Yeni nesil mobil iletişim teknolojisi 5G, 1 Nisan itibarıyla Türkiye’de resmen kullanıma sunuldu. Yüksek hız, düşük gecikme ve güçlü bağlantı vaatleriyle öne çıkan bu teknoloji, kullanıcılar arasında büyük bir heyecan oluşturdu. Ancak sahadaki deneyim beklentilerin gerisinde kaldı. Birçok kullanıcı, telefon ekranında 5G simgesi görmesine rağmen hız testlerinde beklenen sonuçları alamadığını ifade ediyor. Bu durumun nedeni ise çoğu kişinin düşündüğü gibi cihaz kaynaklı değil.
SORUNUN ARKASINDAKİ TEKNİK GERÇEK: NSA VE SA FARKI
Uzmanlara göre düşük hızın temel nedeni, operatörlerin kullandığı 5G ağ mimarisi. Bu noktada iki farklı sistem öne çıkıyor: NSA (Non-Standalone) ve SA (Standalone).
Operatörlerin büyük bölümü, ilk aşamada NSA modunu tercih ediyor. Bunun en önemli sebebi ise maliyet ve kurulum sürecinin daha kolay olması. NSA sisteminde 5G teknolojisi tamamen bağımsız çalışmıyor; mevcut 4G altyapısına entegre şekilde hizmet veriyor.
Bu yapı sayesinde kapsama hızlı şekilde genişletilebiliyor ancak performans açısından bazı sınırlamalar ortaya çıkıyor.
NSA MODU: HIZ ARTIYOR AMA SINIRLI KALIYOR
NSA mimarisinde yalnızca radyo erişim kısmı 5G olurken, sistemin temel bileşenleri hâlâ 4G çekirdek ağına bağlı çalışıyor. Bu durum bazı avantajlar sağlasa da önemli dezavantajları beraberinde getiriyor.
Bağlantı hızında 4G’ye göre artış yaşansa da, gecikme süreleri düşmüyor ve sistem verimliliği beklenen seviyeye ulaşamıyor. Bu nedenle kullanıcılar, 5G simgesini görmelerine rağmen gerçek anlamda “yüksek hız” deneyimini hissedemiyor.
Kısacası, NSA altyapısı 5G’nin sunduğu potansiyelin sadece bir kısmını yansıtıyor.
GERÇEK 5G DENEYİMİ İÇİN SA ŞART
Asıl yüksek performans ise SA (Standalone) olarak adlandırılan bağımsız 5G mimarisiyle mümkün oluyor. Bu sistemde hem radyo erişim ağı hem de çekirdek altyapı tamamen 5G standartlarına göre kuruluyor.
SA teknolojisi sayesinde:
-Çok daha yüksek veri hızları
-Ultra düşük gecikme süreleri
-Aynı anda daha fazla cihaz bağlantısı gibi avantajlar sağlanıyor.
Ancak bu sistemin kurulumu, NSA’ya kıyasla daha maliyetli ve zaman alıcı olduğu için operatörler tarafından henüz yaygın şekilde tercih edilmiyor.
KULLANICILAR "5G VAR AMA NEDEN YAVAŞ" DİYOR
Bu günlerde birçok kullanıcının yaşadığı “5G çekiyor ama internet yavaş” sorununun temelinde bahsi geçen altyapı tercihi yatıyor. NSA modunda çalışan bir şebekede, teorik olarak 5G kullanılsa bile performans hâlâ 4G sınırlarına yakın kalabiliyor.
TELEFONUNUZDA HANGİ 5G MODU VAR? NASIL KONTROL EDİLİR?
Kullanıcılar, cihazlarının bağlı olduğu 5G türünü basit adımlarla kontrol edebiliyor.
iPhone kullanıcıları arama ekranına 3001#12345# yazarak açılan menüden “Network Capabilities” bölümüne bakarak bağlantının NSA mı yoksa SA mı olduğunu görebiliyor.
Android kullanıcıları ise ##4636## kodunu tuşlayarak “Telefon Bilgileri” menüsünde yer alan “NR State” kısmından bu bilgiyi öğrenebiliyor.
