KIZAMIKTA ARTIŞ UYARISI: UZMANLAR AŞILAMANIN ÖNEMİNE DİKKAT ÇEKİYOR
Geçmişte çok sayıda ölüme ve kalıcı sağlık sorununa yol açan kızamık, yaygın aşılama programları sayesinde önemli ölçüde kontrol altına alınmıştı. Ancak son dönemde yeniden gündeme gelen vakalar, hastalığın oluşturabileceği riskleri bir kez daha tartışmaya açtı.
Türk Tabipleri Birliği (TTB) ve uzman verilerine dayandırılan açıklamalarda, 2026 sonbaharı itibarıyla kızamık vakalarının binlerle ifade edildiği belirtildi. Bununla birlikte, söz konusu sayının hangi coğrafyayı ve dönemi kapsadığına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.
Medicana International Samsun Hastanesi Enfeksiyon Kliniğinden Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Nurullah Dikmen, aşılama oranlarındaki düşüşün hastalığın yeniden yayılması açısından önemli bir risk oluşturduğunu söyledi.
"AŞI REDDİ SIKINTILARA YOL AÇMAKTA"
Kızamık vakalarındaki artışı değerlendiren Dr. Nurullah Dikmen, aşı reddinin hastalıkla mücadeleyi zorlaştırdığını belirtti.
Dikmen, şu ifadeleri kullandı:
"Kızamığın artması, aşılama durumunda sıkıntıların olduğunu göstermekte. Çünkü eskiden biz kızamıkta aşıları tam yaptık. Çok güzel kampanyalar yaptık ve bunun kökünün kazınabileceğini düşündük ama son zamanlarda aşı karşıtlıkları, özellikle aşı reddi dediğimiz durumlar, vatandaşların ‘Biz aşı yaptırmak istemiyoruz' diyerek aşıyı reddetmesi sıkıntılara yol açmakta"
KIZAMIK SONRASI GELİŞEN SSPE KALICI NÖROLOJİK HASARA NEDEN OLABİLİYOR
Kızamığın yalnızca ateş ve döküntüyle seyreden basit bir çocukluk hastalığı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Dikmen, hastalığın ciddi komplikasyonlarına dikkat çekti.
Kızamık enfeksiyonundan yıllar sonra ortaya çıkabilen, nadir ancak ağır seyirli bir merkezi sinir sistemi hastalığı olan subakut sklerozan panensefalitin (SSPE), ilerleyici nörolojik kayıplara neden olabildiğini belirtti.
Dikmen, hastalığın bulaşıcılığına ve SSPE riskine ilişkin şunları söyledi:
"Kızamık tabii ki şu anda çok hızlı bulaşan bir enfeksiyon. Aynı anda yüzlerce kişiye yayılabilen, odaya girip çıkmayla, yanında bulunmakla hemen bulaşabilen, bulaştırıcılığı çok yüksek bir enfeksiyon. Bunun tabii ki normalde 1 yaşında ve okul zamanında olmak üzere iki kere aşılanması gerekiyor insanların ama aşı karşıtlıkları bizi bu duruma getirdi. Şu an için herkese aşı olmasını öneriyoruz ama bunların tabii sıkıntıları da var. Bu kızamık tek başına bulaşır, çabuk da geçebilen bir enfeksiyon ama tabii bunun komplikasyonları var. Bunun en korkulan komplikasyonu subakut sklerozan panensefalit (SSPE) dediğimiz tablo. Bu tabii ki çok mağduriyetlere yol açan, hastalığa yakalanıldığında oluşabilecek komplikasyonların en kötüsü. Bu, beynin işlevlerini kaybettiğini, beynin devre dışı kaldığını gösterebilen bir tablo. Çok dramatik bir tablo. Bundan en azından bunun için bile aşı olmamız lazım diye düşünüyorum. SSPE, kızamığın komplikasyonları arasında geçiyor. Beynin iltihaplanması gibi ensefalite neden oluyor. Subakut sklerozan panensefalitte beyin dokusu kötü etkileniyor ve maalesef çocuklarda normal gelişimlerinin dışında gelişme geriliği ve fiziksel gelişim geriliği görülüyor. Beyin devre dışı kalıyor"
KIZAMIK AYNI ORTAMDA BULUNAN KİŞİLERE BULAŞABİLİYOR
Kızamık virüsü, enfekte kişinin solunum yoluyla havaya yaydığı parçacıklar aracılığıyla bulaşabiliyor. Virüsün kapalı ortamlarda havada bir süre asılı kalabilmesi, hastalığın yayılma riskini artırıyor.
Bu nedenle kızamıklı bir kişiyle doğrudan temas kurulmasa bile aynı kapalı ortamın paylaşılması bulaşma açısından risk oluşturabiliyor.
Dr. Dikmen, hastalığın kolay bulaşabildiğini hatırlatarak aşıyla korunmanın önemini vurguladı.
"KIZAMIKLI BİRİNİN YANINA BİR ANLIK GİRMENİZLE BİLE BULAŞMAYA YETEBİLEN BİR TABLO"
Ailelere çocuklarının aşılarını zamanında yaptırmaları çağrısında bulunan Dikmen, kızamığın olası ağır sonuçlarının göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.
Dikmen, açıklamasını şu sözlerle sürdürdü:
"Aşı ile birlikte SSPE'den kurtulunabilir. Bundan korunmamız lazım. Biz çok başarılara imza attık. Hastalık bir zamanlar yok denecek kadar azdı ama şu anda aşı karşıtları sayesinde maalesef kötü duruma gelebiliyoruz. Çok hızlı bulaşıyor. Çünkü kızamık dediğiniz, kızamıklı birinin yanına bir anlık girmenizle bile bulaşmaya yetebilen bir tablo. Kızamığın kötü durumlarının da farkında olmak lazım. Çocukların kızamıktan korunmak için 1 yaşında, bir de ilkokula başladığı zamanda iki kere aşı olması gerekiyor. Aşılarımızla çocuklarımızı kontrol altına almamız lazım. Ondan sonra yapılabilecek çok fazla bir şey olmuyor. Kızamık, tamam, geçirilebilir, döküntülü bir hastalıktır. Geçer gider ama komplikasyonları görülürse sıkıntı orada başlıyor. Kızamık geçiren çocukta SSPE gelişirse maalesef beklemediğimiz bir tablo oluşabiliyor. Bunun için bile çocuklarımıza aşı yapmamız lazım"
ÇOCUKLARIN AŞI TAKVİMİNE UYULMASI ÖNEM TAŞIYOR
Uzmanlar, kızamıktan korunmada en etkili yöntemlerden birinin yaşa uygun ve eksiksiz aşılama olduğunu belirtiyor.
Türkiye'de çocukluk çağı bağışıklama programı kapsamında kızamık içeren aşılar uygulanırken, ailelerin çocuklarının aşı durumunu güncel ulusal takvime göre aile hekimlerinden kontrol ettirmesi önem taşıyor.
Kızamığın ciddi komplikasyonları arasında zatürre, ensefalit ve yıllar sonra ortaya çıkabilen SSPE bulunuyor. SSPE her kızamık hastasında gelişmese de ağır ve ilerleyici sonuçları nedeniyle özellikle önem taşıyor.
Uzmanlar, çocukların aşılarının geciktirilmemesi ve kızamık şüphesi bulunan durumlarda sağlık kuruluşlarından tıbbi destek alınması gerektiğini vurguluyor.
