İran, dünya enerji ve ticaret yollarının en stratejik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’na ilişkin dikkat çeken bir karar aldı. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat zaptı kapsamında, boğazdan geçiş yapmak isteyen gemilerden 60 gün süreyle herhangi bir ücret alınmayacağını duyurdu.
İran merkezli Mehr Haber Ajansı’nın aktardığı bilgilere göre, alınan kararın amacı, mutabakat kapsamında belirlenen hedeflere ulaşılması ve bölgedeki deniz trafiğinin güvenli, düzenli ve daha etkin şekilde sürdürülmesini sağlamak olarak değerlendiriliyor.
GEÇİŞ ÜCRETLERİNİ İRAN HÜKÜMETİ KARŞILAYACAK
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi tarafından yapılan açıklamada, “İslamabad Mutabakatı uyarınca, geçiş başvurusunda bulunanlardan 60 gün süreyle herhangi bir ücret alınmayacak, söz konusu ücretler İran İslam Cumhuriyeti hükümeti tarafından karşılanacaktır” ifadelerine yer verildi.
Böylece Hürmüz Boğazı’nı kullanmak isteyen ticari gemiler ve diğer deniz araçları, iki ay boyunca herhangi bir geçiş bedeli ödemeden bu kritik su yolundan yararlanabilecek. Kararın, özellikle uluslararası deniz taşımacılığı ve enerji sevkiyatının hızlandırılması açısından önemli bir adım olarak değerlendirildiği belirtiliyor.
BAŞVURULARA ÖNCELİKLİ VE HIZLI İŞLEM TALİMATI
Açıklamada yalnızca ücret muafiyeti değil, geçiş prosedürlerine ilişkin yeni bir uygulama da duyuruldu. İran tarafından Hürmüz Boğazı’ndaki geçişleri denetlemek amacıyla kurulan Basra Körfezi Boğaz Otoritesi'ne (PGSA), mutabakat zaptında belirlenen hedeflerin gerçekleştirilmesi amacıyla başvuruların öncelikli ve hızlı şekilde değerlendirilmesi yönünde talimat verildiği bildirildi.
Bu kapsamda, Hürmüz Boğazı’ndan geçmek isteyen gemilerin izin süreçlerinin daha kısa sürede tamamlanması ve deniz trafiğinin kesintisiz şekilde devam etmesi hedefleniyor.
GÜVENLİK RİSKLERİNE KARŞI YENİ UYARILAR
İran makamları, bölgede mevcut güvenlik risklerinin tamamen ortadan kalkmadığına da dikkat çekti. Yapılan açıklamada, geçiş güzergâhındaki özel koşullar ve bazı güvenlik riskleri nedeniyle gemilerin kendilerine bildirilen rota ve zamanlamalara eksiksiz şekilde uymalarının gerektiği vurgulandı.
Açıklamada, güvenli deniz trafiğinin sağlanması ve olası deniz kazalarının önlenmesi için belirlenen kurallara uyulmasının önemine işaret edilerek, bu sayede deniz trafiği kapasitesinin kademeli olarak artırılabileceği ifade edildi.
TEKNİK DETAYLAR AYRICA DUYURULACAK
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlere ilişkin uygulama esasları ve teknik detayların daha sonra Basra Körfezi Boğaz Otoritesi tarafından kamuoyuyla paylaşılacağını açıkladı. Yetkililer ayrıca, mutabakat zaptının 5. maddesi çerçevesinde mayın temizleme faaliyetleri başta olmak üzere diğer konularla ilgili gerekli adımların da atılacağını bildirdi.
