Kur'an-ı Kerim'de anlatılan peygamber kıssaları arasında Hz. Musa'nın Medyen'de geçirdiği yıllar özel bir yer tutuyor. Bu dönem, iki peygamberi akrabalık bağıyla birleştiren bir evlilikle sonuçlandı.
KAYINPEDERİ PEYGAMBER OLAN PEYGAMBER KİMDİR?
Bu sorunun yanıtı Hz. Musa'dır.
Âlimlerin büyük çoğunluğuna göre Hz. Musa'nın kayınpederi, Medyen halkına gönderilen peygamber Hz. Şuayb'dir.
HZ. ŞUAYB KİMDİR?
Hz. Şuayb, Kur'an-ı Kerim'de adı geçen peygamberlerden biri. Medyen ve Eyke halkına elçi olarak gönderildi.
Kaynaklara göre soyu Hz. İbrahim'e dayanıyor. Kur'an-ı Kerim'de adı 11 defa geçiyor.
Kavmine güzel ve etkili hitap etmesi nedeniyle kendisine "Hatîbü'l-Enbiyâ" (Peygamberlerin Hatibi) unvanı verildi.
Tevrat'ta ise Yitro (Jethro) adıyla anılıyor.
HZ. ŞUAYB'IN KAVMİNE ÇAĞRISI
Medyen halkı ticaretle uğraşıyor, ancak ölçü ve tartıda hile yapıyordu. Hz. Şuayb, kavmini Allah'a iman etmeye ve ticarette dürüst olmaya çağırdı.
A'râf Suresi'nde bu çağrı şöyle aktarılıyor: "Ey kavmim, Allah'a kulluk edin, sizin O'ndan başka ilahınız yoktur... Ölçüyü ve tartıyı tam yapın, insanların eşyalarını eksik vermeyin, düzeltildikten sonra yeryüzünde bozgunculuk yapmayın."
Kavmi bu çağrıya uymadı ve helak edildi.
HZ. MUSA MEDYEN'E NASIL GİTTİ?
Mısır'da yaşanan bir olayın ardından şehri terk etmek zorunda kalan Hz. Musa, Medyen'e ulaştı.
Kasas Suresi'nde anlatıldığına göre Hz. Musa, Medyen suyunun başında hayvanlarını sulamak için bekleyen iki kız kardeşle karşılaştı. Kalabalık nedeniyle sıra bekleyen kızlara yardım etti.
EVLİLİK TEKLİFİ VE ŞARTI
Kızlar durumu babalarına anlattı. Baba, Hz. Musa'yı evine davet etti ve kendisine bir teklifte bulundu.
Bu teklif, Kasas Suresi'nin 27. ayetinde şöyle geçiyor:
"Bana sekiz yıl çalışman şartıyla şu iki kızımdan birini sana nikâhlamak istiyorum. Eğer on yılı tamamlarsan, artık o da senden (bir lütuf) olur; yoksa sana ağırlık vermek istemem. İnşallah beni iyi kimselerden bulacaksın."
Hz. Musa ise 28. ayette aktarıldığına göre şu karşılığı verdi:
"Bu, seninle benim aramdadır. Bu iki süreden hangisini doldurursam doldurayım, bana karşı bir husumet duymak yok. Söylediklerimize Allah vekildir."
HZ. MUSA'NIN EŞİ KİMDİR?
Kaynaklarda Hz. Musa'nın evlendiği kızın adı Safura olarak geçiyor. Tevrat'ta ise Sippora (Tsippora) adıyla anılıyor.
Tevrat'a göre çiftin Gerşom ve Eliezer adında iki oğlu oldu.
KISSANIN GEÇTİĞİ SURELER
Hz. Şuayb'ın kıssası Kur'an'da şu surelerde ayrıntılı olarak anlatılıyor:
- A'râf Suresi: 85-93. ayetler
- Hûd Suresi: 84-95. ayetler
- Şuarâ Suresi: 176-191. ayetler
- Kasas Suresi: 23-28. ayetler (Hz. Musa ile karşılaşma)
ÖNEMLİ BİR NÜANS: ÂLİMLER ARASINDA GÖRÜŞ FARKI
Kasas Suresi'nde, Hz. Musa'nın Medyen'de karşılaştığı kızların babasının adı doğrudan verilmiyor. Ayetlerde bu kişi "yaşlı bir adam" (şeyhun kebîr) olarak anılıyor.
İslam geleneğinde ve tefsirlerin büyük çoğunluğunda bu kişinin Hz. Şuayb olduğu kabul ediliyor.
Ancak TDV İslâm Ansiklopedisi'nde aktarıldığına göre bazı âlimler farklı görüş bildirdi:
- Taberî ve İbn Kesîr, bir kısım âlimin bu kişinin Şuayb'ın kardeşinin oğlu Yetrûn olduğunu ifade ettiğini kaydeder.
- İbn Abbas ve Hasan-ı Basrî, bu kişinin Şuayb olamayacağını, Şuayb'ın çok daha önce yaşadığını belirtir.
- İbn Teymiyye de benzer bir görüş bildirir.
Bu nedenle kaynaklarda genellikle "âlimlerin büyük çoğunluğuna göre" ifadesi kullanılıyor.
