Ergenlik dönemine girmiş çocuklar zaman zaman öfkelerini ailesine ve çevresine karşı kontrol etmekte zorlanabilirler. Ani öfke patlamaları ve kontrolsüzlük çocuğun kendisine veya başkalarına zarar verdiği bir davranışla sonuçlanabilir. Bu dönemde ebeveynler çocukların aksine çok daha sakin ve sabırlı olmalıdır. Burada öncelikle yapılması gereken şey öfkenin nasıl bir duygu olduğunu anlatmaktır. Öfkelendiğimizde aynı zamanda reddedilme, onaylanmama, haksızlığa uğrama gibi durumlarda kendimizi ifade etmenin zorlaştığını ancak öfkemizi kontrol etmediğimizde bizim için uygun olmayan sonuçlar doğurabileceğinden bahsetmeliyiz. Çocuk öfkelendiğinde bunun altında yatan nedeni bulmaya çalışmalı.
Öfkelenmek ergenlik döneminin olağan davranışları arasında gösterilir. Bazen ebeveynler çocuğa sert bir şekilde kızar veya üstüne gelir hatta sınırlar koyabilir. Çocuk ise eleştiri ve reddedilme konusunda normalden fazla tepkiler verebilir. Çocuk için öfke gücünü başkalarına ispat etme olarak gösterilirken, reddedilmeye ve eleştirilmeye karşı aşırı tepkisi başkalarını suçlamak kendi sorumluluklarını üstlenmemek olarak gösterilir.
Öfke kontrolü nasıl sağlanmalıdır?
Çocuk gün içinde sinirlendiği anlardaki duygu ve düşüncelerini bir günlük olarak yazmalıdır. Daha sonrasında en çok sinirlendiği olayı tespit etmelidir.
Ebeveynlerin ergeni en az ve en çok sinirlendiren olayları tespit etmesi, ona kendi varsayımlarımızın farklı düşüncelere yol açabileceğini bunun yerine karşımızdakiyle iletişime geçip ona soru sorarak net bilgiye ulaşabileceğimizi söylemesi bu durumu kolaylaştıracaktır.Kendisine zarar verecek olumsuz düşünceleri tespit etmesini isteyin. Olumlu düşüncelerin sıklığını artırması gerektiğini vurgulayın.
Öfkelendiğinde zarar vermek yerine alternatif davranışlar oluşturulmalıdır; müzik dinlemek, başka konu hakkında konuşmak, nefes egzersizleri, içinden saymak gibi. Dur, düşün, bekle harakete geç tekniği ile öfkesini kontrol etme becerisi geliştirilmelidir.Dışarıda veya okulda aşırı öfkelendiğinde kendine bir alan belirlenmesi ve sakinleşene kadar orada vakit geçirmesi istenmelidir.
En önemlisi öfke ile güçlü olmak arasında bir ilişki olmadığını, kontrolsüz davranışların haksızlık yaratabileceğini, öfkenin ağlamak mutlu olmak gibi bir duygudan ibaret olduğunu ve bunu gönderebileceğini sık sık hatırlatmalısınız.
Bir sonraki konumuz olan “YKS tercih dönemi” adlı yazımızda görüşmek üzere sağlık ve sevgiyle kalmanız dileğiyle. Online psikolojik destek almak için instagram adresinden mesaj atmanız yeterli olacaktır. Görüşmelerimiz whatsapp veya zoom üzerinden gerçekleşmektedir. Instagram:psk.silabakac
