Küresel enerji piyasalarında tansiyon her geçen gün yükselirken, Rusya’dan dikkat çeken bir hamle geldi. Ülke yönetimi, 1 Nisan – 31 Temmuz tarihleri arasında geçerli olmak üzere benzin ihracatını geçici olarak durdurma kararı aldı. Kararın, sadece yerli üreticileri kapsadığı ve iç piyasada arz güvenliğini sağlama hedefi taşıdığı bildirildi.
Rus basınına yansıyan bilgilere göre söz konusu karar, Rusya Başbakan Yardımcısı Alexander Novak başkanlığında yapılan toplantının ardından alındı. Toplantıya ilgili bakanlıklar ve büyük petrol şirketlerinin temsilcileri de katıldı.
AMAÇ: İÇ PİYASADA FİYATLARI DENGELEMEK
Rus yetkililer, alınan kararın temel amacının yurt içi yakıt arzını güvence altına almak ve fiyat dalgalanmalarını kontrol altında tutmak olduğunu vurguladı. Açıklamalarda, özellikle yaz aylarına yaklaşılırken artan talebin iç piyasada baskı oluşturabileceğine dikkat çekildi. Novak, ihracatın geçici olarak sınırlandırılmasının, akaryakıt maliyetlerinin öngörülen seviyelerin üzerine çıkmasını önlemeyi hedeflediğini belirtti.
HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ ENERJİ PİYASALARINI SARSTI
Rusya’nın kararının, İran’ın stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı üzerindeki hamlesinin hemen ardından gelmesi dikkat çekti. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık dörtte birinin geçtiği kritik geçidin kapanması, küresel arzda ciddi bir daralmaya yol açtı.
Yaşanan gelişmelerin ardından Brent petrol fiyatları 120 dolar seviyesini aşarak son yılların en sert yükselişlerinden birini kaydetti. Uzmanlar, bunun 1970’lerden bu yana görülen en büyük arz şoklarından biri olduğuna dikkat çekiyor.
ASYA VE AVRUPA İÇİN BÜYÜK RİSK
Krizin etkileri özellikle enerjiye bağımlı ekonomilerde hissediliyor. Çin, Hindistan ve Japonya gibi ülkelerde üretim maliyetleri hızla yükselirken, küresel enflasyon üzerinde de ciddi baskı oluştu. Öte yandan, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatlarında yaşanan aksaklıklar Avrupa için ayrı bir risk oluşturuyor. Katar kaynaklı LNG akışının kesintiye uğraması ihtimali, kıtada yeni bir enerji krizinin kapısını aralıyor.
KÜRESEL EKONOMİDE “STAGFLASYON” ENDİŞESİ
Enerji arzındaki daralma yalnızca petrol ve doğalgazla sınırlı kalmadı. Tedarik zincirlerinde yaşanan kırılmalar, gübre ve hammaddeye erişimi de zorlaştırarak gıda güvenliği riskini artırdı. Nakliye ve sigorta maliyetlerinin 4 ila 6 kat yükselmesi uluslararası ticareti yavaşlatırken; ekonomistler, söz konusu gelişmelerin küresel ölçekte stagflasyon (durgunluk + yüksek enflasyon) riskini güçlendirdiği uyarısında bulunuyor.
