ABD Merkez Bankası (Fed), iki gün süren Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısının ardından faiz kararını açıkladı. Banka, federal fonlama faizinin hedef aralığını 25 baz puan yükselterek yüzde 3,75-4,00 seviyesine çıkardı. Kararla birlikte Fed'in yaklaşık üç yıl aradan sonra yeniden faiz artırdığı dönem başladı. Son faiz artışı 26 Temmuz 2023'te gerçekleştirilmiş ve politika faizi yüzde 5,25-5,50 aralığına yükseltilmişti. Fed daha sonra 2024 ve 2025 yıllarında faiz indirimleri gerçekleştirmiş, politika faizi Aralık 2025'te yüzde 3,50-3,75 aralığına kadar gerilemişti.
FED POLİTİKA FAİZİNİ 25 BAZ PUAN ARTIRDI
Fed'in son kararıyla politika faizinde 25 baz puanlık artış yapıldı. Böylece federal fonlama faizinin hedef aralığı yüzde 3,50-3,75 seviyesinden yüzde 3,75-4,00 aralığına yükseldi. Eylül toplantısı, Fed'in yıl içerisinde ekonomik görünüm ve fiyat baskılarını değerlendirdiği önemli toplantılardan biri oldu. Eylül toplantısıyla birlikte banka yeni ekonomik projeksiyonlarını da açıkladı.
Fed'in faiz kararının arkasında özellikle enflasyonun hedef seviyenin üzerinde kalması, ekonomik faaliyetlerin devam etmesi ve iş gücü piyasasındaki gelişmeler bulunuyor. ABD'de fiyat baskılarının tamamen ortadan kalkmaması, para politikasında daha sıkı bir duruşun gündeme gelmesinde etkili oldu.
TEMMUZ 2023'TEN BU YANA İLK FAİZ ARTIŞI
Fed'in son faiz artışı 26 Temmuz 2023 tarihinde gerçekleşmişti. O toplantıda faiz yüzde 5,25-5,50 aralığına çıkarılmıştı. Sonraki süreçte enflasyondaki gelişmeler ve ekonomik aktivitenin seyri doğrultusunda faizler bir süre sabit tutuldu.
Ardından 2024'te başlayan indirim süreci 2025 yılı boyunca devam etti. Aralık 2025'te politika faizi yüzde 3,50-3,75 aralığına kadar çekildi. Eylül 2026 kararıyla birlikte Fed, yaklaşık 38 ay sonra yeniden faiz artırmış oldu. Böylece ABD para politikasında indirim döneminden yeniden sıkılaşma yönüne geçiş yaşandı.
ENFLASYON FED'İN GÜNDEMİNDEKİ ÖNEMLİ BAŞLIK
Fed'in para politikasında en önemli göstergelerden biri enflasyon olmaya devam ediyor. Merkez bankasının uzun vadeli hedefi yüzde 2 enflasyon seviyesinde fiyat istikrarını sağlamak. 2026 yılı içerisinde enflasyonun hedefin üzerinde kalması, faiz politikasının seyrinde belirleyici oldu. Ağustos ayında tüketici fiyatları yıllık bazda yüzde 3,4 arttı. Aynı dönemde çekirdek tüketici enflasyonu ise yüzde 2,4 seviyesinde gerçekleşti.
Fed'in yakından takip ettiği kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksinde (PCE) de fiyat baskıları devam etti. Temmuz ayında çekirdek PCE enflasyonu yıllık yüzde 3,3 seviyesinde bulunuyordu. Faiz artırımı, ekonomideki talebi ve finansal koşulları sıkılaştırarak fiyat artışlarının yavaşlatılmasına yönelik temel para politikası araçlarından biri olarak kullanılıyor.
İSTİHDAM VERİLERİ DE YAKINDAN İZLENDİ
Fed'in kararında yalnızca enflasyon değil, istihdam piyasasındaki gelişmeler de önem taşıyor. Ağustos ayında ABD ekonomisinde tarım dışı istihdam 162 bin kişi arttı. İşsizlik oranı yüzde 4,1 seviyesinde kalırken, ücretlerdeki yıllık artış yüzde 3,1 olarak kaydedildi. İstihdam piyasasının güçlü kalması, ekonomik aktivitenin faiz artışına rağmen belirli bir direnç gösterdiğine işaret etti. Fed'in karar sürecinde fiyat istikrarı ile birlikte maksimum istihdam hedefi de dikkate alındı.
FED'İN YENİ BAŞKANI KEVIN WARSH DÖNEMİ
Eylül ayındaki karar, Fed Başkanı Kevin Warsh dönemindeki ilk faiz değişikliği olması açısından da önem taşıyor. Warsh, Mayıs 2026'da Fed Başkanlığı görevini devraldı. Böylece Jerome Powell'ın Fed Başkanlığı dönemi sona ererken, para politikasının yeni dönemi başladı. Fed'in resmi kayıtlarında Warsh'ın Ağustos ayında Jackson Hole Ekonomi Politikaları Sempozyumu'nda para politikasına ilişkin değerlendirmelerde bulunduğu görülüyor. Warsh döneminde Fed'in para politikasında enflasyon, ekonomik büyüme, istihdam ve finansal koşullara ilişkin göstergeler yakından izleniyor.
TRUMP'IN FAİZ POLİTİKASINA YÖNELİK ÇAĞRILARI GÜNDEMDEYDİ
ABD Başkanı Donald Trump, önceki Fed Başkanı Jerome Powell döneminde faizlerin daha düşük seviyelere çekilmesi gerektiğini savunmuş ve Fed'in faiz politikası konusunda kamuoyu önünde eleştirilerde bulunmuştu.
Powell'ın görev süresinin sona ermesinin ardından Fed Başkanlığına Kevin Warsh getirildi. Eylül ayındaki faiz artırımı, Trump yönetiminin düşük faiz yönündeki açıklamalarının gündemde olduğu bir dönemde gerçekleşti. Bununla birlikte Fed'in para politikası kararları, fiyat istikrarı ve istihdam başta olmak üzere ekonomik göstergeler üzerinden FOMC tarafından belirleniyor. Fed'in eylül toplantısı da bu çerçevede gerçekleştirildi.
GÖZLER FED'İN YILIN KALAN TOPLANTILARINA ÇEVRİLDİ
Eylül toplantısında alınan kararın ardından piyasaların odağında Fed'in bundan sonraki faiz adımları bulunuyor. Fed, eylül toplantısıyla birlikte ekonomik projeksiyonlarını da güncelledi. Yeni projeksiyonlarda 2026 yılı sonu için federal fonlama faizinin medyan beklentisi yüzde 4,1 seviyesinde yer aldı. Fed'in 2026 yılı takviminde eylül toplantısının ardından ekim ve aralık toplantıları bulunuyor. Ekim toplantısı 27-28 Ekim, yılın son toplantısı ise 8-9 Aralık tarihlerinde gerçekleştirilecek.
