SGK Kanunu’nda yapılan değişiklikle birlikte prim borçları, genel sağlık sigortası borçları ile idari para cezaları, aylıklardan otomatik olarak tahsil edilecek. Kesintilerin oranı yüzde 25’i geçemeyecek; uygulamaya ilişkin usul ve esaslar ise SGK tarafından belirlenecek.
KİMLERİ KAPSIYOR?
Düzenleme; emekli, malul, vazife malulü, dul ve yetim aylığı alanları kapsıyor. Resmi adı “ölüm aylığı” olan dul ve yetim maaşları, vefat eden sigortalının eş ve çocuklarına belirli oranlarda bağlanıyor.
Buna göre; çocuklarla birlikte aylık alan eşe yüzde 50, çocuklarla birlikte aylık almayan eşe yüzde 75, çocuklara ise durumlarına göre yüzde 25 veya yüzde 50 oranında aylık ödeniyor.
Hak sahipliği; yaş, öğrenim durumu, evlilik ve sigortalılık gibi kriterlere göre değişirken, bazı durumlarda ölen kişinin anne ve babası da ölüm aylığından yararlanabiliyor.
AYLIKLAR NE KADAR DÜŞECEK?
Yeni düzenleme, özellikle tek geliri dul veya yetim aylığı olan yurttaşları yakından ilgilendiriyor.
En düşük tutarlar üzerinden hesaplandığında; yüzde 25 hisseyle bağlanan dul ve yetim aylığı 5 bin TL, yüzde 50 hisseyle bağlanan aylık 10 bin TL, yüzde 75 hisseyle bağlanan aylık ise 15 bin TL seviyesinde bulunuyor.
SGK’ye borcu olan bir yetimin, 5 bin TL’lik aylığından her ay 1.250 TL kesinti yapılabilecek. Bu durumda yetim aylığı 3 bin 750 TL’ye kadar düşebilecek. En düşük seviyeden yüzde 75 oranında dul aylığı alan çocuksuz bir eşin maaşında ise 3 bin 750 TL’ye kadar kesinti yapılabilecek ve aylık ödeme 11 bin 250 TL’ye gerileyecek.
MİLYONLARI İLGİLENDİRİYOR
Ölüm aylıklarının büyük bölümünde hak sahiplerinin tek geçim kaynağı bu ödemeler olurken, primlerin yetersiz veya düşük ödenmiş olması nedeniyle maaşların zaten sınırlı olduğu biliniyor. Yeni kesinti uygulamasıyla birlikte, SGK borcu bulunan emekli, dul ve yetimlerin aylık gelirlerinde ciddi düşüşler yaşanması bekleniyor.
Uygulamanın hayata geçmesiyle gözler, SGK’nin kesintilere ilişkin yayımlayacağı detaylı usul ve esaslara çevrildi.
