış türlerini kapsayacak şekilde genişletilecek.
Buna göre, yenilenmiş ürün satın alan tüketiciler, 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden ürünü iade edebilecek. Bu adımın, tüketici güvenini artırması ve yenilenmiş ürün pazarını büyütmesi bekleniyor.
YENİLEME SÜRECİNE ZAMAN SINIRI VE ŞEFFAFLIK
Taslakta dikkat çeken bir diğer düzenleme ise ürünlerin yeniden yenilenmesine getirilen süre sınırlaması oldu. Buna göre, bir ürünün yeniden yenilenebilmesi için satış tarihinden itibaren en az 30 gün geçmesi gerekecek. Bu uygulama ile sistemin kötüye kullanılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Öte yandan, ürünlerin değerleme işlemleri en geç üç iş günü içinde tamamlanacak ve tüketiciye ödeme aynı gün içinde yapılacak. Takas işlemlerinde ise tüketici yükümlülüklerini yerine getirdiği anda vaat edilen faydalar sağlanacak.
YENİ SİSTEM 3 AY İÇİNDE YÜRÜRLÜKTE
Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan taslak düzenleme, ilgili paydaşların görüşüne sunulmuş durumda. Yönetmeliğin yayımlanmasının ardından üç ay içinde yürürlüğe girmesi planlanıyor.
