Ruhi Çenet’in bulunduğu gemide ortaya çıkan vakalar sonrası hantavirüs yeniden gündemde
Atlas Okyanusu’nda seyreden bir yolcu gemisinde görülen şüpheli hantavirüs vakaları dünya gündemine oturdu. Ünlü YouTuber Ruhi Çenet’in de gemide olduğunun ortaya çıkması sonrası “Hantavirüs nedir?”, “Hantavirüs öldürür mü?”, “İnsandan insana bulaşır mı?” soruları yeniden araştırılmaya başlandı. Dünya Sağlık Örgütü yetkilileri virüsün genellikle kemirgenlerden bulaştığını belirtirken, nadir durumlarda insandan insana bulaş ihtimalinin tamamen göz ardı edilmemesi gerektiğini açıkladı.
HANTAVİRÜS NEDİR?
Hantavirüs, Bunyaviridae ailesine ait RNA virüslerinden biridir. İsmini ilk kez izole edildiği Güney Kore’deki Hantaan Nehri’nden alır. Virüsün farklı türleri bulunurken bazı tipleri böbrek yetmezliğiyle seyreden kanamalı ateşe, bazıları ise ciddi akciğer enfeksiyonlarına yol açabiliyor.
Uzmanlara göre virüs özellikle fare ve sıçan gibi kemirgenler aracılığıyla yayılıyor.
HANTAVİRÜS NASIL BULAŞIR?
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’ne (CDC) göre insanlar genellikle enfekte kemirgenlerin idrarı, dışkısı ve tükürüğüyle temas sonucu virüsü kapıyor. Özellikle virüs bulaşmış partiküllerin havaya karışıp solunması en önemli bulaş yollarından biri olarak gösteriliyor.
Virüs taşıyan kemirgenlerin çoğu hasta görünmese de uzun süre çevreye virüs yayabiliyor.
HANTAVİRÜS İNSANDAN İNSANA BULAŞIR MI?
Uzmanlara göre hantavirüsün temel bulaş yolu kemirgenlerdir. Genel değerlendirmelere göre hantavirüs temas yoluyla insandan insana kolay şekilde bulaşan bir virüs olarak kabul edilmiyor.
Ancak Dünya Sağlık Örgütü Salgın ve Pandemi Hastalıklarını Önleme Birimi Direktörü Maria Van Kerkhove, bazı nadir vakalarda insandan insana bulaş ihtimalinin tamamen göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti.
HANTAVİRÜS ÖLDÜRÜR MÜ?
Evet, hantavirüs bazı durumlarda ölümcül olabiliyor. Uzmanlara göre hastalık özellikle akciğer ödemi, solunum yetmezliği, böbrek yetmezliği ve şoka yol açtığında hayati risk oluşturuyor.
Virüsün neden olduğu Hantavirüs Pulmoner Sendromu (HPS), ağır vakalarda ölümcül seyredebiliyor. Hastalığın ilerleyen dönemlerinde nefes darlığı, akciğerlerde sıvı birikmesi ve ciddi solunum problemleri ortaya çıkabiliyor.
Bazı vakalarda ise böbrek yetmezliğiyle seyreden Kanamalı Ateşli Renal Sendrom gelişebiliyor.
HANTAVİRÜS BELİRTİLERİ NELER?
Uzmanlara göre hantavirüs belirtileri ilk günlerde grip benzeri semptomlarla başlayabiliyor.
Erken belirtiler arasında şunlar yer alıyor:
-
Yüksek ateş
-
Halsizlik
-
Kas ağrıları
-
Baş ağrısı
-
Baş dönmesi
-
Karın ağrısı
-
Bulantı ve kusma
-
İshal
İlerleyen dönemlerde ise daha ağır belirtiler görülebiliyor:
-
Nefes darlığı
-
Öksürük
-
Akciğer ödemi
-
Böbrek yetmezliği
-
Şok tablosu
KULUÇKA SÜRESİ NE KADAR?
Hantavirüsün kuluçka süresi genellikle 12 ila 21 gün arasında değişiyor. Ancak bazı durumlarda bu sürenin 5 ila 60 gün arasında değişebileceği belirtiliyor. Virüsün alınmasından yaklaşık 1 ila 5 hafta sonra belirtilerin ortaya çıkabildiği ifade ediliyor.
HANTAVİRÜSÜN AŞISI VE TEDAVİSİ VAR MI?
Uzmanlara göre hantavirüse karşı kesin etkili bir aşı veya spesifik tedavi yöntemi bulunmuyor. Tedavi sürecinde genellikle hastanın hayati fonksiyonlarının desteklenmesine odaklanılıyor.
Ağır vakalarda yoğun bakım desteği, oksijen tedavisi ve sıvı desteği uygulanabiliyor. Böbrek yetmezliği gelişen hastalarda hemodiyaliz tedavisinin hayat kurtarıcı olabileceği belirtiliyor.
Bazı antiviral ilaçların etkisine ilişkin araştırmalar sürse de henüz kesinleşmiş bir tedavi yöntemi bulunmuyor.
