Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesinin düzenleyici paydaşları arasında yer aldığı “III. Uluslararası Küresel Bütünleşme Sürecinde Türk Dillerinin Gelişimi: Sorunlar ve Çözümler” başlıklı uluslararası bilgi şöleni, Özbekistan'ın Namangan kentinde geniş katılımla başladı. Türk dünyasının farklı coğrafyalarından akademisyenleri, dil bilimcileri ve araştırmacıları bir araya getiren etkinlikte, Türk dillerinin gelişimi, küreselleşmenin dil yapıları üzerindeki etkileri, dijital dönüşüm sürecinde ortaya çıkan yeni sorunlar ve çözüm önerileri kapsamlı şekilde ele alınıyor. Namangan Devlet Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen bilgi şöleni; Özbekistan Cumhuriyeti Yükseköğretim, Bilim ve İnovasyon Bakanlığı, Türk Dil Kurumu ve Namangan Valiliğinin destekleriyle gerçekleştiriliyor. Etkinlik, Türk dünyasının ortak dil mirasının korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması konusunda yürütülen uluslararası çalışmalar açısından önemli bir platform olarak değerlendiriliyor.
Bilgi şölenine Türkiye, Özbekistan, Azerbaycan, Türkmenistan, Kazakistan ve Kırgızistan başta olmak üzere Hindistan, İngiltere, Macaristan ve Tacikistan’dan çok sayıda akademisyen katılıyor. Ayrıca Rusya Federasyonu'na bağlı Hakasya, Tuva ve Tataristan Cumhuriyetlerinden gelen dil bilimciler de etkinlikte yer alıyor. Alanında uzman isimlerin katıldığı organizasyonda, Türk lehçelerinin korunması, ortak terminoloji çalışmaları, dijital çağda dil politikaları, yapay zekâ teknolojilerinin dil üzerindeki etkileri ve Türk dünyasında akademik iş birliklerinin geliştirilmesi gibi başlıklar masaya yatırılıyor. Bilim insanları, Türk dillerinin yalnızca kültürel bir miras olarak değil, aynı zamanda ortak bir gelecek inşasında stratejik bir unsur olarak değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Küreselleşme ve Dijitalleşmenin Türk Dillerine Etkileri Tartışılıyor
Bilgi şöleninin ana gündem maddelerinden birini, küreselleşme ve dijital dönüşüm süreçlerinin Türk dilleri üzerindeki etkileri oluşturuyor. Uzmanlar, dijital platformlarda baskın hale gelen küresel dillerin birçok yerel dil ve lehçe üzerinde ciddi baskılar oluşturduğunu belirtiyor. Özellikle genç nesiller arasında yabancı dil kökenli kelime kullanımının yaygınlaşması, bazı lehçelerin kullanım alanlarının daralması ve dijital içerik üretimindeki yetersizlikler, Türk dillerinin karşı karşıya olduğu önemli sorunlar arasında gösteriliyor. Etkinlik kapsamında gerçekleştirilen oturumlarda, Türk lehçelerinin dijital ortamda daha görünür hale getirilmesi, ortak dil teknolojilerinin geliştirilmesi ve akademik iş birliklerinin artırılması yönünde çeşitli öneriler sunuluyor.
Prof. Dr. Metin Orbay’dan “Türk Dili” Vurgusu
Etkinlikte Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesini temsilen Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Metin Orbay da yer aldı. Orbay, çevrim içi olarak katıldığı programda “İki Farklı Ekosistem, Farklılaşan Yörüngeler: Ortak Bir Geleceğin Anahtarı Türk Dili” başlıklı sunumunu gerçekleştirdi. Sunumunda Türkiye ile Özbekistan arasındaki ilişkilerin son yıllarda önemli bir gelişim gösterdiğine dikkat çeken Orbay, iki ülkenin ortak tarih, kültür ve medeniyet bağları temelinde iş birliğini güçlendirdiğini ifade etti. Orbay, siyasi ve ekonomik alanlarda gelişen ilişkilerin yükseköğretim ve bilimsel araştırmalar alanına da yansıdığını belirterek, akademik hareketliliğin her geçen gün daha da arttığını vurguladı.
Türkiye ve Özbekistan Akademik Alanda Yakınlaşıyor
Türkiye ve Özbekistan'ın farklı akademik ekosistemlere sahip olmasına rağmen birbirini tamamlayan güçlü yönleri bulunduğunu ifade eden Orbay, Özbekistan’ın son yıllarda Asya ve Avrasya merkezli dinamik bir araştırma-geliştirme ağı oluşturduğunu söyledi. Türkiye'nin ise Avrupa ve Kuzey Amerika ile entegre, kurumsallaşmış ve yüksek yayın kapasitesine sahip bir bilimsel altyapı geliştirdiğini belirten Orbay, bu iki yapının birleşmesinin Türk dünyasında yeni fırsatlar ortaya çıkaracağını kaydetti. Bu kapsamda Özbekistan’da kurulan Uluslararası Türk Devletleri Üniversitesinin önemli bir köprü görevi üstleneceğini ifade eden Orbay, söz konusu girişimin Doğu'nun yükselen akademik dinamizmi ile Batı'nın kurumsallaşmış bilimsel birikimini bir araya getireceğini dile getirdi.
Ortak Alfabe Stratejik Bir Gereklilik Olarak Değerlendirildi
Prof. Dr. Metin Orbay, konuşmasında Türk dünyasının ortak kültürel ve bilimsel geleceği açısından ortak alfabe çalışmalarının önemine de dikkat çekti. Dijitalleşen dünyada küresel kültür dillerinin baskın bir yapı oluşturduğunu belirten Orbay, bunun bazı dillerin melezleşmesine ve bazı lehçelerin kullanım alanlarının daralmasına neden olabileceğini söyledi. Türk dünyasında iletişimin, akademik iş birliklerinin ve ortak bilimsel üretimin daha güçlü hale gelmesi için ortak alfabe uygulamalarının hızlandırılması gerektiğini ifade eden Orbay, kültürel ve bilimsel egemenliğin korunmasının ancak ortak dil politikalarıyla mümkün olabileceğini kaydetti. Orbay ayrıca, bu tür uluslararası organizasyonların Türk dünyasının ortak gelecek vizyonuna katkı sunduğunu belirterek Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi olarak yüksek nitelikli akademik faaliyetlerde aktif rol almaya devam edeceklerini söyledi.
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Akademisyenleri Tebliğ Sundular
Uluslararası bilgi şölenine Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Edebiyat Fakültesi öğretim üyeleri Prof. Dr. Veli Savaş Yelok, Prof. Dr. Zaynabidin Abdirashidov ve Doç. Dr. Ufuk Bircan da katıldı. Akademisyenler, kendi uzmanlık alanlarına ilişkin hazırladıkları bilimsel çalışmalarla etkinliğe katkı sundu. Sunumlarda Türk dillerinin güncel sorunları, dil politikaları, lehçe araştırmaları, terminoloji çalışmaları ve dilin dijital dönüşüm sürecindeki konumu gibi başlıklar ele alındı. Katılımcılar tarafından ilgiyle takip edilen tebliğlerde, Türk dünyasında ortak akademik çalışmaların artırılması ve dil alanındaki bilimsel araştırmaların daha güçlü iş birlikleriyle sürdürülmesi gerektiği vurgulandı.
