Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu bünyesinde faaliyet gösteren Çocuk Alt Komisyonu, dijital mecralarda çocukları bekleyen risklere yönelik yürüttüğü kapsamlı çalışmasını tamamladı. Aylardır süren incelemeler sonucunda hazırlanan “Dijital Mecralarda Çocuklarımızı Bekleyen Tehdit ve Riskler” başlıklı 204 sayfalık taslak rapor, üst komisyona sunulmak üzere hazır hale getirildi.
Raporda, dijital dünyanın sunduğu imkanlarla çocuk güvenliği arasında yeni bir denge kurulmasının hedeflendiği vurgulandı.
SOSYAL MEDYA VE OYUNLAR MERCEK ALTINDA
Taslak raporda, özellikle sosyal medya platformları ve çevrim içi oyunların çocuklar üzerindeki etkileri ayrıntılı şekilde ele alındı. 15 yaş altı çocukların sosyal medya erişimine yönelik kısıtlamaların gündeme gelebileceği belirtilirken, yaşa uygun içerik denetiminin zorunlu hale getirilmesi gerektiği ifade edildi.
Ayrıca dijital platformlarda çocukların maruz kaldığı risklerin yalnızca içerikle sınırlı olmadığı, ekonomik ve psikolojik sömürü ihtimalinin de göz önünde bulundurulması gerektiği kaydedildi.
18 YAŞA KADAR “ÇOCUK HATTI” ÖNERİSİ
Raporda öne çıkan en dikkat çekici düzenleme önerilerinden biri, mobil iletişim alanında yaş temelli bir uygulamaya geçilmesi oldu. Buna göre, 18 yaşına kadar olan kullanıcılar için filtreleme özelliklerine sahip “çocuk hattı” benzeri özel SIM kart uygulaması önerildi.
Taslakta ayrıca, sosyal medya platformlarında paylaşılan içeriklerin hedef yaş grubuna göre etiketlenmesinin zorunlu hale getirilmesi ve dijital dünyada içerik üreticisi olarak yer alan çocukların sömürülmesini önleyecek özel mevzuat düzenlemelerinin yapılması gerektiği belirtildi.
GECE SAATLERİNDE İNTERNETE OTOMATİK KISITLAMA
Çocukların dijital bağımlılığını azaltmaya yönelik öneriler arasında gece saatlerine ilişkin düzenlemeler de yer aldı. Raporda, 18 yaş altı kullanıcıların internet erişiminin 22.00 ile 06.00 saatleri arasında kısıtlanması ya da hızının yavaşlatılması yönünde bir sistem önerildi.
Bu uygulamanın etkin şekilde hayata geçirilebilmesi için e-Devlet ile entegre çalışacak bir yaş doğrulama altyapısının kurulması hedefleniyor.
OYUN DÜNYASINA BAĞIMSIZ DENETİM MEKANİZMASI
Taslak raporda çevrim içi oyunlara yönelik de sert önlemler dikkat çekti. Çocuklara hitap eden dijital oyunların denetlenmesi amacıyla “Bağımsız Oyun Değerlendirme Jüri Sistemi” kurulması önerildi.
Raporda, oyun içi satın alma, ödül sandığı (loot box) ve rastgele kazanıma dayalı sistemlerin çocuklarda kumar alışkanlığına yol açabileceği vurgulanarak, bu tür mekanizmaların çocuk oyunlarında yasaklanması istendi. Bunun yanı sıra yerli ve milli oyun platformlarına yönelik AR-GE desteklerinin artırılması önerildi.
TASLAK RAPORDA ÖNE ÇIKAN BAŞLICA DÜZENLEMELER
Hazırlanan taslak raporda öne çıkan düzenlemeler arasında; 18 yaş altına özel filtrelenmiş SIM kart uygulaması, gece saatlerinde otomatik internet kısıtlaması, dijital oyunlar için bağımsız denetim sistemi, oyun içi ekonomik mekanizmaların yasaklanması ve çocuk içerik üreticilerine yönelik özel hukuki koruma başlıkları yer aldı.
Taslak raporun, üst komisyon değerlendirmesinin ardından yasama sürecine yön verecek düzenlemelere temel oluşturması bekleniyor.
