Ankara’ya 4,1 Milyar Dolarlık Veri Merkezi! Temelli’de Dev Yatırımın Temeli Atıldı
Ankara’nın Temelli bölgesinde, Türkiye’nin dijital altyapısına yönelik milyarlarca dolarlık bir yatırımın ilk adımı atıldı. Başkent Organize Sanayi Bölgesi’nde (OSB) Rönesans Holding ile Digital Realty iş birliğinde hayata geçirilecek veri merkezi projesi, tamamlanması planlanan bütün etaplarıyla 4,1 milyar dolarlık sabit sermaye yatırımına ulaşmayı hedefliyor. Projenin ilk aşamasında 22 megavat kapasiteli tesis kurulurken sonraki etaplarda gelişmiş soğutma sistemleri ve yüksek kapasiteli bilişim altyapısına yatırım yapılacak.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Ankara Temelli Veri Merkezi'nin temel atma töreninde yaptığı konuşmada, veri merkezlerinin dijital ekonomideki rolünden Türkiye'nin teknoloji hedeflerine, yatırım teşviklerinden yapay zekâ altyapısına kadar birçok başlıkta açıklamalarda bulundu. Kacır, Ankara ve İstanbul'da toplam 10 milyar doları aşacak yatırımlara öncülük edilmesinin ve 200 megavatlık kapasite oluşturulmasının hedeflendiğini belirtti.
Ankara Temelli’de ilk etap 450 milyon dolar
Rönesans Holding ve Digital Realty iş birliğiyle Başkent OSB bünyesinde kurulacak veri merkezinin ilk aşamasında altyapı ve bina yatırımları için 450 milyon dolar harcanacak. Bu yatırımla 22 megavat kapasiteli tesisin kurulması planlanıyor.
İlerleyen etaplarda ise gelişmiş soğutma sistemleri ve yüksek kapasiteli bilişim altyapısı için 900 milyon dolarlık yatırım öngörülüyor. Projenin bütün aşamaları tamamlandığında Ankara Temelli Başkent OSB’de toplam 4,1 milyar dolarlık sabit sermaye yatırımının hayata geçirilmesi hedefleniyor.
Kacır, yatırımın kurumların ve teknoloji şirketlerinin güvenli veri depolama ve işleme ihtiyaçlarını karşılayacağını, uluslararası bulut ve dijital hizmet sağlayıcılarının Türkiye'deki faaliyetlerini genişletmesine de yeni imkânlar sunacağını söyledi.
“21. yüzyılın petrolü” olarak nitelendirilen veri, ülkeler için stratejik önem taşıyor
Veri merkezlerinin önemini anlatan Kacır, yapay zekâdan bulut bilişime, büyük veri teknolojilerinden nesnelerin internetine kadar pek çok yeniliğin üretim süreçlerini, iş yapma biçimlerini ve küresel ekonomiyi dönüştürdüğünü ifade etti.
Veriye sahip olmanın, onu işlemenin ve ekonomik değere dönüştürmenin ülkeler ve şirketler açısından kritik bir konuma geldiğini belirten Kacır, veri merkezlerinin geleneksel depolama işlevinin ötesine geçtiğini kaydetti.
Bakan Kacır, günümüzde bu altyapıların yüksek işlem gücünü, gelişmiş depolama sistemlerini ve hızlı iletişim ağlarını bir araya getirdiğini; veri kümelerinin analiz edilmesi, yapay zekâ modellerinin eğitilmesi ve ileri teknoloji uygulamalarının geliştirilmesinde önemli rol oynadığını dile getirdi.
Verinin ekonomik değer kazanmasının, farklı kaynaklardan gelen bilgilerin sınıflandırılması ve gelişmiş algoritmalarla analiz edilmesiyle mümkün olduğunu belirten Kacır, bu süreçlerin bilimsel keşiflere, teknolojik yeniliklere ve ekonomik katma değere katkı sunduğunu söyledi.
Küresel veri merkezi kapasitesi beş yılda 200 gigavata çıkabilir
Küresel ölçekte veri merkezi yatırımlarının hız kazandığını belirten Kacır, 2025 yılında dünya genelinde açıklanan yeni uluslararası yatırım projelerinin toplam değerinin beşte birinden fazlasını veri merkezi yatırımlarının oluşturduğunu aktardı.
Araştırmaların dünya genelindeki veri merkezlerinin toplam kurulu güç kapasitesinin 2025'te yaklaşık 103 gigavattan beş yıl içinde 200 gigavata ulaşacağını öngördüğünü belirten Kacır, rekabetin yalnızca yeni teknolojiler geliştirmekle sınırlı olmadığını vurguladı.
Kacır, yüksek hesaplama kapasitesine ve dijital altyapılara sahip olmanın da küresel teknoloji yarışında stratejik üstünlük açısından önem taşıdığını ifade etti. Verisini güvenle koruyabilen, işleyebilen ve yönetebilen ülkelerin dijital ekonominin sunduğu fırsatlardan daha fazla yararlanabileceğini kaydetti.
Millî Teknoloji Hamlesi kapsamında dijital altyapı hedefleri
Türkiye'nin dijital teknolojiler, yapay zekâ ve ileri hesaplama altyapılarında kapasitesini artırmayı amaçladığını belirten Kacır, Millî Teknoloji Hamlesi kapsamında savunma sanayisinden uzay teknolojilerine, otomotivden ileri imalata kadar birçok alanda teknoloji geliştirme ve üretme çalışmalarının sürdüğünü söyledi.
Dijital egemenliğin millî bağımsızlığın ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulayan Kacır, verilerin güvenliğinin sağlanması, kritik dijital sistemlerin sürekliliğinin korunması ve Türkiye'nin yapay zekâ alanında öncü ülkeler arasına girmesi için güçlü bir veri merkezi altyapısına ihtiyaç bulunduğunu ifade etti.
Bu doğrultuda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının veri merkezi ve bulut bilişim altyapılarını geliştirmeyi, yapay zekâ için gerekli hesaplama kapasitesini artırmayı ve uluslararası teknoloji yatırımlarını Türkiye'ye çekmeyi hedefleyen destekleri devreye aldığını belirtti.
TRUBA’nın işlemci ve veri depolama kapasitesi artırıldı
Kacır, Türkiye'nin yüksek başarımlı hesaplama altyapısına ilişkin verileri de paylaştı. Türk Ulusal Bilim e-Altyapısı (TRUBA) bünyesinde 80 bini aşkın işlemci çekirdeği, 504 grafik işlem birimi ve 26 petabayt veri depolama kapasitesine ulaşıldığını bildirdi.
Bu altyapıdan bugüne kadar 8 bin 900'ü aşkın araştırmacının yararlandığını belirten Kacır, Türkiye'nin katıldığı EuroHPC Ortak Girişimi aracılığıyla Avrupa genelinde kurulan yüksek başarımlı hesaplama altyapılarının araştırmacıların erişimine sunulduğunu söyledi.
Kacır, dünyanın en büyük süper bilgisayarları arasında yer alan MareNostrum 5'e ortak olunduğunu ve bu altyapının Türkiye'deki araştırmacılar ile girişimcilerin kullanımına açıldığını da kaydetti.
Veri merkezi yatırımlarına 42 milyar liralık teşvik
Veri merkezi yatırımlarını hızlandırmak amacıyla çeşitli teşvik mekanizmalarının uygulandığını belirten Kacır, yatırım teşvikleriyle 2012'den bu yana 42 milyar liralık veri merkezi yatırımının önünün açıldığını açıkladı.
Bakan Kacır, Türkiye'nin yüksek teknoloji yatırımlarında çekim merkezi haline getirilmesini amaçlayan HIT-30 programı kapsamında 2030'a kadar 30 milyar dolarlık destek öngörüldüğünü söyledi. Programda yeni nesil dijital altyapı yatırımlarını hızlandırmaya yönelik özel çağrıların da bulunduğunu belirtti.
Bu çerçevede 1,5 milyar dolar destek bütçeli HIT-Veri Merkezi Çağrısı ile yüksek kapasiteli, güvenli ve enerji verimli veri merkezlerinin kurulmasının desteklendiğini ifade eden Kacır, asgari 30 megavat kapasiteye sahip yüksek nitelikli veri merkezleri için kapsamlı destekler sunulduğunu aktardı.
Yapay zekâ ve kuantum teknolojileri için yeni destekler
Kacır, bulut tabanlı altyapıların Türkiye'de kurulmasını hızlandırmak amacıyla 1,6 milyar dolar bütçeli HIT-Yapay Zekâ Çağrısı'nın devreye alındığını bildirdi. Programla sanayiden sağlığa, finanstan ulaştırmaya kadar ekonominin farklı sektörlerinde dijital dönüşümün hızlandırılmasının hedeflendiğini belirtti.
HIT-Kuantum Çağrısı kapsamında ise klasik hesaplama yöntemlerinin sınırlarını aşan kuantum teknolojileri için gerekli altyapının oluşturulmasının amaçlandığını ifade etti.
Kacır, Türkiye'nin veri işleme ve depolamada bölgesel merkez konumuna gelmesini ve yapay zekânın sunduğu fırsatlardan en üst düzeyde yararlanmasını istediklerini söyledi.
2030’a kadar en az 1 gigavat veri merkezi kapasitesi hedefleniyor
Türkiye'nin veri merkezi kapasitesine ilişkin hedeflerini açıklayan Kacır, 2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı'nda dijital altyapının geliştirilmesi ve hesaplama kapasitesinin artırılması için somut hedefler belirlendiğini kaydetti.
Kacır, yapay zekâ ekonomisinin ihtiyaç duyduğu işlem gücünü karşılamak ve küresel dijital hizmetler pazarından daha fazla pay almak amacıyla Türkiye'nin kurulu veri merkezi gücünün 2030'a kadar en az 1 gigavata çıkarılmasının hedeflendiğini belirtti.
Veri merkezleri, bulut bilişim ve yapay zekâ altyapılarında ağırlıklı olarak özel sektör eliyle 2030 yılına kadar 10 milyar doların üzerinde yatırımın tamamlanmasının öngörüldüğünü de ifade etti.
Yapay Zekâ Büyüme Bölgeleri ve Herkes İçin GPU Programı
Kacır, Türkiye'nin yapay zekâ ekosistemini geliştirmeye yönelik çalışmalara da değindi. Yapay Zekâ Büyüme Bölgeleri aracılığıyla araştırmacıların, teknoloji girişimlerinin ve yatırımcıların güçlü bir altyapı etrafında buluşturulmasının planlandığını belirtti.
Herkes İçin GPU Programı ile girişimcilerin ve bilim insanlarının yüksek hesaplama gücüne erişiminin kolaylaştırılmasının hedeflendiğini söyleyen Kacır, araştırmacıların ve girişimcilerin veri ve hesaplama altyapısına erişimde yaşadığı güçlüklerin önüne geçilmesinin önemine dikkat çekti.
Bakan Kacır, Türkiye'nin farklı bölgelerinde ortaya çıkan yenilikçi fikirlerin gelişmiş dijital altyapıyla buluşarak yüksek katma değerli ürünlere ve uluslararası ölçekte rekabet edebilen teknoloji şirketlerine dönüşmesini amaçladıklarını ifade etti.
Ankara ve İstanbul’da 10 milyar doları aşan yatırım hedefi
Temelli'de temeli atılan veri merkezi yatırımının Türkiye'nin dijital altyapısını geliştirme ve küresel dijital ekonomide daha fazla pay sahibi olma hedefleri açısından önemli olduğunu belirten Kacır, Rönesans Holding ile Digital Realty'nin Ankara ve İstanbul'da toplam 10 milyar doları aşacak yatırımlara öncülük etmesinin planlandığını söyledi.
İki şirketin yatırımlarıyla 200 megavatlık kapasite oluşturulmasının hedeflendiğini belirten Kacır, bu kapasitenin Türkiye'nin 2030 yılı için belirlediği 1 gigavatlık veri merkezi kapasitesi hedefinin beşte birini karşılayabilecek potansiyele sahip olduğunu ifade etti.
Veri merkezlerinde enerji verimliliği öne çıkıyor
Temelli'de kurulacak tesisin önemli özelliklerinden birinin enerji verimliliğini esas alan mimarisi olduğunu belirten Kacır, Uluslararası Enerji Ajansının dünya genelindeki veri merkezlerinin elektrik tüketiminin 2030'a kadar iki katına çıkacağını öngördüğünü aktardı.
Kacır, geleceğin dijital rekabetinde yüksek hesaplama kapasitesinin yanı sıra bu kapasitenin daha az enerji tüketilerek ve yüksek verimlilikle sunulmasının da belirleyici olacağını söyledi.
Tesisin tasarımından işletme süreçlerine kadar enerji ve kaynak verimliliğini esas alan yaklaşımının sürdürülebilir büyüme ve yeşil dönüşüm hedefleriyle uyumlu olduğunu belirten Kacır, veri merkezi yatırımlarının enerji verimliliği gözetilerek geliştirilmesinin önemini vurguladı.
Türkiye’nin küresel yatırımlardaki payının artırılması hedefleniyor
Türkiye'nin veri merkezi yatırımları açısından sahip olduğu avantajlara değinen Kacır, ülkenin kıtaları birbirine bağlayan stratejik konumunun, gelişmiş sanayi ve enerji altyapısının, büyüyen dijital hizmetler pazarının ve yenilenebilir enerji potansiyelinin uluslararası yatırımcılar için önemli fırsatlar sunduğunu ifade etti. Kacır, rekabetçi enerji tedarik imkânları, genç ve nitelikli insan kaynağı ile yatırımcılara sağlanan desteklerin de Türkiye'nin bu alandaki potansiyelini güçlendirdiğini belirtti.
