Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY), Türk edebiyatının ve Türk dilinin en büyük temsilcilerinden biri kabul edilen Ali Şîr Nevaî’yi, doğumunun 585. yılı dolayısıyla Ankara’da düzenlenecek kapsamlı bir programla anacak. “Ali Şîr Nevaî Anma Programı ve Uluslararası Paneli” başlığıyla gerçekleştirilecek etkinlikler, akademisyenleri, edebiyat tarihçilerini ve kültür dünyasının önemli isimlerini bir araya getirecek.
TÜRKSOY’un öncülüğünde düzenlenen programda, Ali Şîr Nevaî’nin Türk dili, edebiyatı ve devlet adamlığı yönü çok boyutlu biçimde ele alınacak. Panel kapsamında Nevaî’nin yalnızca bir şair değil, aynı zamanda Türkçeyi yazı ve edebiyat dili olarak yücelten bir fikir ve kültür adamı olduğu vurgulanacak.
ANKARA’DAKİ PROGRAMLA MİRASI YENİDEN HATIRLANACAK
TÜRKSOY tarafından Ankara’da düzenlenecek anma programı ve uluslararası panelde, Ali Şîr Nevaî’nin Türk dünyası açısından taşıdığı tarihî ve kültürel önem yeniden gündeme taşınacak. Etkinlikler, Nevaî’nin ortak Türk kültüründeki birleştirici rolünü vurgularken, onun fikir ve eserlerinin günümüze yansımalarını da ele alacak.
Türk dünyasının ortak değerlerinden biri olan Ali Şîr Nevaî’yi daha yakından tanımak isteyen tüm sanat, edebiyat ve kültür çevrelerine açık olacak olan anma programı 13 Şubat’ta TÜRSOY Genel Sekreterliği Konferans Salonun’da saat 11.00’de, panel ise, aynı gün Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Sezai Karakoç Salonu’nda saat 15.30’da düzenlenecek.
TÜRKÇENİN EDEBİ KİMLİĞİNİ İNŞA EDEN İSİM
1441 yılında Herat’ta dünyaya gelen Ali Şîr Nevaî, Timurlu Devleti’nin en önemli kültür merkezlerinden birinde yetişti. Devlet adamı kimliğinin yanı sıra şair, düşünür ve hayırsever olarak da öne çıkan Nevaî, özellikle Çağatay Türkçesini klasik bir edebiyat dili haline getirmesiyle Türk dili tarihinde silinmez bir iz bıraktı.
Farsçanın resmî ve baskın edebî dil olduğu bir dönemde Türkçenin geri planda kalmasına karşı çıkan Nevaî, eserleriyle Türkçenin ifade gücünü ortaya koydu. En önemli eserlerinden biri olan “Muhakemet’ül Lugateyn” ile Türkçenin Farsçadan geri bir dil olmadığını savundu ve bu görüşünü ilmî ve edebî örneklerle destekledi.
DEVLET ADAMLIĞI VE İMAR FAALİYETLERİYLE ÖNE ÇIKTI
Ali Şîr Nevaî, Sultan Hüseyin Baykara döneminde uzun yıllar vezirlik ve danışmanlık görevlerinde bulundu. Bu süreçte yalnızca edebiyat alanında değil, imar ve hayır faaliyetleriyle de adından söz ettirdi. Horasan bölgesinde yüzlerce cami, medrese, kütüphane, hastane ve kervansarayın yapımına öncülük etti veya restore edilmesini sağladı.
Özellikle Herat’ta gerçekleştirdiği imar çalışmalarıyla şehri bir kültür ve ilim merkezi hâline getiren Nevaî, tasavvuf tarihinin önemli isimlerinden Ferîdüddin Attâr’ın Nişabur’daki türbesinin inşasını da bizzat himaye etti.
30’A YAKIN ESER, BİNLERCE BEYİT
Ali Şîr Nevaî’nin Çağatayca ve Farsça kaleme aldığı 30’a yakın eseri bulunuyor. Beş divandan oluşan Çağatayca külliyatı, Farsça divanları, mesnevileri ve tezkire niteliğindeki “Mecâlisü’n-Nefâis”, onu yalnızca Türk edebiyatının değil, dünya edebiyatının da önemli isimleri arasına taşıdı. Nevaî’nin divanlarında yer alan şiirlerin sayısının 50 bine yaklaştığı ifade ediliyor.
