Ufuk Üniversitesi, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin önemli başlıklarından biri olan Gümrük Birliği'nin 30. yılı kapsamında düzenlenen programa ev sahipliği yaptı. Avrupa Bilgi ve Küresel Araştırmalar Derneği (ABKAD) iş birliğiyle gerçekleştirilen “Avrupa Birliği-Türkiye Gümrük Birliği’nin 30. Yılında Sorunlar ve Çözüm Önerileri” başlıklı programda, 1996 yılından bu yana devam eden ekonomik iş birliğinin mevcut durumu ve geleceği değerlendirildi.
Programın ana gündemini, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ticari ilişkilerin gelişimi, Gümrük Birliği'nin uygulama sürecinde ortaya çıkan sorunlar ve değişen küresel ekonomik koşullar karşısında atılabilecek adımlar oluşturdu.
GÜMRÜK BİRLİĞİ'NİN KAPSAMI VE EKONOMİK ETKİLERİ GÜNDEMDE
Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki Gümrük Birliği, 1963 yılında imzalanan Ankara Anlaşması'na dayanıyor. Sürecin son aşamasını oluşturan 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı, 6 Mart 1995'te kabul edildi. Gümrük Birliği ise 1 Ocak 1996'da yürürlüğe girdi.
Düzenleme kapsamında sanayi ürünlerinde gümrük vergileri ve miktar kısıtlamaları kaldırılırken Türkiye'nin Avrupa Birliği'nin ortak gümrük tarifesine ve belirli ticaret politikalarına uyum sağlaması öngörüldü. İşlenmiş tarım ürünleri de belirli koşullarla bu kapsamda yer aldı. Ancak hizmetler, kamu alımları ve işlenmemiş tarım ürünleri mevcut Gümrük Birliği'nin genel kapsamına dahil edilmedi.
Aradan geçen 30 yılda Türkiye'nin Avrupa pazarındaki ticari konumu ve üretim ilişkileri değişirken mevcut sistemin günümüz ekonomik koşullarına uyarlanması ihtiyacı da gündeme geldi.
SERBEST TİCARET ANLAŞMALARI VE TAŞIMACILIK SORUNLARI
Gümrük Birliği'nin uygulanmasında öne çıkan konular arasında Avrupa Birliği'nin üçüncü ülkelerle imzaladığı serbest ticaret anlaşmaları bulunuyor. AB'nin bir ülkeyle serbest ticaret anlaşması yapması durumunda Türkiye'nin aynı ülkeyle benzer bir anlaşmaya ulaşamaması, Türk üreticileri açısından rekabet koşullarını etkileyebilen sorunlardan biri olarak değerlendiriliyor.
Bunun yanında Türkiye'nin Gümrük Birliği'ni ilgilendiren AB kararlarının alınma süreçlerine doğrudan katılamaması, kara yolu taşımacılığında karşılaşılan kota uygulamaları ve Türk iş insanları ile nakliyecilerin vize süreçlerinde yaşadığı güçlükler de uzun süredir tartışılan başlıklar arasında yer alıyor.
Gümrük Birliği'nin güncellenmesine yönelik tartışmalarda tarım, hizmetler, kamu alımları ve sürdürülebilir kalkınma gibi alanların da ekonomik iş birliğine dahil edilmesi gündeme geliyor. Avrupa Komisyonu 2016 yılında modernizasyon görüşmelerinin başlatılması için öneride bulunmuş olsa da müzakere yetkisine ilişkin süreç henüz tamamlanmadı.
UZMANLARIN DEĞERLENDİRMELERİNE ZEMİN HAZIRLADI
Ufuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi ile Avrupa Birliği ve Küresel Araştırmalar Derneği (ABKAD) iş birliğinde düzenlenen program, Gümrük Birliği'nin yalnızca geçmişteki kazanımlarının değil, mevcut uygulamadan kaynaklanan sorunların ve geleceğe yönelik ihtiyaçların da değerlendirilmesine odaklandı.
