Başkent Ankara, NATO tarihinin en önemli toplantılarından birine ev sahipliği yapıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde başlayan 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, yalnızca ittifak ülkeleri açısından değil, küresel güvenlik dengeleri bakımından da kritik önem taşıyor.
İki gün sürecek zirvede ABD Başkanı Donald Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, 32 NATO üyesi ülkenin liderleri ile Avrupa Birliği ve ortak ülkelerin temsilcileri bir araya geliyor. Liderlerin güvenlik politikalarından savunma sanayisine, Rusya-Ukrayna savaşından Orta Doğu'daki gelişmelere kadar geniş kapsamlı bir gündemi değerlendirmesi bekleniyor.
SAVUNMA SANAYİİNDE MİLYARLARCA DOLARLIK ANLAŞMALAR BEKLENİYOR
Zirveyle eş zamanlı gerçekleştirilen NATO Savunma Sanayi Forumu, savunma sektörünün en dikkat çeken organizasyonlarından biri olacak. Forum kapsamında Avrupa ülkelerinin yeni silah projeleri, ortak üretim programları ve savunma iş birliklerini duyurması bekleniyor.
Uluslararası haber ajansı Reuters'ın aktardığı bilgilere göre açıklanacak anlaşmaların toplam büyüklüğünün onlarca milyar doları bulacağı öngörülüyor. Bu adımların, ABD Başkanı Donald Trump'ın uzun süredir dile getirdiği "Avrupa savunmasına daha fazla kaynak ayırmalı" yönündeki çağrılara verilen güçlü bir yanıt olarak değerlendirildiği ifade ediliyor.
HOLLANDA'DAN 3 MİLYAR EUROYU AŞAN YATIRIM
Forum kapsamında açıklanması beklenen projeler arasında Hollanda'nın yeni savunma yatırımları öne çıkıyor. Hollanda Savunma Bakanı, ülkesinin 3 milyar euronun üzerinde yeni savunma yatırımı açıklayacağını duyurdu.
Bu kapsamda Belçika ile hava savunma sistemleri alanında, İngiltere ile ise deniz platformlarına yönelik ortak projelerin tanıtılması bekleniyor. Avrupa ülkelerinin son dönemde ortak üretim ve ortak savunma kapasitesini artırmaya yönelik girişimlerini hızlandırdığı değerlendiriliyor.
ERDOĞAN-TRUMP GÖRÜŞMESİ ZİRVENİN EN KRİTİK BAŞLIKLARINDAN BİRİ
Zirvede en fazla dikkat çeken gelişmelerden biri de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasında yapılması beklenen ikili görüşme olacak. İki liderin NATO gündeminin yanı sıra bölgesel gelişmeleri, savunma sanayii alanındaki iş birliklerini ve Türkiye-ABD ilişkilerini kapsamlı şekilde değerlendirmesi bekleniyor. Görüşmenin sonuçlarının hem ikili ilişkiler hem de NATO içindeki iş birliği açısından önemli mesajlar vermesi öngörülüyor.
AVRUPA SAVUNMA HARCAMALARINDA TARİHİ ARTIŞ
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Avrupa ülkeleri ile Kanada'nın son bir yılda savunma harcamalarını yaklaşık yüzde 20 artırdığını açıkladı. Rutte'nin verdiği bilgilere göre toplam savunma bütçesi 570 milyar doların üzerine çıktı. Artışta, Rusya'nın oluşturduğu güvenlik tehdidinin yanı sıra ABD'nin Avrupa ülkelerinden daha fazla savunma yatırımı yapmalarını istemesinin de etkili olduğu değerlendiriliyor.
UKRAYNA SAVAŞI MASANIN İLK SIRASINDA
Zirvenin en önemli gündem maddelerinden biri Rusya-Ukrayna savaşı olacak. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, zirve öncesinde NATO liderlerine yaptığı çağrıda Ukrayna için "güçlü kararlar" alınmasını istedi. Rusya'nın Kiev'e yönelik son saldırılarının ardından özellikle hava savunma sistemlerinin güçlendirilmesi yeniden öncelikli konular arasına girdi.
Liderlerin Ukrayna'ya yönelik yeni destek paketleri, askeri yardım mekanizmaları ve hava savunma kapasitesinin artırılmasına ilişkin önerileri değerlendirmesi bekleniyor.
NATO'NUN AWACS FİLOSU YENİLENİYOR
Zirvede ele alınması beklenen önemli başlıklardan biri de NATO'nun hava erken ihbar kapasitesi olacak. Edinilen bilgilere göre ittifak, envanterinde bulunan ve kullanım ömrünün sonuna yaklaşan ABD yapımı AWACS erken ihbar uçaklarını, İsveç merkezli Saab tarafından geliştirilen GlobalEye sistemiyle yenilemeyi planlıyor. Bu kararın zirve kapsamında resmiyet kazanabileceği belirtiliyor.
NATO'NUN GELECEĞİ İÇİN KRİTİK KARARLAR
Ankara'daki zirvede yalnızca mevcut krizler değil, NATO'nun gelecek yıllardaki yol haritası da şekillendirilecek. Liderler; savunma harcamalarının artırılması, Avrupa'nın güvenlik alanında daha fazla sorumluluk üstlenmesi, savunma sanayii üretim kapasitesinin güçlendirilmesi, Rusya-Ukrayna savaşı, Orta Doğu'daki gelişmeler ve ittifakın yeni stratejik yaklaşımını ayrıntılı şekilde değerlendirecek.
